Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   5977   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Бурчларимиз унутиляптими?..

07.10.2026   54264   4 min.
Бурчларимиз унутиляптими?..

Мастурахон ҳовлининг бир четида рўзғор юмушлари билан банд эди. Шу дамда кимдир дарвозани қаттиқ тақиллатди. Мастурахон шоша-пиша дарвозани очди-ю, остонада базўр оёғида турган эрини кўрди.


Ичкарига кирар-кирмас:


– Ниманг бор? Олиб кел, қорним оч, – деб бақирди.


– Овқат қилишга ҳеч вақо қолмаган, болалар ҳам оч…


Аёлини эшитишга тоқати ҳам етмаган эр яна бақирди:


– Сенда доим йўқ, сенга қолса, очликдан ўлсам…


У ғўдрана-ғўдрана яна кўчага равона бўлди. Қўрқиб бурчакда беркиниб турган болалар югуриб келиб онасини қучоқлашди.


Мастурахон турмушга чиққанидан буён кўпинча аҳвол шу. Тонгда туриб томорқада ишлар, баъзан кимнингдир кирини ювар, уйини супуриб-сидирар, хуллас, рўзғор учун пул топиб келарди. Эри эса кўча-кўйда тентираб, ичишдан бошқа нарсани ўйламасди. Бирор кун йўқ, шу аёл хотиржам тонг оттирса, бирор тун йўқ, ҳаловат билан ухласа. Фарзандлари ҳам отанинг бақир-чақиридан қўрқиб-қўрқиб сўзларди. Аёл кечки таомга нима тайёрлашини билмай ошхонага кирар экан, бехосдан дарвоза очилди, тўрт-беш киши эрини кўтариб олиб киришди. Унинг ҳамма ёғи қон эди.


– Қўшни, хўжайинингизни кўча бошида машина уриб кетибди. Сабрли бўлинг, илож қанча?! Банда тақдирда борини кўради, – дея дўконда савдо қиладиган қўшниси далда берди…

* * *


Оилада ўз масъулиятига, вазифасига панжа орасидан қараган эркак ўзини ҳам, қўл остидаги ожиза аёлини ҳам бахтсиз қилиши тайин. Аллоҳ таоло: “Улар (аёлларингиз) билан тотув турмуш кечирингиз” (Нисо сураси, 19-оят), деб амр қилган. Аёлини хўрламаслик, унга азият етказмаслик, эътиборсиз ташлаб қўймаслик эрнинг маънавий бурчи ҳисобланади.


Қуръони каримда яна бундай марҳамат қилинади: “Эркаклар хотинлар устидан (оила бошлиғи сифатида доимий) қоим турувчилардир. Сабаб – Аллоҳ уларнинг айримлари (эркаклар)ни айримлари (аёллар)дан (баъзи хусусиятларда) ортиқ қилгани ва (эркаклар ўз оиласига) ўз мол-мулкларидан сарф қилиб туришларидир” (Нисо сураси, 34-оят).


Раббимиз эр кишини оилада бошлиқ, раҳбар этиб қўйган. Эркаклар ҳам жисмонан, ҳам маънан шу мақомга масъул. Оиланинг нафақаси, сарф-харажати, фарзандларнинг моддий эҳтиёжи, оилани ҳимоялаш эрнинг зиммасида. У оилани бошқаришда асло қўполлик, зулм қилиши мумкин эмас. Қолаверса, эрнинг раҳбар қилиниши асло аёлни камситиш керак, дегани эмас. Айрим ғанимлар даъво қилаётганидай, унинг ҳуқуқларини чеклаш ҳам эмас, балки оила-рўзғор ташвишларидан аёлни озод қилиш, турмуш машаққатларини табиатан бақувват яратилган эркакка юклашдир.


Динимизда эркак кишининг аёлига яхши муносабатда бўлиши уни инсонларнинг энг яхшилари қаторига қўшади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай марҳамат қилганлар: “Сизларнинг яхшиларингиз ўз аҳлига яхши муомала қилганингиздир. Мен ўз аҳлига яхши муомала қилувчироғингизман” (Имом Термизий ривояти).


Эркакнинг энг муҳим бурчи қарамоғидагилар – оила аҳлининг ўзгалар қўлига қараб қолишларига йўл қўймасликдир. Дарҳақиқат, эркакларнинг зиммасига аёл ва фарзандлар таъминоти фарздир. Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Киши ўз қарамоғидагиларини нафақасиз ташлаб қўйиши унинг қаттиқ гуноҳкорлигига кифоя қилади”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).


Эркаклар ўз бурчларига риоя қилсалар, оилалар мустаҳкам, аёллар эса бахтли бўлишади!


Ойдиной РАВШАНОВА,

Навоий вилояти Қизилтепа тумани бош имом-хатибининг хотин-қизлар масалалари бўйича ўринбосари

“Мўминалар” журналининг 2026 йил 4-сонидан

 http://hidoyatuz.taplink.ws

Кун мавзуси