Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Ноябр, 2026   |   29 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:43
Қуёш
07:04
Пешин
12:12
Аср
15:28
Шом
17:12
Хуфтон
18:28
Bismillah
09 Ноябр, 2026, 29 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   6430   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Қатарда Ўзбекистон цивилизацияси маркази тақдимоти бўлиб ўтди

30.10.2026   92245   1 min.
Қатарда Ўзбекистон цивилизацияси маркази тақдимоти бўлиб ўтди

2026 йил 28–29 октябрь кунлари Қатар пойтахти Доҳа шаҳридаги Дипломатия институтида Ўзбекистон цивилизацияси марказининг тақдимот тадбири бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон делегацияси аъзолари, Қатар вакиллари, олимлар, профессорлар ва тадқиқотчилар иштирок этди.

Тадбир давомида Ўзбекистон цивилизацияси марказининг мақсад ва вазифалари, мамлакатимизнинг бой тарихий-маданий мероси, илм-фан ва маърифат ривожига қўшган ҳиссаси ҳамда буюк аждодларимизнинг жаҳон цивилизацияси тараққиётидаги ўрни ҳақида маълумот берилди. Шунингдек, юртимизнинг илмий-маърифий меросини акс эттирувчи китоблар ва нашрлар намойиш этилди.

Тадбирда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари, Уламолар кенгаши аъзоси Зайниддин домла Эшонқулов ҳам сўзга чиқиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг самимий табрикларини етказди. Шунингдек, буюк аждодларимизнинг илм-фан ривожига қўшган ҳиссаси, уларнинг бой илмий-маънавий меросини чуқур ўрганиш ва келажак авлодга етказиш муҳимлигини таъкидлади. Шу билан бирга, Қатар уламолари билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси уламолари ўртасида диний-маърифий ҳамкорликни йўлга қўйиш, ўзаро тажриба алмашиш ва илмий алоқаларни янада ривожлантириш масалалари юзасидан фикр-мулоҳазалар билдирилди.

Учрашувда Ўзбекистон ва Қатар ўртасидаги илмий-маърифий ҳамкорликни ривожлантириш, икки мамлакат олимлари ва тадқиқотчилари ўртасида тажриба алмашиш, қўшма илмий лойиҳаларни амалга ошириш ҳамда академик алоқаларни кенгайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

Мазкур тақдимот Ўзбекистоннинг бой цивилизацион меросини халқаро миқёсда кенг тарғиб этиш, мамлакатимизнинг илмий-маърифий салоҳиятини намоён қилиш ҳамда Ўзбекистон ва Қатар ўртасидаги илмий, маданий ва маърифий алоқаларни янада мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадамлардан бири бўлди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати