01 Сентябр, 2026, 19 Рабиъул аввал, 1448
01 Сентябр, 2026, 19 Рабиъул аввал, 1448
Инсон танасидаги энг ҳайратли аломатлардан бири – унинг бармоқ изларидир.
Агар икки эгизак бир тухумдан яралган бўлса – зеро баъзи эгизаклар икки тухумдан, баъзилари эса бир тухумдан яралади – ҳатто шундай ҳолатда ҳам уларнинг бармоқ излари бир-биридан мутлақо фарқ қилади.
Бу ҳақиқатга Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўзининг азиз Китобида ишора қилиб шундай марҳамат қилади:
“Инсон Бизни, унинг суякларини жамлай олмас, деб ўйларми? Ҳа, Биз унинг бармоқ учларини ҳам асл ҳолига келтиришга қодирмиз” (Қиёмат сураси, 3–4-оятлар).
Замонавий илм-фан бармоқ изларида юзга яқин ўзига хос аломат борлигини аниқлади. Агар икки бармоқ изида ана шу юз аломатдан ўн иккитаси ўзаро мос келса, у ҳолда бу икки из бир инсонга тегишли деб қабул қилинади.
Тасодифан икки бармоқ изининг бир хил чиқиш эҳтимоли эса олтмиш тўрт миллиарддан биттадир. Яъни ер юзида олтмиш тўрт миллиард инсон яшаган тақдирда ҳам, шундагина бир жуфт бармоқ изининг ўхшаб қолиш эҳтимоли пайдо бўлади. Ҳолбуки, дунё аҳолиси 8 миллиардни ташкил этади, холос.
Бармоқ изларининг шакли ҳам фавқулодда мураккабдир. Унда ёйлар, эгри чизиқлар, бурилишлар, бурчаклар, тарқалишлар, майда чизиқлар, чуқурчалар ва тармоқланишлардан иборат ноёб тузилиш мавжуд.
Айрим тиббиёт муассасаларида бир бармоқ изи намойиш қилиниб, унинг остига ўн беш мингта бошқа бармоқ изи қўйилганида ҳам, улардан иккитаси ҳатто етти нуқтада ҳам мутлақ ўхшаш чиқмаган.
Бармоқ изи инсон она қорнида бўлганидаёқ, ҳомиланинг олтинчи ойида шакллана бошлайди ва инсон ўлгунига қадар ўзгармасдан сақланади.
Яна ҳам ҳайратлиси шуки, агар бармоқ учидаги тери бутунлай олиб ташланса, унинг ўрнида қайта ўсиб чиққан янги терида аввалги бармоқ изининг ўзи яна пайдо бўлади.
Айрим жиноятчилар бармоқ изларини йўқотиш учун жарроҳлик амалиётларини ўтказганлар. Улар бармоқ терисини кесиб ташлаб, бошқа жойдан олинган терини кўчириб ўтказганлар. Аммо орадан бир неча ой ўтгач, аввалги бармоқ излари яна қайта намоён бўлган.
Чунки бу – Аллоҳ таоло инсонга берган илоҳий муҳрдир. Уни башар қуввати йўқ қилиб ташлай олмайди.
Қиёмат куни Аллоҳ таоло инсонларни қайта тирилтирганида ҳам ана шу чизиқлар, чуқурчалар, тармоқлар ва майда белгилар яна аввалги ҳолига қайтарилади.
Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Ҳа, Биз унинг бармоқ учларини ҳам асл ҳолига келтиришга қодирмиз” (Қиёмат сураси, 4-оят).
Бу – Аллоҳ таолонинг буюк оятларидан биридир. Инсон ҳали она қорнида экан, бу нақшлар қандай яратилади? Кейин инсон ўлганидан сўнг Аллоҳ таоло уларни қандай қилиб яна аввалги ҳолига қайтаради?
Бу саволларнинг ўзи инсон қалбини тафаккурга, ақлни эса Яратувчининг қудрати ҳақида мулоҳаза қилишга чорлайди.
Замонавий илм-фан яна бир ҳайратли ҳақиқатни кашф этди: инсоннинг кўз гавҳари – яъни кўзнинг рангли қисми ҳам ҳар бир инсонда ўзига хос бўлиб, у ҳам шахсни аниқлашда бармоқ изи каби ноёб белги вазифасини бажаради.
Демак, инсон танасидаги ҳар бир аъзо, ҳар бир чизиқ, ҳар бир ҳужайра ва ҳар бир биологик белги – Аллоҳ таолонинг қудратига далолат қилувчи тирик оятдир.
Муҳаммад Ротиб Набулсийнинг
Қуръон ва суннатдаги
илмий мўъжизалар
энциклопедиясидан
Мир Араб олий мадрасаси
ўқитувчиси
Абдураҳмонов
Абдулҳодий
таржима қилди
Мустақиллик байрами арафасида Ватан озодлиги йўлида курашган қаҳрамон аждодларимизни миннатдорлик билан ёд этамиз, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Давлатимиз раҳбари матбуот хизмати маълумотига кўра, уларнинг жасорати бугунги эркин ҳаётимиз ва миллий истиқлолимизнинг қадрини янада теран англатади.
28 август куни Шаҳидлар хотираси хиёбонига давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, уламолар, нуронийлар ва зиёлилар йиғилди.
Қатағон қурбонларини ёд этиш маросимида Президент Шавкат Мирзиёев иштирок этди.
Ватан фидойилари ҳақига Қуръон тиловат қилиниб, дуо ўқилди. Элга ош тортилди.
Хиёбондаги рамзий қабр ёнида ҳам Қуръон тиловат қилинди. Шу ерда давлатимиз раҳбарининг уламолар ва зиёлилар билан тарихий хотирани асраш, қатағон қурбонлари номини тиклаш ҳамда ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш масалалари юзасидан мулоқоти бўлди.
– Шу кунларда эл-юртимиз билан биргаликда мустақиллигимизнинг 35 йиллигини катта хурсандчилик билан кутиб оляпмиз, – деди Шавкат Мирзиёев. – Ўттиз беш йилдан буён ҳеч кимга қарам бўлмасдан, мана шундай тинч ва тиниқ осмон остида эркин ва фаровон яшаяпмиз. Бу – катта бахт, бебаҳо бойлик. Шундай улуғ кунларда истиқлол ва озодлик йўлида ҳалок бўлган қаҳрамон аждодларимизни эслаш, уларнинг хотирасига ҳурмат бажо келтириш – муқаддас бурчимиз.
Давлатимиз раҳбари фидойи аждодларимизнинг қаҳрамонлиги ҳеч қачон унутилмаслиги, уларнинг жасорати халқимиз учун ҳамиша маънавий куч манбаи бўлиб қолишини таъкидлади.
– Барча ислоҳотларимиз марказида турган “Инсон қадри учун!” деган эзгу ғоя жасур ота-боболаримизнинг руҳларини шод этиш, орзу-ниятларини рўёбга чиқариш бўйича ишларимизни янада кучайтиришни талаб этади. Бу азиз инсонлар хотираси қанча эъзозланса, бугунги тинч ҳаётимиз, миллий истиқлолимиз қадри шунча ошади, – деди Президент.
Кейинги йилларда қатағон қурбонлари хотирасини абадийлаштириш ва тарихий адолатни тиклаш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Шаҳидлар хотираси хиёбонидаги Қатағон қурбонлари хотираси давлат музейи тўлиқ реконструкция қилиниб, экспозицияси бойитилди, замонавий технологиялар билан жиҳозланди. Рақамли тизимлар ва сунъий интеллект ёрдамида кўргазмаларнинг таъсирчанлиги оширилди.
Қорақалпоғистон Республикаси ва барча вилоятларда ташкил этилган қатағон қурбонлари музейлари ҳам замон талаблари асосида жиҳозланди. Уларнинг фондлари дунёнинг турли нуқталаридан келтирилган ноёб ҳужжатлар ва фотосуратлар билан бойитилмоқда.
2021-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан қатағон қурбони бўлган 1 минг 200 дан зиёд юртдошимиз оқланди. Жорий йилда собиқ мустабид тузум даврида ноҳақ айбланиб, турли муддатларга қамалган ёки ўлимга ҳукм этилган яна 161 нафар ватандошимизнинг номи оқланди.
Сўнгги беш йилда жадид боболаримиз меросини ўрганишга бағишланган илмий-амалий анжуманлар мунтазам ўтказиб келинмоқда. Мустабид тузумда ноҳақ қурбон бўлган ватандошларимизнинг номлари аниқланиб, уларнинг фаолияти, илмий ва ижодий мероси ўрганилмоқда. Юзлаб, минглаб фидойи юртдошларимиз ҳақидаги маълумотлар китоблар, матбуот ва оммавий ахборот воситалари орқали халқимизга етказилмоқда.
Мулоқотда ўтган асрнинг 80-йилларида ҳам минглаб ватандошларимиз “пахта иши”, “ўзбек иши” деган сохта айбловлар билан сиёсий қатағонга учрагани қайд этилди. 1983-1990 йилларда 40 минг нафар ўзбекистонлик тергов қилиниб, 5 минг нафари жиноий жавобгарликка тортилган. Бугун бу борада ҳам тарихий адолат тикланмоқда. Бундай эзгу ишлар изчил давом эттирилиши таъкидланди.
Давлатимиз раҳбари дунёда қуролли можаролар ва сиёсий қарама-қаршиликлар кучайиб, улар бизга яқин минтақаларга ҳам кириб келаётгани ташвишли эканини таъкидлади. Бу юртимиздаги тинчликни қадрлаш, янада жипс ва ҳамжиҳат бўлиб яшашни талаб этади.
– Бизнинг йўлимиз – тинчлик, дўстлик ва ҳамкорлик йўли. Ўзбекистон ушбу йўлдан ҳеч қачон ортга қайтмайди, – деди Президент.
Бугун юртдошларимиз дунёнинг исталган мамлакатига эмин-эркин бориб келмоқда, Ўзбекистон барча давлатлар билан тенглик асосида ҳамкорлик қилмоқда. Бу мустамлакачилик занжирлари ва “пахта қуллиги”дан бутунлай озод бўлганимизнинг амалий ифодасидир.
Ҳаёт ва келажакни билим ҳамда маърифат асосида қуриш, узоқ-яқин мамлакатлар билан дўстона ҳамкорлик қилиш Янги Ўзбекистон тараққиётининг муҳим шарти экани таъкидланди. Буюк жадид боболаримиз бежиз миллатни уйғоқликка, билим ва маърифатга чақирмаган. Уларнинг кураш ва маърифат мактаби бугун ҳам ғоят долзарб аҳамиятга эга.
Шу боис, ёшларнинг сифатли таълим олиши, ватанпарвар инсонлар бўлиб вояга етишига катта эътибор қаратилмоқда. Сўнгги ўн йилда олийгоҳлар сони 77 тадан 205 тага етказилди, қабул квоталари мунтазам ошириб борилди. Жаҳондаги ТОП-100 таликка кирадиган олийгоҳларда 3 минг 500 дан зиёд фарзандимиз таълим олмоқда. Мактаб ва мактабгача таълим тизимларида ҳам муҳим ўзгаришлар амалга оширилмоқда.
– Ёшларни миллий ғурур асосида тарбиялашга алоҳида аҳамият беришимиз керак. Миллий ғурур – инсоннинг қалбини, юрагини, бутун вужудини куч-ғайратга тўлдирадиган қудратли куч. Миллий ғурури бор одам ҳеч қачон енгилмайди, – деди Шавкат Мирзиёев.
Пойтахтимизда Ислом цивилизацияси маркази барпо этилди, Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси бутунлай қайтадан бунёд қилинди, Марғилонда Бурҳониддин Марғиноний номидаги марказ ишга туширилди. Булар Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт йўли – тинчлик, дўстлик ва бунёдкорлик, билим ҳамда маърифат йўли эканини тасдиқлайди.
Сўнгги ўн йилда диний-маърифий соҳада амалга оширилган ислоҳотлар туфайли 100 мингдан зиёд юртдошимиз ҳожилик мақомига эга бўлди. Давлатимиз раҳбари диний жамоатчилик жамиятда меҳр-оқибат муҳитини мустаҳкамлаш, ёшларга тўғри тарбия бериш жараёнларида янада фаол иштирок этишига ишонч билдирди.
– Бугун мана шу табаррук масканда туриб, тинч-осойишта ҳаётимиз, эришаётган ютуқларимиз учун Яратганга беҳисоб шукроналар айтамиз. Мана шундай озод ва фаровон кунларни орзу қилиб, армон билан ўтган қаҳрамон ота-боболаримиз, жасур момоларимизнинг руҳлари шод бўлсин! Юртимиз тинчлик, тараққиёт ва фаровонлик диёри сифатида янада гуллаб-яшнасин! Аллоҳ таолонинг ўзи Ватанимизни паноҳида асрасин! – деди Президент.
Уламолар қатағон қурбонлари ва Ватан озодлиги йўлида жон фидо этган аждодларимиз руҳига дуо қилиб, юртимиздаги тинчлик-хотиржамлик, файзу барака барқарор бўлишини тиладилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 