Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   5929   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Туркияда Амир Темур ва Темурийлар Ренессансига бағишланган симпозиум бўлиб ўтади

02.10.2026   101720   2 min.
Туркияда Амир Темур ва Темурийлар Ренессансига бағишланган симпозиум бўлиб ўтади

2026 йил 6–7 октябрь кунлари Анқара шаҳрида Амир Темур ва Темурийлар Ренессансига бағишланган Халқаро симпозиум ўтказилади. Тадбир Туркия Фанлар академияси (TÜBA), Анқара Йилдирим Боязид университети, Ўзбекистоннинг Туркиядаги элчихонаси ҳамда Темурийлар тарихи давлат музейи ҳамкорлигида ташкил этилмоқда, хабар бермоқда iccu.uz.

Симпозиумда Амир Темур шахсияти ва Темурийлар даврининг илм-фан, маданият ва санъат тараққиётидаги ўрни, шунингдек, ушбу даврда юзага келган илмий ва маданий юксалиш жараёнлари муҳокама қилиниши кўзда тутилган. Темурийлар Ренессанси Марказий Осиё тарихида илм-фан, меъморлик, адабиёт, санъат ва маънавий ҳаёт юксак тараққий этган муҳим тарихий даврлардан бири. Самарқанд, Ҳирот, Бухоро, Балх ва бошқа шаҳарлар илм ва маданият марказларига айланиб, бу ерларда фаолият юритган олимлар ва ижодкорлар жаҳон цивилизацияси тараққиётига салмоқли ҳисса қўшган.

Бу тарихий меросни ўрганиш ва унинг замонавий аҳамиятини очиб бериш Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг илмий-маърифий фаолиятида ҳам муҳим йўналишлардан бири ҳисобланади. Марказ экспозициясида ҳам Темурийлар даврининг илм-фан ва маданият тараққиётидаги ўрни, буюк алломалар илмий мероси ҳамда ушбу даврда шаклланган юксак маданий муҳит кенг ёритилган.

Айниқса, Амир Темур даврида Самарқанднинг улкан сиёсий марказдан ташқари, илм-фан ва маданият маскани сифатида шаклланиши, кейинчалик Мирзо Улуғбек даврида астрономия ва математика соҳаларида юксак илмий натижаларга эришилиши Темурийлар Ренессансининг муҳим жиҳатларидан саналади.

Шу нуқтаи назардан, Анқарада ўтказилаётган халқаро симпозиум Темурийлар даври меросини халқаро илмий мулоқот доирасида янада чуқур ўрганиш, турли мамлакат олимлари ўртасида фикр алмашиш ва ушбу даврнинг жаҳон цивилизацияси тарихидаги ўрнини тадқиқ этишга хизмат қилади.

Маълумот учун: 2026 йилда буюк давлат арбоби ва саркарда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги кенг нишонланмоқда. Шу муносабат билан Ўзбекистонда Амир Темур ва Темурийлар меросини ўрганиш ва халқаро миқёсда тарғиб этишга қаратилган қатор илмий-маърифий тадбирлар ўтказилмоқда. Жумладан, 9–10 апрель кунлари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Ўзбекистон Фанлар академияси билан ҳамкорликда Амир Темур таваллудининг 690 йиллигига бағишланган халқаро илмий конференция ўтказилди. Анжуманда маҳаллий ва хорижий олимлар, темуршунос мутахассислар иштирок этиб, Амир Темур ва Темурийлар цивилизациясининг жаҳон тарихи, илм-фани ва маданиятидаги ўрни муҳокама қилинди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари