Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ҳозиргина масжидда ҳожиларимиз учун Ватанга қайтиш олдидан навбатдаги маърузамни қилиб, хонамга қайтиб келдим.
Шу дамда ҳамхонам, физика-математика фанлари номзоди (PhD), устоз Хайрулла Раҳматуллаевич ШАМАТОВ шундай бир мулоҳазани айтиб қолдиларки, уни эшитиб ўрнимдан туриб кетдим.
Дарҳақиқат, баъзан бир рақам минглаб сўзлар ёритиб бера олмайдиган ҳақиқатларни очиб беради.
Бу йил муҳтарам Юртбошимизнинг ташаббуслари билан Ўзбекистондан ҳаж сафарига келиш бахти 15 минг нафардан ортиқ ватандошларимиз учун насиб этди.
Энди бир лаҳза тасаввур қилинг, бугун юртимиз аҳолиси қарийб 40 миллион нафар. Агар фаразан ҳар йил улардан 15 миллион нафари ҳаж қилиш имкониятига эга, деб ҳисобласак ва ҳар йили 15 минг нафар зиёратчи ҳаж ибодатини адо этиш учун келиб турса, мазкур 15 миллион инсонларнинг барчасига ҳаж сафари насиб этиши учун тахминан бир минг йил вақт керак бўлар экан.
Ўн аср... Бир минг йил...
Бугундан орқага назар ташласангиз, бу муддат бизни Имом Бухорий роҳматуллоҳи алайҳи яшаган даврларга олиб боради.
Демак, айнан Сизга шу йил, шу фасл, шу кунларда Аллоҳ таолонинг меҳмони бўлиш насиб этгани оддий воқеа эмас!
Бу миллионлар ичидан қилинган танловдир!
Бу қайсидир маънода — мўъжиза!
Бугун Сиз ҳаж ибодатини адо этдингиз!
Бугун Сиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳужраи саодатлари олдида туриб, салом ва саловатлар айтдингиз!
Бугун Сиз Каъбани кўриб турибсиз!
Бугун Сиз Масжиди Ҳаромда намоз ўқияпсиз!
Бугун Сиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам юрган, Қуръон оятлари нозил бўлган икки муборак замин узра қадам босиб турибсиз!
Бугун Сиз икки Ҳарами шариф азонларини ўз қулоғингиз билан эшитмоқдасиз!
Ҳолбуки, шу орзу билан яшаб, унга ета олмай дунёдан ўтган қанчадан-қанча инсонлар бор...
Шу боис ҳам ҳаж сафари инсон ҳаётидаги оддий сафар эмас.
У — умр сафаридир!
У — қалбни ўзгартириш учун берилган имкониятдир!
У — тавба учун очилган улкан эшикдир!
У — қордек оппоқ ва покиза саҳифалар сари етакловчи илоҳий чақириққа жавобан айтилган лаббайкалардир!
Шу боис ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мабрур ҳажнинг мукофоти жаннатдан бошқа нарса эмаслигини башорат қилганлар!
Инсон мукофоти жаннат бўлган амални адо эта туриб ҳам номақбул хулқини тарк этмаса, тилини ёмон сўзлардан сақламаса, одамларни ранжитишдан қайтмаса, вақтларини беҳудага бозор кезиш ва фойдасиз машғулотларга сарфлаб юраверса, у бу улуғ неъматнинг қадрини қай даражада англаган бўлиши мумкин?!
Ҳаж — Маккага келиш эмас, Аллоҳга қайтишдир!
Ҳаж — Каъбани кўриш эмас, қалбни уйғотишдир!
Ҳаж — сафарнинг тугаши эмас, янги ҳаётнинг бошланишидир!
Ҳаж — тугалланган ибодат эмас, бошланган масъулиятдир!
Ҳаж — гуноҳлардан покланиб, янги инсон бўлиб яшаш аҳдидир!
Шундай экан, бу муборак кунларнинг ҳар бир нафасини ғанимат билиб, Аллоҳ таоло миллионлаб инсонлар орасидан бизга насиб этган бу беқиёс имкониятнинг қадрига етайлик!
Зеро, баъзи инсонлар бу муборак заминга келиб, ҳаж амалини адо этиш учун ЙИЛЛАР эмас, балки АСРЛАР НАВБАТИДА ТУРИБДИ...
Аллоҳ таоло ҳажимизни мабрур, саъй-ҳаракатларимизни машкур, гуноҳларимизни мағфур, дуоларимизни мақбул айласин. Амин.
Нурали домла МАВЛАНОВ,
“Ҳаж-2026” мавсуми Тошкент вилояти 12-гуруҳ зиёратчилари раҳбари, Тошкент тумани “Кўк Терак” жоме масжиди имом-хатиби,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси таянч докторанти.
2 июнь, 2026 йил.
16 зул-ҳижжа, 1447 йил.
Қоҳира шаҳрида бўлиб ўтаётган анжуман асосий қисмида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари маъруза қилдилар. Шунингдек, Миср муфтийси Назир Муҳаммад Айёд, Миср Вақфлар вазири Усома Азҳарий, Халқаро Ислом фиқҳи академияси бош котиби доктор Қутб Мустафо Сано, Ал-Азҳар шайхи вакили Шайх Айман Абдулғаний, Мусулмон олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари доктор Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ аз-Зайд ва Абу-Даби Ислом ишлари раиси, доктор Умар Ҳабтур ад-Дариъий кабилар нутқ қилдилар.
Муфтий ҳазратлари муҳокама қилинаётган оила, аёллар ҳуқуқи ва фарзанд тарбияси масаласи ғоят долзарб эканига урғу қаратдилар. Хусусан, турли минтақаларда оила институти инқирозга юз тутаётгани, ёшларнинг оила қуришга қизиқиши пасайиб, ажрашишлар сони ортиб бораётгани жиддий хавотир уйғотаётгани таъкидланди. Қайд этилишича, бу синов бутун инсоният олдида турган умумбашарий муаммога айланмоқда.
Шу муносабат билан Муфтий ҳазратлари томонидан бир қатор долзарб таклифлар илгари сурилди:
– Қўшма фатво ишлаб чиқиш: илмий асосланган ҳамда илғор тажрибаларни ўзида жамлаган қўшма фатво ишлаб чиқиш зарурлиги маълум қилинди. Ушбу ҳужжатни турли тилларга таржима қилиб, ОАВ, рақамли платформалар, маърифий тадбирлар ва жума хутбалари орқали кенг жамоатчиликка етказиш таъкидланди.
– Ёшларни оилага тайёрлаш дастурлари: турмуш қуриш остонасида турган ёшларнинг диний, миллий ва ижтимоий масъулиятини юксалтиришга қаратилган махсус курслар ва психологик-маърифий маслаҳат дастурларини йўлга қўйиш таклиф этилди.
– Фатво марказлари ва ОАВ ҳамкорлиги: миллий қадриятлар ва исломий таълимотларни ёшларга замонавий, таъсирчан усулларда етказиш учун фатво марказлари билан ОАВ ўртасидаги ҳамкорлик лозимлигига эътибор қаратилди.
Шу ўринда, Ўзбекистонда мазкур йўналишларда амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар ҳам баён қилинди.
Халқаро анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратлари томонидан илгари сурилган таклифларни қўллаб-қувватлаб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, оила институтини мустаҳкамлаш борасидаги ишларга юқори баҳо бердилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати