Ҳаётда кўпинча тўғри йўналиш эмас, балки тезлашиш ўргатилади. Тезроқ юриш, тезроқ етиб бориш, ҳамма нарсани тезроқ бажариш... Лекин ҳеч ким тўхтаб: “Бунчалик шошилишдан мақсад нима?” деб сўрамайди. Инсон тинимсиз ҳаракатда бўлишни эришиш, табиий ҳаёт тарзи деб ўйлаб, сарфланаётган умри эвазига аслида нимага эришаётгани ҳақида ўйламай қўяди.
Баъзан йўлни йўқотдик, деб ўйлаймиз. Ҳолбуки, йўқоладиган нарса йўл эмас, балки тўғри йўналишдир. Бу йўналиш харитадаги чизиқлар ёки телефондаги йўл кўрсаткич эмас, балки Аллоҳ таоло борлиғимизга жо қилган ички йўналтиргич, яъни фитратимиздир.
Бу ички йўналтиргич баъзан тўғри томонни кўрсатмаётгандек туюлади. Дунё ташвишлари, нафс истаклари кўпайиб кетганида, у сарсон бўлади ё қотиб қолади. Шунда биз уни бузилди деб ўйлаймиз. Лекин фитрат бузилмайди, шунчаки биз унга аҳамият бермай қўйган бўламиз. Баъзилар бу йўналтиргични бошқаларнинг қўлига бериб қўяди...
Йўналишини йўқотган одам тўғри йўлга қайтиши керак. Бу қайтиш шунчаки бир манзилга қайтиб боришмас, балки ички дунёмиздаги тарқоқликни жамлаш, фитратимизга қайтишдир. Шунда инсон дунёнинг “ҳаммасига эришиш” васвасасидан халос бўлади. Ўтмишдаги хато ва синовлардан ибрат олади, аммо уларни ўзига оғир юк қилиб олмайди. Бошқалардан ва ҳаётдан жуда кўп нарса кутишни тўхтатади...
Ҳақиқий хотиржамлик – ҳамма нарса мукаммал бўлиши деганимас. Инсон ўз ҳаракат доираси чегарасига етганида Аллоҳнинг қазо ва қадарига рози бўлса хотиржамлик топади. Бу лоқайдлик эмас.
Мусулмон киши ҳам хурсанд бўлади, қайғуради, бошқалар каби яшайди. Лекин у ўткинчи туйғулар, орзу-ҳаваслар аро сарсон бўлиб қолмайди. Чунки дунёдаги ҳар бир ҳолат вақтинчалик синов эканини яхши англайди.
Инсон ўзлигига қайтганида бошқаларнинг юкини елкасига олишга уринмайди. Ёрдам беради, лекин ҳар ким ўз қисмати ва қилмиши учун ўзи масъул эканини тушунади. Бошқаларнинг айбига қарамай, ўз хатоларини тузатиш билан банд бўлади. Муҳими, ҳар ишида шошқалоқлик қилмайди. Чунки охиратга ва маънавий камолотга элтувчи йўлни шошиб босиб ўтиб бўлмаслигини билади.
Айтилганидек: “Ким ўзини таниса, Раббини танийди”. Бу мартабага эришган қалб эса ҳеч қачон адашмайди.
Абдулатиф АБДУЛЛОҲ
Халқаро медиа майдонида йўлга қўйилаётган янги ҳамкорликлар ва илмий-маданий лойиҳалар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг халқаро фаолиятини янги босқичга олиб чиқмоқда. Яқинда ўтказилган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар” халқаро медиафоруми доирасида бошланган ҳамкорликларнинг кейинги босқичи сифатида Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида махсус тақдимот, халқаро илмий-амалий конференция ва кўргазма ўтказиш режалаштирилган. Мазкур лойиҳаларнинг натижалари ва уларга тайёргарлик жараёни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Илмий кенгашининг навбатдаги йиғилишида муҳокама қилинди.
Йиғилишда Илмий кенгаш аъзолари, олим ва тадқиқотчилар ҳамда тегишли йўналишлар учун масъул ходимлар иштирок этди.
Унда дастлаб халқаро медиафорумнинг натижалари таҳлил қилинди. Қайд этилганидек, мазкур форум Марказнинг халқаро ахборот ва илмий майдондаги фаолиятини кенгроқ намойиш этиш, хорижий журналистлар, медиа экспертлар, олим ва тадқиқотчилар билан янги профессионал алоқаларни йўлга қўйиш учун муҳим мулоқот майдони бўлди.
Форум давомида Марказнинг илмий-тадқиқот салоҳияти, Ўзбекистон ҳудудида шаклланган исломий илм-фан ва маданият мероси, шунингдек, ушбу меросни замонавий медиа воситалари орқали халқаро аудиторияга етказиш имкониятлари юзасидан фикр алмашилди. Хорижий ОАВ вакилларининг Марказ фаолиятига билдирган қизиқиши ҳамда ўзаро мулоқотлар келгусидаги ҳамкорликлар учун янги имкониятларни шакллантиргани таъкидланди.
Шу муносабат билан форум доирасида йўлга қўйилган алоқаларни изчил давом эттириш, халқаро ва маҳаллий оммавий ахборот воситалари билан тизимли ҳамкорликни йўлга қўйиш, Марказнинг илмий лойиҳалари ва тадқиқотларини халқаро аудиторияга кенгроқ етказиш бўйича келгусидаги вазифалар белгилаб олинди.
Илмий кенгаш йиғилишида Марказнинг халқаро илмий-маданий ҳамкорлигини янги босқичга олиб чиқишга қаратилган истиқболли лойиҳалардан бири — Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ўтказилиши режалаштирилаётган махсус тақдимот, халқаро илмий-амалий конференция ва кўргазма лойиҳасига тайёргарлик масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.
Мазкур тадбирлар орқали Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг илмий-тадқиқот фаолияти, мамлакат ҳудудида шаклланган илм-фан, маърифат, маданият ва тарихий мероснинг жаҳон цивилизацияси тараққиётидаги ўрнини халқаро илмий жамоатчиликка кенгроқ танитиш мақсад қилинган.
Айни пайтда лойиҳа доирасида халқаро олим ва тадқиқотчиларни тадбирларга жалб этиш, илмий муассасалар, халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, тақдимот ва конференция дастурини шакллантириш, шунингдек, кўргазма экспозицияларини илмий ва мазмун жиҳатдан тайёрлаш бўйича ишлар олиб борилмоқда.
Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Комилжон Шермуҳаммедов Париждаги тадбирларга тайёргарлик жараёни ҳақида маълумот берди:
“Франциядан 50 га яқин олим ва тадқиқотчига таклифномалар юборилган. Шунингдек, бошқа халқаро ташкилотлар ва илмий муассасалар вакилларини жалб этиш бўйича ҳам тегишли ишлар амалга оширилмоқда.
Тадбирнинг яна бир муҳим қисми — ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ташкил этиладиган кўргазма лойиҳаси. Беш экспозициядан иборат кўргазма орқали Ўзбекистон ҳудудида шаклланган илм-фан, маданият ва тарихий мероснинг муҳим жиҳатларини халқаро жамоатчиликка намойиш этиш режалаштирилган. Кўргазма учун 35 та муҳим артефакт ва 200 га яқин қадимий китоб, шунингдек, тарихий обидалар макетларини тақдим этиш бўйича ишлар олиб борилмоқда”.
Илмий кенгаш аъзолари томонидан мазкур лойиҳаларнинг мазмун-моҳияти, илмий асосланганлиги ва уларни халқаро аудиторияга тақдим этиш усуллари юзасидан ҳам фикр алмашилди.
Хусусан, кўргазма экспозицияларини шакллантиришда тарихий манбаларнинг илмий қиймати, артефактларнинг тарихий аҳамияти ва уларнинг Ўзбекистон ҳудудидаги ислом цивилизацияси тараққиёти билан боғлиқ жиҳатларини аниқ ва ишончли маълумотлар асосида ёритиш муҳимлиги қайд этилди.
Шунингдек, халқаро аудиторияга тақдим этиладиган материалларда Ўзбекистон заминида юзага келган илмий мактаблар, буюк алломаларнинг жаҳон илм-фани ва маданияти ривожига қўшган ҳиссаси ҳамда бугунги кунда ушбу илмий-маърифий меросни ўрганиш ва оммалаштириш борасида амалга оширилаётган ишлар кенг қамраб олиниши зарурлиги таъкидланди.
Йиғилиш якунида халқаро медиафорумда эришилган натижаларни амалий лойиҳалар билан давом эттириш, хорижий ОАВ ва илмий муассасалар билан ҳамкорликни янада кенгайтириш, Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ўтказилиши режалаштирилган тадбирларга тайёргарлик ишларини юқори савияда ташкил этиш ҳамда Марказнинг илмий-тадқиқот фаолияти ва Ўзбекистоннинг бой исломий илмий-маданий меросини халқаро миқёсда кенг тарғиб қилиш бўйича тегишли вазифалар белгилаб олинди.
iccu.uz