09 Сентябр, 2026, 27 Рабиъул аввал, 1448
09 Сентябр, 2026, 27 Рабиъул аввал, 1448
"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ҳамкорликда “Учинчи Ренессанс чорраҳаси” мавзусида илмий-маърифий тадбир ташкил этилди.
Мазкур тадбир мамлакатимизда амалга оширилаётган маънавий-маърифий ислоҳотлар, миллий меросни ўрганиш ва кенг тарғиб қилиш, шунингдек, Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегиясида белгиланган Учинчи Ренессанс ғоясининг мазмун-моҳиятини кенг жамоатчиликка етказиш мақсадида ташкил этилди.
Унда Андижон, Самарқанд ва Хоразм вилоятлари ҳамда Тошкент шаҳридан ташриф буюрган 200 га яқин имом-хатиб ва имом ноиблар, Дин ишлари бўйича қўмита ҳузуридаги Диний-маърифий соҳада қайта тайёрлаш ва малака ошириш институти тингловчилари ҳамда Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси талабалари иштирок этди.
Тадбир доирасида меҳмонлар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг бой экспозициялари, замонавий кутубхонаси, нодир қўлёзмалар фонди ва рақамли технологиялар асосида ташкил этилган илмий-маърифий платформаси билан яқиндан танишдилар.
Экскурсия давомида иштирокчиларга мамлакатимиз ҳудудида шаклланган қадимги цивилизациялар тарихи, ислом динининг Марказий Осиёдаги тараққиёт босқичлари, буюк муҳаддислар, мутафаккирлар ва алломаларнинг жаҳон илм-фани ва маданияти ривожига қўшган улкан ҳиссаси ҳақида батафсил маълумот берилди.
Шунингдек, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврларининг бой илмий-маънавий мероси, уларнинг инсоният цивилизацияси тараққиётидаги аҳамияти ҳамда Янги Ўзбекистонда Учинчи Ренессанс пойдеворини яратиш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ишлар тақдим этилди.
Тадбир иштирокчилари Марказда яратилган замонавий инфратузилма, бой илмий муҳит ва тадқиқотчилар учун тақдим этилаётган имкониятлар ҳақида юқори фикр билдирдилар.
Хоразм вилояти Гурлан туманидаги жоме масжиди имом-хатиби Музаффар Авезовнинг таъкидлашича, Марказ қурилишининг дастлабки босқичлариданоқ мазкур лойиҳа диний ва илмий жамоатчилик диққат марказида бўлиб келган.
“Бу марказ қурилаётган пайтларда ҳам бир неча бор ташриф буюриб, жараёнларни кузатганмиз. Бугун унинг тўлиқ шаклланган ҳолатини кўриб, катта таассурот олдик. Айниқса, қадимги цивилизациялар тарихи, ислом маданияти тараққиёти, Ренессанс даврлари мероси ва Янги Ўзбекистон ислоҳотларининг ягона концепция асосида намоён этилгани таҳсинга сазовор. Бу ердаги ҳар бир экспозиция инсонни илмга, изланишга ва тафаккурга чорлайди”, — деди у.
Музаффар Авезов, айниқса, Марказ кутубхонаси имкониятларини юқори баҳолаб, бой китоб фонди, нодир манбалар ҳамда рақамли технологиялар асосида яратилган қулайликлар илмий тадқиқотлар учун кенг имкониятлар очиб бераётганини таъкидлади.
Андижон вилояти Асака туманидаги “Ҳазрати Усмон” жоме масжиди имом-хатиби Хурсандбек Камолов ҳам Марказнинг халқаро аҳамиятга эга илмий-маърифий майдон сифатида шаклланаётганига эътибор қаратди.
“Илгари машҳур хорижий кутубхоналар ва илмий марказлар ҳақида эшитар эдик. Бугун эса шундай имкониятлар ўз юртимизда яратилганига гувоҳ бўлдик. Нодир қўлёзмаларнинг рақамлаштирилган шаклда тақдим этилиши, улардан эркин фойдаланиш имкониятлари тадқиқотчилар учун жуда муҳим. Бу марказ ёшларда илмга муҳаббат, миллий ғурур ва тарихий хотирани мустаҳкамлашга хизмат қилади”, — деди у.
Тадбир якунида иштирокчилар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида яратилган илмий-маърифий муҳит, бой китоб фонди, нодир қўлёзмалар хазинаси ва инновацион технологиялар мамлакатимизда илм-фанни ривожлантириш, маънавий меросни чуқур ўрганиш ҳамда уни келажак авлодларга етказиш йўлида муҳим аҳамият касб этаётганини алоҳида таъкидладилар.
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа