Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Ноябр, 2026   |   29 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:43
Қуёш
07:04
Пешин
12:12
Аср
15:28
Шом
17:12
Хуфтон
18:28
Bismillah
09 Ноябр, 2026, 29 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   6358   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Ҳар қандай исроф гуноҳдир

27.10.2026   40201   2 min.
Ҳар қандай исроф гуноҳдир

Ойша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қилдилар: “Энг баракали никоҳ – харажатлари енгил бўлганидир” (Имом Байҳақий ривояти).

Бугун баракали никоҳлар кўпаяётганидан халқимиз хурсанд. Тўй-ҳашамларни ихчамлаштириш тўғрисида қарор ва низом сабаб “кимўзар”га қилинаётган маросимлар анча камайди. Халқимиз 30– 40 кишилик тўй қилишнинг ҳам уддасидан чиқса бўлар экан, деган хулосага келди.

Алҳамдулиллаҳ , “Нон синдирди”, “Фотиҳа” тўйларида 10 ёки 20, никоҳда эса 200 – 250 нафар кишилар қатнашадиган тўйлар бўляпти. Дастурхонга ҳам илгаригидек меҳмонлар еса-емаса ҳар хил таомларни қўйишнинг олди олиняпти. Тўй -ҳашамларни ўтказишдан камида бир ҳафта олдин маҳалла раиси ва унинг ёрдамчилари билан маслаҳатлашади.

Оилавий тадбирларда диний мавзуда маъруза кўзда тутилган бўлса, ушбу маъруза Диний идоранинг вакили томонидан ўтказилмоқда. Ортиқча вақт ва харажат талаб қиладиган расм-русумлар, яъни “келин навкари”, “чорлар”, “ота кўрди”, “сеп ёйди”, “қуда чақирди”, “куёв чақирди”, “келин чақирди”, “тоғора юбориш”лар бўлмаяпти. Таъзия маросимлари билан боғлиқ тадбирлар, яъни “етти”, “пайшанбалик”, “якшанбалик”, “йигирма”, “қирқ”, “ҳайит”, “йил оши”, “пул тарқатиш”, “мато улашиш” кабилар ҳам ўтказилмайдиган бўлди.

Халқ ичида юрганимиз учун айрим аёлларнинг гап-сўзларига гувоҳ бўламиз. Қулоқ солсангиз, тўғри айтишади. Масалан, бир қайнона бундай дейди:

– Мен фарзандларимни уйлантириб бўлганман, у вақтлар қиз томон сарпо қиларди. Қизни онаси керак-керакмас буюмларни ҳам қилган вақтлари бўлган. Баъзи қайноналар эса қудаларидан сўнгги русумдаги, хорижники бўлган қиммат сарпою мебеллар келтиришни талаб қилишарди. Ҳозирги тўйларда куёв томон қўлидан келганча нарса-буюмларни оляпти, келинга аввалгидай “солиқ” солинмайди. Шунинг олди олинганига хурсанд бўламан.

Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳ: “Хайру эҳсонда исроф бўлмаганидек, исрофда ҳам ҳеч қандай хайр йўқдир”, деган. Баъзан олдимга тўй эгалари бирор маросимини ўтказиш ўрнига маҳалладаги етим-муҳтож инсонларга эҳсон ёки умрага йиғилган пулга хайр-саховат истагини айтиб, маслаҳат қилишади.

Афсуски, “Элникини еганман, қилмасам бўлмайди”, дейдиганлар ҳам йўқ эмас. Улар билан ишлаймиз, тушунтирамиз. Исрофнинг энг хайрсизлиги шундаки, қарзга тўй қилиб натижада уни тўлаш учун оиласини ташлаб кетаётган эркакларимиз бор. Бир кунлик тўй, ҳашамат оиладан узоқда яшашга, меҳнат қилишга арзимайди. Орзу-ҳавасимиз исрофли тўй эмас, илм-маърифат бўлсин. Тўй-маъракаларни исрофгарчиликсиз ўтказиш сиз билан бизга боғлиқ. Ақл билан иш юритсак, ҳаммаси яхши бўлишига аминмиз.

Интизор КАМОЛОВА,

Тошкент вилояти бош отинойиси

“Мўминалар” журналининг 2026 йил 5-сонидан

Мақолалар