Адлия вазирлиги шариат тамойиллари асосида фаолият юритувчи банклар ва исломий молиялаштириш хизматларини ко‘рсатувчи бо‘линмаларни лицензиялаш тартибини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатни давлат ро‘йхатидан о‘тказди. Kapital.uz билдиришича, бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.
Қонунчиликка ко‘ра, исломий молиялаштириш фаолияти фақат лицензия асосида амалга оширилади. Янги тартиб тадбиркорларга ислом банкларини ташкил этиш, амалдаги тижорат банкларига эса “Исломий дарча” (Исламиc windows)ни очиш учун ҳуқуқий асос яратади.
Фаолиятни бошлаш учун муассислар Марказий банк билан келишилган таркибдаги махсус Шариат кенгашини шакллантириши, малакали раҳбарни тайинлаши ҳамда халқаро стандартларга мувофиқликни та’минлайдиган ички сиёсатни ишлаб чиқиши лозим.
Ҳужжатда кадрлар таркибига алоҳида талаблар белгиланган. Шариат кенгаши камида уч нафар мутахассисдан иборат бо‘лиши керак. Кенгаш раиси ва унинг о‘ринбосари исломшунослик ё‘налишида олий ма’лумотга эга бо‘лиши шарт. Қолган а’золар ҳуқуқшунос ёки иқтисодчи бо‘лиши мумкин. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар камида 5 йиллик амалий тажрибага, техник мутахассислар эса банк, молия ёки ҳуқуқ соҳасида камида 7 йиллик иш стажига эга бо‘лиши талаб этилади.
Кенгашнинг камида бир нафар а’зоси (2027-йил 1-июльдан бошлаб эса барча а’золари) ААОИФИ халқаро сертификатига эга бо‘лиши лозим. Бундан ташқари, ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар бирламчи манбалар билан ишлаш учун араб тилини билиши шарт.
Исломий молиялаштириш ё‘налиши раҳбарига ҳам қат’ий талаблар қо‘йилган. У камида 7 йиллик молия соҳасидаги иш тажрибасига, иқтисодий ёки тегишли олий ма’лумотга ҳамда ААОИФИ сертификатига эга бо‘лиши керак.
Шунингдек, Марказий банк билан келишилган топ-менежерлар лавозимга киришганидан кейин бу ҳақда 5 иш куни ичида ёзма равишда хабар бериш мажбуриятини назарда тутувчи норма бекор қилинди.
Эслатиб о‘тамиз, жорий йил июн ойи бошида Марказий банк ислом молиялаштириш тизимини ан’анавий молия тизимига интеграция қилиш бо‘йича норматив ҳужжат лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қо‘йганди. Унда лицензия бериш, раҳбариятни келишиш ҳамда амалдаги микромолия ташкилотларини босқичма-босқич ислом банкларига айлантириш механизмлари батафсил баён этилган эди.
Лойиҳага ко‘ра, молия ташкилотлари Шариат кенгаши ва ички аудит хизматини ташкил этиши, шариат стандартларига риоя қилиш сиёсатини тасдиқлаши шарт. Банклар автоматлаштирилган тизимларда алоҳида бухгалтерия ҳисобини юритиши, шариат талабларига мос бо‘лмаган даромадларни эса фақат хайрия мақсадларига ё‘налтириши белгиланган.
Кадрлар учун ҳам алоҳида талаблар назарда тутилган. Шариат кенгаши а’золари ва раҳбарлар тегишли ма’лумот ҳамда ААОИФИ (CСАА, CПААГE, CИПА ёки CПСС) сертификатларига эга бо‘лиши керак. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар араб тилини билиши, уларнинг камида учдан икки қисми О‘збекистон фуқаролари бо‘лиши лозим. Раҳбар лавозимига номзодлар эса Марказий банкда ишбилармонлик обро‘си ва таваккалчиликларни бошқариш бо‘йича суҳбатдан о‘тади.
Лойиҳа мамлакатдаги барча кредит ташкилотлари учун ҳам янги талабларни белгилаган. Лицензия бериш учун давлат божи энг кам устав капиталининг 0,1% и миқдорида этиб белгиланган. Филиал очишда эса ногиронлиги бо‘лган шахслар учун то‘сиқсиз муҳит мавжудлиги юзасидан Қурилиш инспекциясининг хулосасини олиш мажбурий этиб белгиланган.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Туркиянинг “CNN-Türk” телеканалида эфирга узатилган “Тафаккур доираси” дастурида сўзга чиққан таниқли олим, Миллий мудофаа университети ректори, профессор Эрҳан Афёнжу Ўзбекистоннинг бой тарихий мероси ва сайёҳлик салоҳияти ҳақида фикр юритди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Кўрсатувда қатнашган турк тарихчиси Эрҳан Афёнжу Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг энг гўзал шаҳарлари жойлашган алоҳида географик ҳудуд сифатида таърифлаган.
Олимнинг фикрича, жуда кўпчилик сайёҳлар Ўзбекистонни ўз кўзи билан кўришни истайди. Чунки дунёга машҳур Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент каби шаҳарлар ана шу заминда жойлашган.
Турк тарихчиси ёшларга мурожаат қилиб, хорижга саёҳат қилишни, аввало, Туркий дунё мамлакатларини кашф этиш, аждодлар юрти билан яқиндан танишишдан бошлаш лозим эканини таъкидлади.
“Ёшларга тавсиям шуки, ҳозир хорижга саёҳат қилмоқчи бўлсангиз, аввало Туркий заминни айланинг. Масалан, Ўзбекистонга бориб, тарихий шаҳарларни кўриб келинг, аждодларингиз юрти билан танишинг. Сўнг Салжуқийлар давлати барпо этилган заминларни кўринг”, – деди профессор.
Эрҳан Афёнжунинг таъкидлашича, бундай саёҳатлар ёшлар учун ҳар томонлама фойдали ва қизиқарли бўлиб, уларнинг тарихий хотираси ва дунёқарашини бойитади.
“Масалан, Самарқанднинг гўзаллигини дунёнинг кўп жойларида топа олмайсиз. Айниқса, турк ёшлари ўз аждодлари яшаган заминни бориб кўришлари лозим”, – деди олим.
Профессор Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг асосий бешикларидан бири, илм-фан маркази сифатида ҳам алоҳида эътироф этган.
Шунингдек, турк тарихчиси Ўзбекистоннинг нафақат тарихий ва маданий, балки географик жиҳатдан ҳам яшаш учун қулай ҳудуд эканини таъкидлаган.
Дастур давомида профессор билдирган фикр-мулоҳазалар Туркия жамоатчилиги орасида Ўзбекистоннинг тарихий шаҳарлари, бой маданий мероси ва туризм салоҳиятига бўлган қизиқишни янада оширишга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати