Дастлаб юртимиз вакиллари университет тарихи, таълим тизими ва илмий фаолияти билан яқиндан танишдилар. Сўнг университет Илоҳиёт факультети декани, доктор Абдужаббор Кавак иштирокида илмий-амалий семинар ташкил этилди. Унда таълим даргоҳининг илмий салоҳияти ва халқаро ҳамкорлик йўналишлари ҳақида атрофлича маълумот берилди.
Дастур доирасида Ўзбекистондаги диний таълим тизимидаги ижобий ўзгаришлар «Кўкалдош» билим юрти мисолида хорижлик ҳамкорларга тақдим этилди:
Аҳрор домла Абдуллаев (билим юрти мударриси) араб тилида маъруза қилиб, юртимиздаги диний-маърифий соҳада амалиётга тадбиқ этилаётган ислоҳотлар мазмун-моҳиятини очиб берди;
Алиакбар домла Абдуллаев эса ўқув жараёнларини ташкил этиш, таълим сифатини назорат қилиш ва илмий-амалий фаолиятни йўлга қўйиш бўйича мазмунли тақдимот ўтказди.
Тажриба алмашинув: Ҳафта давомида Қорабук университети профессор-ўқитувчилари билан замонавий педагогик ёндашувларни жорий этиш юзасидан фикр алмашилди. Шунингдек, вакилларимиз Туркиядаги машҳур «Имом-хатиб» лицейлари фаолияти ва уларнинг илғор тажрибаларини жойларга чиққан ҳолда ўргандилар.
Сафар якунида университет раҳбарияти билан расмий учрашув бўлиб ўтди. Мулоқотда икки таълим муассасаси ўртасида ўзаро тажриба алмашишни бардавом қилиш, қўшма илмий лойиҳаларни амалга ошириш ва истиқболдаги ҳамкорлик режалари келишиб олинди.
"Кўкалдош" ўрта махсус ислом билим юрти
Матбуот хизмати
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати