"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Нуфузли анжуманда юртимиздаги кўплаб диний-маърифий ва илмий муассасалар, жумладан, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Тошкент ислом институти, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Мир Араб олий мадрасаси, Жўйбори Калон аёл-қизлар ўрта махсус ислом билим юрти ҳамда Мир Араб ўрта махсус ислом билим юрти раҳбарияти, илмий ходимлари ва соҳа мутахассислари иштирок этдилар.
Ёт ғояларга қарши соф ақидавий мактаб
Конференцияда бугунги кунда глобал муаммога айланган диний радикализм, такфирчилик ва турли ёт фикрий оқимларга қарши мафкуравий курашда соф Нақшбандия тариқати, Мотуридийлик ақидаси ва Ҳанафийлик мазҳабининг ўрни ҳамда аҳамияти беқиёс эканлиги алоҳида таъкидланди.
Маърузачилар ўз чиқишларида ҳақиқий тасаввуф асло боқимондалик ёки дунёдан узилиш эмаслигини қайд этдилар. Аксинча, собиқ совет тузуми даврида инсонларни материалистик ҳаёт тарзига мослаштириш ва диннинг асл моҳиятини бузиб кўрсатиш мақсадида атайлаб сохта тариқатчилик ғоялари ёйилгани тарихий далиллар ва илмий асослар билан очиб берилди.
Халқаро ҳамкорлик ва илмий мулоқот
Диний-миллий қадриятларимизни тиклаш, халқимизнинг маънавий меросини асраш ва жамиятда бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлашни мақсад қилган ушбу анжуманда маҳаллий уламолар билан бир қаторда хорижлик нуфузли олимлар ҳам қатнашди. Жумладан, Бухоро давлат университети профессори Айман Усмон Аш-Шурайъий ва Туркиянинг Дижле (Dicle) университети ходими Мустафо Алагўзоғлу (Mustafa Alagözoğlu) ўзларининг илмий маърузалари билан иштирок этиб, Нақшбандия таълимотининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни ҳақида сўз юритдилар.
Амалий таклифлар ва истиқболдаги вазифалар
Анжуман якунида бугунги давр талаблари ва ёшлар тарбиясидаги долзарб масалалардан келиб чиққан ҳолда бир қатор муҳим амалий таклифлар илгари сурилди:
Рақамли платформалар яратиш: Соф Нақшбандийлик манбалари, уламоларнинг асарлари ва уларнинг шарҳларини ўз ичига олган махсус рақамли платформалар ҳамда мобил иловаларни ишлаб чиқиш;
Таълим дастурларини бойитиш: Диний таълим муассасаларининг ўқув дастурларига тасаввуф фанларини, хусусан, юртимиздан етишиб чиққан буюк мутасаввифлар меросини чуқурлаштирилган ҳолда ўрганишни тизимли киритиш;
«Дил ба ёр» шиорини тарғиб қилиш: Ёшлар ўртасида меҳнатсеварлик, ҳалол касб ва ватанпарварликни кенг тарғиб қилиш мақсадида Нақшбандия таълимотининг бош ғояси бўлмиш “Даст ба кору дил ба ёр” (Қўлинг ишда, қалбинг Аллоҳда бўлсин) шиори остида яшаб ўтган уламоларнинг ҳаёт йўлини кенг жамоатчиликка етказиш.
Анжуман иштирокчилари бу каби илмий учрашувлар юртимизда дин софлигини асраш ва ёшларни ёт таъсирлардан ҳимоя қилишда муҳим пойдевор бўлишини эътироф этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати