Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Май, 2026   |   1 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:24
Қуёш
05:01
Пешин
12:25
Аср
17:27
Шом
19:42
Хуфтон
21:12
Bismillah
19 Май, 2026, 1 Зулҳижжа, 1447
Мақолалар

Аллоҳ борлигига ақлий далил

18.05.2026   2503   2 min.
Аллоҳ борлигига ақлий далил

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ таолонинг бизга Ўзининг борлигини исботлаш учун яна бир ақлий далилни келтиради. Қуръони каримда бундай дейилган:

﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾

“Осмонлар-у ердаги нарсалар, иккисининг ўртасидаги ва тупроқ остидаги нарсалар ҳам Уникидир” (Тоҳа сураси, 6-оят).

Ушбу ояти карима нозил бўлганига ўн тўрт асрдан ошди. Ояти каримадаги “тупроқ остидаги нарсалар” ҳақида кўпчилигимиз фикр юритиб кўрмаган бўлсак керак.

Тупроқ, ер остидаги нарсалар яқин кунларгача биз учун номаълумлигича қолганди. Лекин Аллоҳ таоло бизга унинг остидаги яширин хазиналарни топиб, улардан фойдаланишимизни хоҳлади. Олтин, кумуш, темир каби нафис ва қимматбаҳо маъданларни кашф қилдик.

Аллоҳ таоло кўзимизга кўринмаган нарсалар аслида ҳам йўқ бўлавермаслигига яна бир далил келтирди. Бу дунёда ҳеч ким ер ости бойликларини “мен яратганман” деб айта олмайди. Ҳатто энг катта олимлар ҳам бундай даъвони қила олмайдилар. Нефт конларини, олтин, кумушга ўхшаган қимматбаҳо маъданларни ҳеч ким ихтиро қилмаган.

Ер остида ҳали биз билмаган бойликлар ҳам бордир. Кўзимиз кўрмасада Аллоҳ таоло уларни яратгандан бери улар тупроқ остида турган. Улар яқинда пайдо бўлиб қолмаган, уларни инсон зоти яратмаган. Демак, Аллоҳ таоло бизга яна бир бор ўша ҳақиқатни исботламоқда: кўзимизга кўринмаган нарса аслида ҳам йўқ бўлавермайди.

Тўғри, охират, жаннат, дўзах каби кўзимизга кўримайдиган нарсаларни Аллоҳ таоло идрок этишга бизни чақирмайди. Чунки бунинг бу дунёда иложи йўқ. Лекин бизга борлиқдаги мўжизаларнинг ўзи етарли. Уларни кўриб фикр юритамиз, ақлимизни ишлатамиз. Яхшилаб ўйлаб кўрсак Аллоҳ Ўзининг борлигига бу дунёнинг ўзида жуда кўп ақлий далилларни келтирганини англаймиз.

Демак, кўзимизга кўринмаган нарсалар бор бўлиши ҳам мумкин, деган хулосага келар эканмиз, бу инсонни куфрдан кўра иймонга кўпроқ яқинлаштиради.


Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Тарбиядаги бепарволик — келажакка хиёнат эмасми?

19.05.2026   265   2 min.
Тарбиядаги бепарволик — келажакка хиёнат эмасми?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Бугунги кунда глобаллашув, мафкуравий хуружлар ва ташқи таҳдидлар ҳақида кўп ва мўл тарғибот олиб борилмоқда. Лекин каттароқ душман уйимизда — бефарқлик ва маънавий қашшоқлик қиёфасида ин қуриб олаётганини сезмай қолаётанимизни тан олишимиз лозим бўлади.
Бугун бир ёш йигитнинг ёт ғоялар гирдобига тушиши ёки жиноят кўчасига кириб қолиши — шунчаки адашиш эмас, бу унга ота-онаси томонидан берилган "маънавий тарсаки"дир.

Боланинг қалби оппоқ вароқ унга сиз ва устозлари турли чизгилар чизасиз, бу вароқни сиз эзгулик билан тўлдирмадингизми, демак, уни албатта ёвузлик эгаллайди. Бунда табиат ҳам, ҳаёт ҳам бўшлиқни суймайди!

Афсуски, баъзиларимиз хонадонимизда ўзимиз фарзандларимиз учун китоб жавонини тўлдиришдан кўра, меҳмонхонамиздаги хрусталлар сони ва сифатини орттиришни ёқтирамиз.
​Нима учун фарзандимизнинг маърифатига эмас, балки қўшнининг олдидаги "обрўйимиз" учун йиллаб пул йиғамиз?

Нима учун исрофгарчиликка тўла дабдабали тўйларни "орзу-ҳавас" деб атаймиз-у, фарзанд таълими учун сарфланган маблағни "харажат" деб биламиз?

​Шуни унутмайликки, тўйдаги дастурхоннинг ҳашами бир кунда унутилади, аммо боланинг онгидаги илмсизлик заҳри бир умрга муҳрланади.

"Калтакнинг икки учи бор" дейишади. Бугун фарзандига вақт ажратмаган ота-она, эртага унинг қилмишлари учун нафақат мол-дунёси, балки бутун бошли ғурури ва соғлиғи билан товон тўлайди. Чойхонадаги гурунглар ва тўйхонадаги мақтанишлар билан чекланган дунёқараш бизни фақат орқага, жаҳолат ботқоғига тортади.

Ҳа, ​фарзанднинг тарбиясига тикилмаган сармоя — эртага унинг хатоларини ёпиш учун совуриладиган минг чандон кўп маблағ демакдир.

"Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!" Бу хитоб бугун ҳар бир ота-онанинг қулоғи остида бонг уриши шарт! Зеро, биз бугун фарзандимизга китоб бермасак, эртага улар ўзимиздами ўзга давлатдами энг кам ҳақ олинадиган ишларда ишлашга мажбур бўлишади. Фарзанд тарбиясига бепарволик — нафақат оилага, балки миллат ва келажакка қилинган энг оғир хиёнатдир!

Адҳамжон Абдураҳмонов,
Поп туман “Кичик Хўжаобод” жоме масжиди имом ноиби тайёрлади

МАҚОЛА