15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
Алҳамдулиллаҳ, қадимдан халқимиз мусулмон, давлат раҳбатлари ҳам мусулмон. Давлат раҳбари ўлароқ, ҳар бир диний ишларда уламолар билан маслаҳат қилаётгани эса, таҳсинга сазовордир. Зеро, маслаҳат билан иш қилиш динимизда мақталган ва таъкидлангандир. Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз алайҳиссаломни саҳобийлар билан маслаҳат қилишга буюргани ҳам айни манфаатдир.
Аммо чет элдан туриб давлат раҳбари ва дин уламоларига таъна тошини отаётган, уларни “сарой мулласи” ёки “уламоларнинг ёмонлари” деб ҳақорат қилаётган кимсаларни ўзи қандай аҳволда?!
Уларнинг ўзини қандай уламо деб атаса бўларкин?! Улар қулай фурсат келиб, иш умум мусулмонларнинг зарарига, уларнинг фойдасига юриши учун ким билан бўлса ҳам, ҳатто бошқа дин вакиллари билан ҳам ҳамкорликка киришаётганини нима дейиш мумкин?! Демак уларни ўзи “шаррул уламо” эмасми?!
Четдан туриб халқни раҳбарларга қарши гиж-гижлайдиган нобоп кимсалар, одамларни боғийликка, яъни давлат раҳбарига қарши чиқишга чақирмоқда. Бундай ҳатти-ҳаракатларнинг оқибати ҳақида мўътабар фиқхий китобларимизда шундай дейилади:
ﻭﻣﻦ ﻗﺘﻞ ﻣﻦ اﻟﺒﻐﺎﺓ ﺃﻭ ﻗﻄﺎﻉ اﻟﻄﺮﻳﻖ ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻴﻪ،ﻷﻥ ﻋﻠﻴﺎ - ﺭﺿﻲ اﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ - ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻰ اﻟﺒﻐﺎﺓ.
“Ким султонга қарши чиқиб боғийлиги учун, ёки қароқчилиги учун ўлдирилса, унга жаноза ўқилмайди. Чунки Али розияллоҳу анҳу хавориж боғийларга жаноза ўқимадилар”.
Ҳатто “Раддул мухторда” боғийлар ювилмаслиги ҳақида айтилган. Ҳозирги кунда турли Ислом юртларида бораётган урушлар, жангу жадалларга асосий сабаб боғийлик – ўз давлат раҳбарларига қарши чиқишдир. Бу урушлар қанча одамларнинг бошига кулфат келтирди.
Шунингдек, бу “даъватчилар”нинг боғийликка даъвати оят ва ҳадисларга ҳам зиддир!
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ
Аллоҳ таоло: “Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган ишбошиларга итоат қилинг”, деган (Нисо сураси 59-оят).
Ояти каримадаги «ишбошилар»га кўплаб тафсирчилар султон ва подшоҳлар кўзда тутилган, деб изоҳ берганлар.
Ибн Жарир ибн Зайддан у киши эса отасидан «ишбошилар»нинг тафсирида «улар султонлардир» деб тушунтирганини ривоят қилган (Имом Суютий. ад-Дуррул-мансур фит-тафсир бил-мансур. 4 – Ж. 504 – Б. Қоҳира 2004).
Саъид ибн Мансур, ибн Абу Шайба, Абд ибн Ҳамид, ибн Жарир, ибн Мунзир ва ибн Абу Ҳотамлар Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг: “Улар сизлардан бўлган амирлар”, деб изоҳ берганини ривоят қилишган. Яна бир лафзида эса “улар қўмондонлар”, деб айтилган (Имом Суютий. ад-Дуррул-мансур фит-тафсир бил-мансур 4 – Ж. 504 – Б. Қоҳира 2004).
Шунингдек, бу мавзуда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кўплаб ҳадислари ҳам бор. Имом Бухорий Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилади:
قال رسول الله صلى الله عليه و سلم: إسمعوا و اطيعوا و إن أستعمل عليكم حبشي كأن رأسه زبيبة
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Сизларга гарчи боши майиздек ҳабаший ҳоким этиб тайинланган бўлса ҳам қулоқ солинглар ва бўйсунинглар!”, дедилар (Бухорий, 694, 7142).
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
عن إبن عباس عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من كره من اميره شيئا فليصبر، فإنه من خرج من السلطان شبرا مات ميتة جاهلية
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимки амир тарафдан бирор қарорни номаъқул кўрса, бас, сабр қилсин. Чунки, ким подшоҳ қарорларидан бир қарич бўлса-да ташқари чиқса, шубҳасиз жоҳилиятда ўлади”, дедилар (Бухорий “Китоб ал-Фитан 7054, Муслим “Китоб ал-Имарот” 1849, Доримий “Китоб ас-сияр” 2519, Имом Аҳмад “Муснад” 2491).
Аслида бу ҳадислар айнан шу нобоп “уламолар”га тегишли эмасми?!
Бугунги кунда халқни мавжуд тузумга қарши қўзғашга уринаётган турли салафийлик оқими аъзоларининг деярли ҳаммаси ўзларига раҳнамо сифатида биладиган Ибн Таймияни “шайхул-ислом” деб улуғлаб келади. Худди ўша ибн Таймия ҳам султон гарчи золим бўлса-да унга итоат қилиш зарурлигини ёзган. Салафийлар “устоз” деб билган шахснинг сўзига эътибор қаратадиган бўлсак:
المشهور من مذهب أهل السنة أنهم لا يرون الخروج على الأئمة وقتالهم بالسيف وإن كان فيهم ظلم
“Аҳли сунна мазҳабида машҳур қавл шуки, бу мазҳаб уламолари бошлиқларга қарши чиқишни ва уларга қарши қурол кўтаришни, ҳатто ўзларига зулм бўлса ҳам тўғри деб ҳисоблашмайди”, демоқда! (Минҳож ас-суннатин-набавия 3/390).
Демак, четдан туриб халқни исёнга гиж-гижлайдиган одамларда яхшилик йўқ! Улар халқимиз ичида мўътабар бўлган уламоларимизни қанчалик обрўсизлантиришга ҳаракат қилишмасин, мақсадларига ета олмайдилар. Аллоҳ таоло уламо ва устозларимизни азизликларини зиёда қилсин.
Юнусхон Мамарасулов
“Саид Жалолхон Тўра” жоме масжиди имом-хатиби
Инсонга меҳр кўрсатиш, муҳтожнинг ҳолидан хабар олиш, беморга тасалли бериш ва эҳтиёжмандларга кўмак қўлини чўзиш халқимиз маънавиятининг азалий фазилатларидандир. Ислом таълимотида ҳам саховат, меҳр-оқибат ва инсон қадрини улуғлаш энг улуғ амаллардан бири сифатида эътироф этилган. Чунки бир инсоннинг кўнглини кўтариш, унинг қалбига умид ва ишонч бағишлаш жамиятда меҳр-муҳаббат, ҳамжиҳатлик ва тотувликни мустаҳкамлайди.
Шу эзгу қадриятларни ҳаётга татбиқ этиш, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини қўллаб-қувватлаш ва юртдошларимиз қалбида меҳр-шафқат туйғуларини янада кучайтириш мақсадида 2026 йил 13 август куни Самарқанд вилояти Ургут туманида кенг кўламли маънавий-маърифий ҳамда хайр-саховат тадбирлари ўтказилди.
Мазкур хайрли тадбирларда Самарқанд вилояти бош имом-хатиби вазифасини вақтинча бажарувчи Нурсултонхон домла Абдуманнонов, вилоят бош имом-хатиби ўринбосари Хайрулло домла Саттаров, ВАҚФ хайрия жамоат фонди Самарқанд вилояти филиали раҳбари Ёқубжон домла Мансуров, унинг ўринбосари А.Султонов, шаҳар ва туман бош имом-хатиблари, «Ҳаж–2026» зиёратчилари, маҳалла фаоллари ва нуронийлар иштирок этдилар.
Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан ўтказилган ушбу хайрли акция доирасида ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминланган ва боқувчисидан айрилган 300 та оила ҳолидан хабар олинди. Уларнинг хонадонларига ташриф буюрилиб, турмуш шароитлари ўрганилди, оилаларга зарур озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб берилди.
Ташрифлар давомида бемор ва кексаларнинг ҳолидан хабар олиниб, улар билан самимий суҳбатлар ўтказилди. Уларнинг ҳаққига шифо, хонадонларига файзу барака, юртимизга тинчлик-хотиржамлик тилаб дуолар қилинди. Зеро, муҳтожнинг кўнглини кўтариш ва уни ёлғиз эмаслигини ҳис эттириш ҳам инсонпарварликнинг юксак кўринишидир.
Шу билан бирга, ҳаётида турли ижтимоий қийинчиликларга дуч келган ҳамда ёт ғоялар таъсирига тушиб қолиш хавфи мавжуд бўлган айрим фуқаролар билан якка тартибда мулоқотлар ташкил этилди. Суҳбатларда соф эътиқод, оила муқаддаслиги, фарзанд тарбияси, ҳалол меҳнат, Ватанга садоқат, миллий ва диний қадриятларга ҳурмат, шунингдек, турли бузғунчи ғояларга нисбатан маънавий иммунитетни мустаҳкамлаш масалалари ҳаётий мисоллар асосида тушунтирилди.
Тадбирлар доирасида Ургут туманидаги жоме масжидларда пешин намозидан сўнг маънавий-маърифий учрашувлар ҳам ўтказилди. Уларда меҳр-оқибат, қўни-қўшничилик муносабатларини мустаҳкамлаш, ёшларни миллий ва диний қадриятларга содиқлик руҳида тарбиялаш, оила тинчлигини асраш, жамиятда ўзаро ҳурмат ва аҳиллик муҳитини қарор топтириш каби долзарб мавзулар атрофлича ёритилди.
Учрашувлар якунида мамлакатимиз тинчлиги, халқимиз фаровонлиги, Ватанимиз равнақи ва ёш авлоднинг илмли, одобли ҳамда ватанпарвар инсонлар бўлиб вояга етиши ҳақида хайрли дуолар қилинди.
Бугун юртимизда инсон қадрини улуғлаш, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, жамиятда меҳр-саховат ва ўзаро ғамхўрлик муҳитини қарор топтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ургут туманида ўтказилган мазкур хайрли тадбирлар ҳам ана шу эзгу мақсадларга хизмат қилиб, аҳоли ўртасида ҳамжиҳатлик, бағрикенглик ва инсонпарварлик туйғуларини янада мустаҳкамлади.
Меҳр бор жойда ишонч, саховат бор жойда барака, инсон қадри улуғланган жамиятда эса тинчлик ва фаровонлик қарор топади. Ана шундай эзгу амаллар халқимиз ўртасидаги бирдамлик ришталарини мустаҳкамлаб, юртимизнинг янада обод ва файзли бўлишига хизмат қилади.
Самарқанд вилояти вакиллиги матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 