Адлия вазирлиги шариат тамойиллари асосида фаолият юритувчи банклар ва исломий молиялаштириш хизматларини ко‘рсатувчи бо‘линмаларни лицензиялаш тартибини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатни давлат ро‘йхатидан о‘тказди. Kapital.uz билдиришича, бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.
Қонунчиликка ко‘ра, исломий молиялаштириш фаолияти фақат лицензия асосида амалга оширилади. Янги тартиб тадбиркорларга ислом банкларини ташкил этиш, амалдаги тижорат банкларига эса “Исломий дарча” (Исламиc windows)ни очиш учун ҳуқуқий асос яратади.
Фаолиятни бошлаш учун муассислар Марказий банк билан келишилган таркибдаги махсус Шариат кенгашини шакллантириши, малакали раҳбарни тайинлаши ҳамда халқаро стандартларга мувофиқликни та’минлайдиган ички сиёсатни ишлаб чиқиши лозим.
Ҳужжатда кадрлар таркибига алоҳида талаблар белгиланган. Шариат кенгаши камида уч нафар мутахассисдан иборат бо‘лиши керак. Кенгаш раиси ва унинг о‘ринбосари исломшунослик ё‘налишида олий ма’лумотга эга бо‘лиши шарт. Қолган а’золар ҳуқуқшунос ёки иқтисодчи бо‘лиши мумкин. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар камида 5 йиллик амалий тажрибага, техник мутахассислар эса банк, молия ёки ҳуқуқ соҳасида камида 7 йиллик иш стажига эга бо‘лиши талаб этилади.
Кенгашнинг камида бир нафар а’зоси (2027-йил 1-июльдан бошлаб эса барча а’золари) ААОИФИ халқаро сертификатига эга бо‘лиши лозим. Бундан ташқари, ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар бирламчи манбалар билан ишлаш учун араб тилини билиши шарт.
Исломий молиялаштириш ё‘налиши раҳбарига ҳам қат’ий талаблар қо‘йилган. У камида 7 йиллик молия соҳасидаги иш тажрибасига, иқтисодий ёки тегишли олий ма’лумотга ҳамда ААОИФИ сертификатига эга бо‘лиши керак.
Шунингдек, Марказий банк билан келишилган топ-менежерлар лавозимга киришганидан кейин бу ҳақда 5 иш куни ичида ёзма равишда хабар бериш мажбуриятини назарда тутувчи норма бекор қилинди.
Эслатиб о‘тамиз, жорий йил июн ойи бошида Марказий банк ислом молиялаштириш тизимини ан’анавий молия тизимига интеграция қилиш бо‘йича норматив ҳужжат лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қо‘йганди. Унда лицензия бериш, раҳбариятни келишиш ҳамда амалдаги микромолия ташкилотларини босқичма-босқич ислом банкларига айлантириш механизмлари батафсил баён этилган эди.
Лойиҳага ко‘ра, молия ташкилотлари Шариат кенгаши ва ички аудит хизматини ташкил этиши, шариат стандартларига риоя қилиш сиёсатини тасдиқлаши шарт. Банклар автоматлаштирилган тизимларда алоҳида бухгалтерия ҳисобини юритиши, шариат талабларига мос бо‘лмаган даромадларни эса фақат хайрия мақсадларига ё‘налтириши белгиланган.
Кадрлар учун ҳам алоҳида талаблар назарда тутилган. Шариат кенгаши а’золари ва раҳбарлар тегишли ма’лумот ҳамда ААОИФИ (CСАА, CПААГE, CИПА ёки CПСС) сертификатларига эга бо‘лиши керак. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар араб тилини билиши, уларнинг камида учдан икки қисми О‘збекистон фуқаролари бо‘лиши лозим. Раҳбар лавозимига номзодлар эса Марказий банкда ишбилармонлик обро‘си ва таваккалчиликларни бошқариш бо‘йича суҳбатдан о‘тади.
Лойиҳа мамлакатдаги барча кредит ташкилотлари учун ҳам янги талабларни белгилаган. Лицензия бериш учун давлат божи энг кам устав капиталининг 0,1% и миқдорида этиб белгиланган. Филиал очишда эса ногиронлиги бо‘лган шахслар учун то‘сиқсиз муҳит мавжудлиги юзасидан Қурилиш инспекциясининг хулосасини олиш мажбурий этиб белгиланган.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Туркиянинг «Меҳмед: Фатҳлар султони» ва «Вефа Султон» каби тарихий сериаллари продюсери сифатида танилган Эйюп Гёкхан Ўзекин Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрди. «Биз бу ерда ўзимизни оддий сайёҳ сифатида эмас, балки ушбу тарихнинг бир қисми, у билан қардошлик ришталари орқали боғланган инсонлар сифатида ҳис этдик», дея тассуротларини маълум қилди Туркиянинг машҳур сериаллари продюсери.
Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган Марказнинг меъморий маҳобати, буюк алломалар мероси ва замонавий технологиялар асосидаги экспозициялари меҳмонда кучли таассурот қолдирди. Продюсер, айниқса, Қуръон залидаги намойишлар ва туркий халқларнинг муштарак тарихини акс эттирувчи экспозициялар уни чуқур таъсирлантирганини таъкидлади, хабар бермоқда iccu.uz.
Эйюп Гёкхан Ўзекин, туркиялик продюсер:
«Бундай масканни баҳолаш бизнинг ихтиёримизда эмас, деб ўйлайман. Бу ҳақиқатан ҳам мислсиз даражадаги маскан. Машаллоҳ! Бу қадар гўзал ва муҳташам бўлишини кутмаган эдик. Олдиндан айтишганди, аммо ўз кўзимиз билан кўрганимизда янада кучли таассурот олдик.
Аввало, муштарак тарихимиз билан фахрландик. Шунингдек, сизлардек буюк халқнинг шундай етакчиси, шундай Президентингиз борлигидан нақадар бахтли эканингизга гувоҳ бўлдик. Аллоҳ у кишидан рози бўлсин! Бу масканни барпо этишга ҳисса қўшган барча инсонлардан, аждодларимиздан Аллоҳ рози бўлсин!
Биз бу ерда ўзимизни оддий сайёҳ сифатида эмас, балки ушбу тарихнинг бир қисми, у билан қардошлик ришталари орқали боғланган инсонлар сифатида ҳис этдик. Ўз тарихимиз, ота юртимиз билан фахрландик.
Туркий-ислом цивилизациясини юксалтирган қанчадан-қанча буюк сиймолар, маънавий йўлбошчилар айнан шу заминдан етишиб чиққан. Уларнинг барчаси учун таянч нуқтаси, маънавий марказ — мана шу замин.
Экспозицияларнинг барчаси жуда гўзал ва таъсирли. Айниқса, якуний қисмда Қуръони карим нозил бўлиши билан боғлиқ лавҳаларни томоша қилар эканмиз, ҳиссиётларимизни жиловлаш жуда қийин бўлди. Бу манзаралар бизга ниҳоятда кучли таъсир қилди.
Шунингдек, бизга ҳамроҳлик қилган гидларнинг билим ва маҳорати, тарихий маълумотларни самимий ва юксак савияда етказиши ҳам алоҳида эътиборга молик. Ҳамма нарса аъло даражада ташкил этилган».
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати