Тарих далолат берадики, ҳар қандай жамиятнинг чинакам тараққиёти, миллатнинг истиқболи унинг маърифатли, соғлом ва шижоатли авлодига боғлиқ. Ислом дини таълимотида ҳам ёшлик даври инсон умрининг энг ғанимат, айни куч-қувват ва ғайратга тўлган фурсат сифатида қадрланади.
30 июнь – Ёшлар куни муносабати билан замонавий илмларга эга бўлган йигит-қизларимизнинг муваффақиятларини алоҳида эътироф этиш, уларга давлатимиз томонидан қаратилаётган алоҳида эътиборни бир эслаб ўтиш ўринлидир.
Дарҳақиқат, навқирон авлоднинг интеллектуал салоҳиятини оширишга қаратилган эътибор тезда ўз меваларини бермоқда. Биргина 2025 йил якунларига кўра, Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзолари бўлган мактаб ўқувчилари 29 та халқаро илмий олимпиадаларда жами 210 та медални қўлга киритди. Ислом таълимоти инсониятга манфаат келтирувчи ҳар қандай фойдали илмни эгаллашга тарғиб қилишини англаган ёшлар аждодларимиз илмий меросини муносиб давом эттиришмоқда.
Иқтисодиёт ва замонавий касблар йўналишида ҳам ёшларга берилган имтиёзлар туб бурилиш ясади. Рақамли технологиялар асрида ёш дастурчи ва мутахассислар учун яратилган шароитлар туфайли 2026 йилнинг фақатгина биринчи чорагида (январь-март) IT Парк аъзолари томонидан кўрсатилган хизматлар экспорти ҳажми 191,8 миллион доллардан ошиб кетди. Бу – ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 25 фоизга кўп, дегани. Бугун минглаб йигит-қизлар ҳалол меҳнат билан глобал бозорга дастурий маҳсулотлар экспорт қилиб, нафақат ўз оиласи, балки юрт фаровонлигига ҳисса қўшмоқда.
Давлат томонидан ёшлар бандлиги ва ижтимоий ҳимоясини таъминлаш мақсадида яратилган маҳаллабай тизим ҳам яхши самара бермоқда. Биргина ўтган йил давомида «Ёшлар дафтари» жамғармаси маблағлари ҳисобидан 330 мингдан зиёд йигит-қизга ижтимоий ва иқтисодий ёрдамлар кўрсатилди. Шу билан бирга, ижтимоий шериклик ва хайр-саховат анъаналаримиз асосида «Вақф» жамоат хайрия фонди томонидан ҳам кўплаб ижтимоий ҳимояга муҳтож, айниқса, боқувчисини йўқотган ва эҳтиёжманд оилалар фарзандларининг таълим шартномалари тўлаб берилаётгани эътиборга молик. Бу — халқимизга хос бўлган ўзаро кўмак ва меҳр-оқибатнинг ёрқин ифодаси бўлиб, ёшларнинг илм олишига берилаётган кўмакдир.
Бутунжаҳон шахмат олимпиадаларида тарихий ғалабаларни қўлга киритиб, рейтингда етакчилик қилаётган ёш гроссмейстерларимиз, халқаро майдонларда юрт байроғини баланд кўтараётган чемпионларимиз ана шу ғамхўрлик ва рағбатнинг маҳсулини кўрсатмоқда.
Мамлакатимизда ташкил этилган Халқаро ислом академияси, ҳадис ва калом илми мактабларида ҳам кўплаб толиби илмлар диний-маърифий ва дунёвий фанларни омухта ҳолда ўзлаштириб, юртимиздан яқин келажакда яна буюк алломалар етишиб чиқишига замин яратмоқда.
Томирида Имом Бухорий, Ал-Хоразмий ва Мирзо Улуғбеклар қони оқаётган бугунги шижоатли авлоднинг саъй-ҳаракатлари юртимизни янада юксак чўққиларга олиб чиқишига ишонамиз.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.
Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.
Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.
Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.
Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.
Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.
Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.
Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.
Интернет манбалари асосида тайёрланди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws