Абул Олия раҳимаҳуллоҳдан Аллоҳ таолонинг «...улар намозларини “унутиб” қўядилар» (Моъун сураси, 5-оят) оятининг тафсири ҳақида сўрашганда, унинг ҳузурида Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳи ҳам бор эди. Абул Олия: “У намозида хато қилиб, унда бошқа нарсалар тўғрисида ўйлайдиган киши”, деди. Ҳасан Басрий: «Тўхта, балки бу намозини унутиб, вақтини чиқариб юборадиган кишидир. Чунки Аллоҳ таоло “намозларини” деган, “намозларида”, демаган. Агар сен айтганингдек бўлганида, “улар намозларида унутиб қўярдилар”, деган бўларди», деди.
Бу қусур фақат етарлича яқийни ва тақвоси бор кишиларнигина четлаб ўтган. Улар Аллоҳни таниган, чин севган кишилардир. Улар нафснинг бўйнини узганлар. Аллоҳнинг эшигига етиб борганлар. Эшикдан кириб, Унинг ҳузурида турганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилинади: “Оқилларнинг уйқуси ва оғзи очиқ юришлари қандай яхши. Улар аҳмоқларнинг бедорлиги ва ижтиҳодига нечун ҳавас қилсинлар? Ахир тақво ва яқийн эгасининг бир зарра мисқоли Ер юзи тўла алданганлардан афзалдир”.
Аслиддин РАҲМАТУЛЛАЕВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Киши саломатлигини сақлаш, жисмоний қувватини оширишда пиёда юриш ва югуришнинг ўрни беқиёс.
Қуръони каримда айтилади:
﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾
“Бас, у (Ер)нинг ҳар томонида (саёҳат, тижорат ёки деҳқончилик қилиб) юраверингиз” (Мулк сураси, 15-оят).
Мужтаҳид уламоларнинг ижтиҳодларига кўра, уловга зарурат бўлмаган пайтларда пиёда юриш мустаҳаб[1] амал бўлиб, ушбу оят бунга далил бўлади.
Динимиз яхшиликка шошилиш ва унда мусобақалашишга буюради. Бу буйруқ ҳам руҳий ва ҳам жисмоний жиҳатни қамраб олади.
Пайғамбар алайҳиссалом айтадилар: “Кимки икки нишон – маълум масофани чегаралаб ўрнатилган икки белги – орасида юрадиган бўлса, унинг ҳар бир қадамига яхшилик бордир” (Имом Ҳайсамий ривояти).
Пиёда юриш махсус вақт, ҳолат ёки жиҳозларни талаб қилмайди. Оддий кундалик ишларини бажариш ва кўпроқ пиёда юриш ҳам инсон саломатлигини мустаҳкамлайди. Киши ўзига қулай бўлган ҳар қандай ҳолатда хайрли мақсадда юриб саломатлигини сақлаши ва ажр-савобга эга бўлиши мумкин. Уловлардан зарурат бўлгандагина фойдаланиб, кўпроқ пиёда юришни одат қилинса, ортиқча вазндан ва бир неча касалликлардан қутулиш осон кечади.
Пиёда юриш борасида илмий тадқиқот ўтказган америкалик олим Поль Брегг айтади: “Пиёда юрганингизда ўзингизни табиий тутинг. Бошингиз юқорига кўтарилган, кўкрак ростланган, қорин тортилган бўлсин. Тана қадамларингиз билан бир маромда тебраниб туриш керак. Оёқлар гўёки тананинг ўртасида жойлашгани каби ҳаракатланинг, чуқур нафас олинг, ана ўшанда сизда шундай юксалиш ҳисси пайдо бўладики, танангизни ғурур билан олиб юрасиз. Қўллар елкалардан бошлаб эркин ҳаракатланиши керак. Юриш пайтида сизда яхши кайфият бўлиши ва кўнглингиз ғаш бўлмаслиги керак. Агар сизни атрофингиздаги табиат қизиқтирмаса, маънавий ҳаёт ҳақида ўйланг. Пиёда юриш вақтида сиз жисмоний ҳаракатни маънавий ҳаракатга айлантирасиз. Шу йўл билан барча ғубор ва ғам-ташвишларингиздан халос бўласиз. Қон томирлар бўйлаб танани тозалаб, озиқлантиргани каби пиёда юриш ҳам ақлни тозалайди, уни ижобий фикрлар билан тўлдириб, сизнинг саломатлигингизга сабаб бўлади”.
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғлининг
"Исломда саломатлик" китобидан олинди
[1]Киши бажарса савоб олади, бажармаса гуноҳкор бўлмайди.