Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
08 Ноябр, 2026   |   28 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:42
Қуёш
07:02
Пешин
12:12
Аср
15:29
Шом
17:14
Хуфтон
18:29
Bismillah
08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   6134   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Ўзбекистон делегацияси Афғонистондаги тарихий-маданий мерос объектларини ўрганди

15.10.2026   142994   1 min.
Ўзбекистон делегацияси Афғонистондаги тарихий-маданий мерос объектларини ўрганди

Ўзбекистон Маданий мерос агентлиги директори ўринбосари Азизжон Арипжонов бошчилигидаги делегациянинг Афғонистонга хизмат сафари амалга оширилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Делегация вакиллари ташриф давомида Афғонистондаги буюк ўзбек алломалари ва мутафаккирларининг мақбаралари, тарихий-маданий обидаларини ўрганди, уларни сақлаш ва қайта тиклаш бўйича афғон томони билан фикр-мулоҳаза алмашди.

Вакилларимиз Балх, Тахор, Сари-Пул ва Фарёб вилоятларидаги тарихий ва маданий мерос обидалари ҳамда уларнинг бугунги кундаги ҳолати билан яқиндан танишди, ёдгорликлар бўйича керакли маълумотларни тўплади.

Меҳмонлар Мазори Шарифдаги Равзаи муборак мақбараси, Тахор вилояти Ишкамиш уездидаги Бобо Раҳим Машраб зиёратгоҳи, Сари-Пул шаҳридаги ғиштдан қурилган тарихий кўприк, Хишт пул ва Эидгоҳ масжидларини кўздан кечирди. Шунингдек, Имомзода Яҳё мақбараси, Фарёб вилояти Андхой уездидаги Бобо Вали Жон мадраса мажмуаси, Алишер Навоий томонидан хайрия усулида қурилган Бобо Вали ҳовузи ва Мирсаид Барака меъморий обидаси билан танишди.

Афғонистоннинг маданият соҳаси вакиллари билан учрашувларда маданий мерос обидаларини қайта тиклаш бўйича Ўзбекистонда катта тажриба ва етук мутахассислар мавжудлиги таъкидланди. Мамлакат ҳудудидаги тарихий обидаларни келажак авлодларга асл ҳолида етказиш борасида ҳамкорлик лойиҳаларини амалга ошириш бўйича фикр алмашилди.

Ўзбек ва афғон халқларини асрлар давомида мустаҳкам тарихий, маданий ва диний ришталар боғлаб туриши, икки халқ Марказий Осиё ва Хуросон минтақасида ёнма-ён яшаб, умумий тарих, маданият ва қадриятларни шакллантиргани таъкидланди. Шунингдек, Афғонистондаги бой маданий мерос обидаларида ўзбек халқининг муносиб ҳиссаси борлиги эътироф қилинди.

Афғонистондаги тарихий-маданий мерос объектлари бўйича маълумотлар йиғилиб, таҳлил қилиниб, обидаларни асраб-авайлаш ҳамда қайта тиклаш бўйича ўзаро Англашув меморандуми имзоланиши режалаштирилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати