Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
06 Сентябр, 2026   |   24 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:32
Қуёш
05:54
Пешин
12:21
Аср
16:55
Шом
18:52
Хуфтон
20:09
Bismillah
06 Сентябр, 2026, 24 Рабиъул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   2381   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Янги Ўзбекистон тажрибаси – араб дунёси эътиборида

24.07.2026   38859   1 min.
Янги Ўзбекистон тажрибаси – араб дунёси эътиборида

Мисрнинг нуфузли “Ал-Сиёсий” электрон нашрида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази илмий ходими Алоуддин Неъматовнинг “Ўзбекистоннинг жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш борасидаги янги стратегияси” номли таҳлилий мақоласи чоп этилди, хабар бермоқда ЎзА.

Мақолада XXI асрнинг биринчи чорагида дунёда жадал технологик ва илмий тараққиёт билан бирга, мафкуравий таҳдидлар, маънавий инқирозлар ва мутаассиблик кайфиятининг авж олиши ҳам кузатилаётгани таъкидланади. Муаллиф жамиятда юзага келаётган бундай мураккаб шароитда Янги Ўзбекистонда давлат сиёсати даражасига кўтарилган “Жаҳолатга қарши – маърифат” тамойилининг мазмун-моҳияти ва амалий аҳамиятини батафсил ёритиб берган.

Таъкидланганидек, бугунги кунда радикализм ва экстремистик ғояларга қарши курашишда фақат маъмурий чоралар ёки куч ишлатиш усуллари билан чекланиб бўлмайди. Бу борада энг самарали ва барқарор ечим аҳоли, айниқса, ёшларнинг маърифатини ошириш, одамлар қалбига ислом динининг асл инсонпарварлик ва бағрикенглик моҳиятини сингдиришдир.

Мақолада Ўзбекистонда буюк аждодларимиз, хусусан, Имом Бухорий, Имом Термизий ва бошқа мутафаккир алломаларнинг бой илмий-маънавий меросини тадқиқ этиш, уларни халқаро даражада тарғиб қилиш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга алоҳида тўхталиб ўтилган. Шунингдек, муаллиф юртимизда ташкил этилган, илмий-тадқиқот марказлари ва таълим муассасалари томонидан амалга оширилаётган жаҳолатга қарши илм-фан ва маърифатни асосий қурол сифатида қўллаш модели халқаро ҳамжамият, хусусан, мусулмон дунёси учун ибратли тажриба бўла олишини асослаб берган.

Айтиш мумкинки, “Ал-Сиёсий” нашрида эълон қилинган ушбу мақола Ўзбекистон томонидан илгари сурилаётган ва ҳаётга изчил татбиқ этилаётган тинчликсеварлик ва маърифий ислом тамойиллари тўғри ҳамда ўз вақтида қўлланаётган чора экани халқаро майдонда кенг эътироф этилаётганини яна бир бор намойиш қилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати