Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Фазилатли имом, муҳаддис, шайх Муҳаммад Аввома ҳафизаҳуллоҳ зиёратларига келган талабаларга айтадилар: “Мен сизнинг баъзи умумий ёки муайян масалаларга оид саволларингизга жавоб беришга вақт ажратишим мумкин ва сиз улардан фойда кўрасиз. Лекин бунинг ўрнига мен сизга илм йўлида 60 йилдан узоқроқ муддатда тўплаган айрим насиҳатларимни етказишни афзал кўраман.
“Унутмангки, ихлос – мўъжизалар яратади. Буюк олим Мавлоно Қосим Нанутвий раҳимаҳуллоҳ на шоҳ, на қудратли ҳукмдор бўлган, балки қишлоқдан келган оддий одам эди. Девбандда мадрасага асос солди ва натижада бутун дунё бўйлаб сон-саноқсиз олимларнинг етишиб чиқишига хизмат қилди.
Покистонлик Шайх Муҳаммад Амин Харвалий айтади: “Покистоннинг биргина Карачи шаҳрида 30 мингта исломий таълим муассасаси мавжуд бўлиб, уларнинг илдизи Дорул Улум Девбандга бориб тақалади. Худди шундай, Покистон, Ҳиндистон, Бангладеш, Жанубий Африка, Англия, Америка ва бошқа кўплаб мамлакатлардаги минглаб институтларнинг барчасининг онаси Дорул Улум Девбанд саналади. Бу унинг асосчисининг ихлоси ва мусулмонлар манфаати учун хизмат қилишга бўлган холис ниятининг мевасидир.
Бомдод намозидан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги дуоларини ўқишни унутманг:
اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً
Ўқилиши: Аллоҳумма инний асалука ъилман наафиъан ва ризқон тоййибан ва ъамалан мутақоббалан.
Маъноси: Ё Аллоҳим, Сендан фойдали илм, покиза ризқ, қабул бўладиган амал сўрайман!
Шом намозидан кейин эса, Қуръонда келган ушбу дуони ўқинг:
﴿رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب﴾
Ўқилиши: Роббанаа лаа тузиғ қулубанаа баъда из ҳадайтанаа ваҳаб ланаа милладунка роҳматан иннака антал ваҳҳааб.
Маъноси: Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин. Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.
Аллоҳ таоло Шайх Муҳаммад Аввома ва у кишининг оиласини икки дунё яхшиликлари билан мукофотласин, уларга барака ато этсин, ҳамиша Ўз паноҳида сақласин ва илмларидан тўлиқ фойдаланишимизни насиб этсин.
Даврон НУРМУҲАММАД
Имом Бухорий мажмуаси нафақат О‘збекистон, балки бутун ислом олами учун улуг‘ ва муқаддас қадамжолардан бири ҳисобланади.
Ҳазрат Имом Бухорийдек буюк муҳаддис номи билан бог‘лиқ ушбу мажмуа бугун юртимизнинг энг йирик ма’навий ва маданий марказларидан бирига айланган. Ҳар куни минглаб зиёратчилар бу ерга келиб, аждодлар мероси, ма’рифат ва муқаддас тарих билан юзлашмоқда.
Мажмуа нафақат зиёратгоҳ, балки халқимизнинг бой ма’навий мероси, миллий ме’морчилиги ва ислом цивилизациясидаги о‘рнини намоён этувчи ноёб маданий об’ектдир. Уни барпо этиш учун катта меҳнат, юксак маҳорат ва қимматбаҳо қурилиш материаллари сарф этилган. Шу боис бу қутлуг‘ масканни асраб-авайлаш ҳар биримиз учун муҳим вазифадир.
Яқинда Маданий мерос агентлиги томонидан айрим зиёратчиларнинг мажмуа ҳудудида бепарво муносабатда бо‘лаётгани ҳақида ма’лумот берилди. Айрим ҳолатларда устунлар, айвонлар ва музей экспонатларига эҳтиётсиз муносабатда бо‘лиш, чиқиндиларни дуч келган жойга ташлаш каби ҳолатлар кузатилмоқда. Бу эса нафақат зиёратгоҳ ко‘ркига, балки унинг ма’навий муҳитига ҳам салбий та’сир ко‘рсатади.
Бу ҳолат барчамизни сергакликка чақириши керак. Зеро, муқаддас қадамжога келган инсон аввало о‘зини муносиб тутиши, тозалик ва тартиб-қоидаларга амал қилиши лозим. Чунки зиёратгоҳ — оддий сайргоҳ эмас. Бу ерда асрлар нафаси, буюк аждодлар руҳи ва ма’рифат зиёси мужассам.
Тозалик эса инсон маданиятининг энг муҳим ко‘рсаткичларидан бири. Ислом та’лимотида ҳам покликка алоҳида аҳамият берилган. Пайг‘амбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом “Тозалик — иймоннинг ярмидир”, дея та’кидлаганлар. Демак, зиёратгоҳ ҳудудида озодаликни сақлаш нафақат фуқаролик бурч, балки ма’навий мас’улият ҳамдир.
Айниқса, чет эллик меҳмонлар О‘збекистон ҳақидаги илк таассуротни айнан шундай муқаддас масканлар орқали олади. Агар зиёратгоҳ озода, тартибли ва файзли бо‘лса, бу халқимизнинг юксак маданияти ва ма’навиятини намоён этади. Аксинча, бепарволик ва тартибсизлик мамлакатимиз нуфузига салбий та’сир ко‘рсатиши мумкин.
Ёш авлодни зиёратгоҳ маданияти руҳида тарбиялаш ҳам муҳим аҳамиятга эга. Болалар катталардан ибрат олади. Агар ота-она муқаддас жойда тартибга амал қилса, эҳтиёткор бо‘лса, фарзанд ҳам шу руҳда тарбия топади. Шу боис ҳар бир инсон о‘з ҳаракати билан бошқаларга намуна бо‘лиши керак.
Имом Бухорий мажмуаси — миллатимиз г‘урури ва ма’навий бойлиги. Уни асраш, тозалигини сақлаш ва эҳтиром билан муносабатда бо‘лиш ҳар бир инсоннинг виждоний бурчидир. Зиёратгоҳларга бо‘лган муносабатимиз орқали биз о‘з маданиятимиз, ма’навиятимиз ва аждодлар меросига бо‘лган ҳурматимизни намоён этамиз.
Аслиддин Мустафоев, мажмуа ахборот хизмати раҳбари.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати