"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистондан «Умра+» дастури орқали Ўзбекистонга келаётган хорижий зиёратчилар учун Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Ислом цивилизацияси марказига бепул маърифий ташрифлар ташкил этилмоқда. Меҳмонлар муқаддас қадамжоларга йўл олишдан аввал Марказ экспозициялари орқали буюк алломалар мероси, ислом цивилизациясининг илм-фан тараққиётига қўшган ҳиссаси ҳамда Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврларида шаклланган илмий анъаналар билан танишмоқда. Ташкилотчилар келгусида Малайзия ва Индонезиядан ҳам зиёратчиларни жалб этишни режалаштирмоқда, хабар бермоқда iccu.uz.
Ўзбекистонда зиёрат туризмини тарихий-маданий мерос билан уйғунлаштиришга қаратилган «Умра+» дастури доирасида хорижий меҳмонлар учун янги маърифий имкониятлар яратилмоқда. Дастур орқали мамлакатга ташриф буюраётган зиёратчиларнинг Ислом цивилизацияси маркази билан танишуви уларнинг саёҳат дастурига киритилган.
Ташрифлар давомида Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистондан келган меҳмонларга Ўзбекистон ҳудудида шаклланган қадимий цивилизациялар, буюк муҳаддислар, мутафаккирлар ва қомусий олимларнинг илмий-маънавий мероси ҳақида маълумот берилмоқда.
Марказнинг тарихий экспозициялари орқали зиёратчилар ислом цивилизацияси тараққиётида Мовароуннаҳрнинг тутган ўрни, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврларидаги илмий юксалиш, шунингдек, аждодларимизнинг математика, астрономия, тиббиёт, диний илмлар ва бошқа соҳаларга қўшган ҳиссаси билан танишиш имконига эга бўлмоқда.
Мазкур ёндашув зиёрат сафарларини фақат тарихий қадамжоларни зиёрат қилиш билан чекламасдан, уларнинг илмий ва маънавий аҳамиятини чуқурроқ англашга қаратилган дастурлар билан бойитиш имконини беради.
«Умра+» халқаро туризм ассоциацияси бош директори Нуриймон Абулҳасаннинг таъкидлашича, Ислом цивилизацияси марказига ташкил этилаётган ташрифлар дастурнинг муҳим маърифий йўналишларидан бирига айланган.
Унинг сўзларига кўра, зиёратчилар Марказда тарихий мерос ва буюк алломалар ҳақида кенг қамровли маълумот олиб, кейинги зиёрат манзилларига янада бой билим ва тасаввур билан йўл олмоқда. Айниқса, хорижий меҳмонлар учун Марказга бепул кириш имконияти яратилгани дастур ташкилотчилари томонидан ижобий баҳоланмоқда. Нуриймон Абулҳасаннинг маълум қилишича, «Умра+» дастури доирасидаги ташаббуслар Марказий Осиё мамлакатлари билан чекланиб қолмаслиги режалаштирилмоқда. Ассоциация келгусида Малайзия ва Индонезиядан келадиган зиёратчиларнинг ҳам Ислом цивилизацияси марказига ташрифларини ташкил этиш устида иш олиб бормоқда.
Мазкур режалар Ўзбекистонда «Умра+» зиёрат туризмини ривожлантиришга қаратилган давлат дастури билан ҳамоҳангдир.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 9 январдаги 6-сон қарорига мувофиқ, 2026–2027 йилларда Малайзия ва Индонезиядан зиёрат туризми йўналишида келувчилар сонини 100 минг нафарга етказиш мақсад қилинган.
Ҳукумат дастурида халқаро зиёрат йўналишларини кенгайтириш, туроператорларни рағбатлантириш, сайёҳлик инфратузилмасини такомиллаштириш ва Ўзбекистоннинг тарихий-маданий меросини хорижий бозорларда кенг тарғиб этишга алоҳида эътибор қаратилган.
Марказга ташриф давомида меҳмонлар Ўзбекистоннинг буюк тарихи, биринчи ва иккинчи Ренессансга асос солган олим-у уламоларимиз ҳақида тўлиқ тасаввурга эга бўлиб, улар ҳақидаги батафсил маълумотларни ўрганиб, шундан сўнг муқаддас зиёратларга боришлари учун кенг имкониятлар яратилмоқда.
Бугунги кунда Қирғизистон, Қозоғистон ва қўшни Тожикистондан келаётган зиёратчиларни айнан мана шу Ислом цивилизацияси марказига олиб келяпмиз. Бу борада Туризм қўмитаси биз билан яқиндан ҳамкорлик қилмоқда. Зиёратчилар учун кўплаб қулайликлар яратилишида бевосита иштирок этмоқда.
Шу муносабат билан, “Умра+” зиёрати орқали Ўзбекистонга келаётган хорижий меҳмонлар Ислом цивилизацияси марказига бепул кириш имкониятига эга эканидан жуда ҳам хурсандмиз ва мамнунмиз, — деди Нуриймон Абулҳасан.
Унинг таъкидлашича, экспозициялардаги маълумотларнинг кўлами, тарихий жараёнларнинг изчил ёритилиши ва буюк алломалар меросининг яхлит тақдим этилиши хорижий зиёратчиларда катта қизиқиш уйғотмоқда.
Марказий Осиёдан келаётган зиёратчилар учун йўлга қўйилган ташрифлар ва Жануби-Шарқий Осиё мамлакатлари билан боғлиқ истиқболли режалар эса Ўзбекистоннинг зиёрат туризми йўналишидаги халқаро алоқаларини кенгайтиришга қаратилган ташаббусларнинг амалий кўринишидир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати