Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Сентябр, 2026   |   5 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:44
Қуёш
06:04
Пешин
12:18
Аср
16:41
Шом
18:35
Хуфтон
19:51
Bismillah
16 Сентябр, 2026, 5 Рабиъус сони, 1448

Бидъат нима?

20.02.2023   3638   2 min.
Бидъат нима?

Уломолар бидъатни икки қисмга бўлганлар:
бидъати ҳасана (яҳши бидъат амал) ва бидъати саййиа (ёмон бидъат амал)(Нуҳзатул муттақийн,1 жуз, 160 бет).
Бидъати ҳасана (яхши бидъат) деб шариатда асли бўлган амални шу аслга таяниб, уни шакллантириш учун жорий қилинган қушимча амалларга айтилади. Бунга Хазрат Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу.)нинг ишларини мисол қилиш мумкин. У киши Рамазон ойида ўқиладиган таровеҳ намозини имомга иқтидо қилиб, жамоат билан ўқишни жорий қилганлар. Аслида суннат амал бўлган таровеҳ намозини Расулуллох (соллаллоҳу алайҳи васаллам.) жамоат билан уқимас эдилар. Ҳазрати Умар (розияллоҳу анҳу.) эса, халифалик даврларида уни жамоат билан ўқишни жорий қилдилар ва: "Кандай яхши бидъат бўлди" дедилар. Шунга биноан диний илмлар ўргатиш учун алоҳида мадрасалар қуриш, китоблар чоп этиш, масжидларга гилам солиш, мавлуд ўқиш ва шунга ўхшаш дин асосларига зид бўлмаган амаллар бидъати ҳасана бўлади. Аллоҳга тақарруб ҳосил қилиш мақсадида бирор аслга суяниб қилинган ҳар қандай амал луғавий жихатдан бидъат деб номлансада, унга амал қилиш жоиз бўлади ва у залолатга бошламайди.

Бидъати саййиа (ёмон бидьат) эса, шаръий аслга эга бўлмаган бирор нарсани жорий қилиш ёки шаръий аслга хилоф равишда айрича талқин қилишдир. Бидъати саййа кўпинча эътиқод масалаларига тааллуқли бўлиб,шариаат кўрсатган эътикоддан четга чиқиш, эътиқодий масалаларда ғулувга кетишдир. Имом Молик (раҳматуллоҳи алайҳи.)дан бир киши Қуръони каримдаги:

"(У) Арш узра "муставий" бўлмиш Раҳмондир" (Тоҳо,5) оятидаги "муставий" сўзининг кайфияти ҳақида сураганида, у киши: "Муставий"нинг маъноси маълум. лекин унинг кайфияти номаълум, аммо бу хақда савол бериш бидъатдир, деганлар ва у кишини мажлисдан ҳайдаб юборишга буюрганлар. Оятдаги "муставий бўлди"
ибораси тик турди, тўғри бўлди, чиқиб жойлашди, эгаллади каби маъноларни билдиради. Булардан қайси бири тўғри ёки нотўғрилиги устида ва Аллоҳнинг қандай кайфиятда муставий бўлиши ҳақида фикир юритиб ғулувга кетиш айни бидъати саййиадир. Бу каби оятларга фақат имон келтириб, Аллоҳдан эканлигини тасдиқлаб қўйишнинг ўзи кифоядир.
Уломолар бидъат аҳли билан ўтириш, улар билан ҳамсуҳбат бўлишдан қайтарганликлари ҳақида асарларда келтирилган. Жуладан, Ҳасан Басрий (раҳматуллоҳи алайҳи.) "Бидиъатчи фосиқ билан ўтирма, акс ҳолда қалбинг унинг гапига моил бўлади ва натижада ҳалок бўласан.
Унга қарши чиққан тақдирингда, қалбингга мараз киради", деганлар.
Яҳё ибн Касийр эса: Агар йўлда бидиъатчига йўлиқиб қолсанг, бошқа йўлга бурилиб кет, деганлар.

 

Орифҳон Имомов Тўрақўрғон туман "Ҳўжа Калон Абдулмоний" масжиди имом хатиби

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Тошкентда "Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ – янги кашфиётлар" халқаро медиафоруми очилди

25.08.2026   86096   6 min.
Тошкентда

Тошкентда 25 август куни Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил этилган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» халқаро медиафорумининг расмий очилиш маросими бўлиб ўтди.


Маросим Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг Катта конференц-залида ўтказилди. Тадбир иштирокчиларига «Жаҳон жамоатчилигининг Ислом цивилизацияси марказига нигоҳи» махсус фильми намойиш этилди.


Тадбирда Ўзбекистон Президенти матбуот котиби, Президент Администрацияси Коммуникациялар департаменти раҳбари Шерзод Асадов табрик сўзи билан иштирок этди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси маслаҳатчиси Музаффар Комиловнинг форум иштирокчиларига йўллаган мурожаатини Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг масъул ходими Раҳматулла Арзиев ўқиб эшиттирди.

 


Форум иштирокчиларига йўлланган қутлов сўзларида  хорижий меҳмонлар ва медиа ҳамжамияти вакилларига миннатдорлик билдирилди. Форумнинг профессионал мулоқот, халқаро ҳамкорлик ва Ўзбекистоннинг тарихий-маданий меросини илгари суриш майдони сифатидаги аҳамияти таъкидланди.

 

 


Маросимнинг асосий воқеаларидан бири Euronews бош директори ва бош муҳаррири Клаус Штрунцнинг «Янги яқинлик: маданият, медиа ва ғоялар орқали Европа ва Марказий Осиёни бирлаштириш — Ислом цивилизацияси маркази глобал ахборот маконида» мавзусидаги махсус маърузаси бўлди.


Штрунц ислом цивилизациясининг тарихий, илмий, маънавий ва маданий меросини замонавий медиа форматлар орқали жаҳон аудиториясига етказиш, шунингдек, Европа ва Марказий Осиё ўртасида ахборот алмашинувини кучайтириш муҳимлигини таъкидлади.


Унинг қайд этишича, медиа воситалари турли мамлакатлар ва жамиятлар ўртасида нафақат ахборот алмашинувини таъминлаши, балки мулоқот учун кўприклар ҳам қуриши керак.

«Медиа воситалари фикрлар ва янгиликлар алмашинуви учун кўприклар қуриши мумкин ва қуриши шарт. Ахир медиа коммуникациясининг моҳияти ҳам айнан шунда — кўприклар қуришда. Бугун бу ерда, қадимий Ипак йўлида, келажагимиз учун айнан шу жараён содир бўлмоқда», — деди Клаус Штрунц.


Euronews раҳбари Европа ва Марказий Осиё ўртасидаги ахборот маконини янада яқинлаштиришни тарихий Ипак йўли анъаналари билан қиёслади. Унинг таъкидлашича, минтақалар ўртасидаги замонавий медиа алоқалар иқтисодий, маданий ва ижтимоий ҳамкорликнинг янги имкониятларини ҳам очиши мумкин.

«Ипак йўлида ахборот оқими қандай кечган бўлса, бир-биримиз билан мулоқот қилиш, бир-биримизнинг тилимизни тушуниш ҳам шундай бўлсин. Бу оддий техник жараёндан кўра кенгроқ тушунча. Бу ҳақиқий ҳамкорликнинг янги кўриниши, келажакдаги бутун иқтисодий тараққиёт учун ҳаракатлантирувчи куч бўладиган янги ахборот маконидир», — деди у.


Клаус Штрунц, шунингдек, Ўзбекистонда ёш авлоднинг катта улушга эга эканини алоҳида қайд этиб, бу мамлакатнинг келажаги учун улкан имконият эканини таъкидлади. У турли мамлакатлар ёшларини бирлаштирувчи медиа ва маданий лойиҳаларни амалга ошириш таклифини илгари сурди.


Унинг фикрича, турли соҳалар — спорт, илм-фан, таълим ва маданият вакилларидан иборат ёшларни бир жойга тўплаб, уларнинг тажриба алмашинуви, ҳужжатли фильмлар суратга олиши ва қўшма лойиҳаларда иштирок этиши учун имконият яратиш мумкин. Бундай ташаббуслар орқали мамлакатлар ва минтақалар ёшлари ўртасида янги алоқаларни шакллантириш мумкин.

«Бу фақат чиройли нутқларда эмас, балки аниқ ва амалий лойиҳаларда ўз ифодасини топиши керак», — деди Euronews бош директори.


Штрунц медиа соҳасидаги инновациялар ҳам айнан шу мақсад — ўтмиш меросини асраб, келажакни биргаликда яратишга хизмат қилиши кераклигини таъкидлади.

«Энг муҳими, медиа доимо инновацияларни ҳаракатга келтирувчи куч бўлиши керак. Аммо бу инновациялар бугун мен эшитган ажойиб мақсадга хизмат қилиши лозим: медиа соҳасида инновацияларни илгари суриш, қалбимизда ўтмишни асраб, келажакни яратиш», — деди у.


Euronews раҳбари форумда иштирок этишни медиа соҳасининг жамият олдидаги масъулияти билан боғлади. Унинг таъкидлашича, журналистика ва медиа фаолияти фақат бизнес ёки касб эмас, балки турли жамиятларни яқинлаштиришга хизмат қиладиган муҳим вазифадир.

«Ушбу ноодатий тадбирда медиа ҳамкор сифатида иштирок этаётганимиздан фахрланамиз. Биз учун бу шунчаки бизнес эмас, оддий касб ҳам эмас. Бу — ўз бурчимиз ва даъватимиздир», — деди Клаус Штрунц.


Шу тариқа, форумнинг очилиш маросимида медиа соҳасининг замонавий вазифалари, халқаро ахборот ҳамкорлигини ривожлантириш, маданий меросни янги форматларда жаҳон аудиториясига тақдим этиш ва турли минтақалар ўртасида янги ахборот кўприкларини барпо этиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

 


Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори, WOSCU Бошқарув раиси Фирдавс Абдухалиқов «Ислом цивилизацияси маркази — янги турдаги маданий-маърифий медиа платформа» мавзусида махсус маъруза қилди.


Абдухолиқов Марказ концепциясини тарихий мерос, илм-фан, музей иши ва янги медиаларни бирлаштирувчи замонавий халқаро майдон сифатида тақдим этди. У ислом цивилизацияси мероси ҳужжатли фильмлар, телевизион лойиҳалар, рақамли реконструкциялар, мультимедиа ва иммерсив экспозициялар, шунингдек, нашриёт ташаббусларида қандай янги талқин касб этаётгани ҳақида маълумот берди. Марказнинг халқаро медиа лойиҳалари, дунёдаги етакчи оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорлиги, шунингдек, тарихий меросни ўрганиш ва оммалаштиришда сунъий интеллект ҳамда рақамли технологиялардан фойдаланиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

 


Маросим иштирокчиларига, шунингдек, Ислом цивилизацияси маркази ҳақида презентацион ролик намойиш этилди.


Халқаро медиафорумда 50 та давлатдан медиа ва экспертлар ҳамжамиятининг 300 нафарга яқин вакили иштирок этмоқда. Улар орасида халқаро телеканаллар ва ахборот агентликлари раҳбарлари ҳамда вакиллари, журналистлар, ноширлар, кинематографистлар, олимлар, тадқиқотчилар ва рақамли технологиялар соҳаси мутахассислари бор. 

iccu.uz 

Тошкентда Тошкентда Тошкентда Тошкентда Тошкентда Тошкентда
Ўзбекистон янгиликлари