"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Юртимизга Ёз ойлари кириб келди. Шукрлар бўлсин.
Мактабларда ўкув йили тамомланди. Кеча биринчи синфга қадам қўйган битирувчига ҳам айланди.
Мактабги тамомлаганлар Олий даргоҳларига талаба булиш умидида аризалар топшириш тараддудида.
Битирувчи ўкувчилардан бошқа фарзандларимиз ёзги таътил даврида оила бағрида. Аммо минг афсуски, ўкув йили тугади дегани, таълим олиш тарбия олиш тугамади.
Зеро, Расулуллох алайхиссалом: “Бешикдан кабргача илм изла!” дедилар.
Эътибор берайлига, бешикдан кабргача деган замон уз ичига ёз ойларини хам олади.
Доно халқимизда ажиб накл бор.
“Дўстни ғафлати душманни ганимати”
Дарҳақиқат фарзандларимизни назоратсиз қолдирсак, ҳохлаган ишларига қўл уришлари аниқ.
Аллоҳ таоло инсонни илм билан шарафлади. Илм – қалбларни ёритадиган нур, жаҳолат зулматидан нажот берадиган йўлдир. Шу сабабли мўмин банда илм олишни маълум бир фаслга, ёшга ёки вақтга боғлаб қўймайди. Чунки илм олиш ибодати умрнинг охиригача давом этадиган шарафли вазифадир.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади: “Айтинг: “Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?” (Зумар сураси, 9-оят).
Яна бир оятда: “Аллоҳ сизлардан имон келтирганларни ва илм берилган зотларни баланд даражаларга кўтарур” (Мужодала сураси, 11-оят).
Бу оятлар илм аҳлининг Аллоҳ ҳузуридаги юксак мақомини кўрсатади. Илм эгаллаш учун ёзнинг иссиғи, қишнинг совуғи, таътил ёки бошқа баҳоналар тўсиқ бўла олмайди.
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алаҳҳи васаллам марҳамат қиладилар: “Илм талаб қилиш ҳар бир мусулмонга фарздир” (Ибн Можа ривояти).
Ҳадисда илм талаб қилиш учун муддат ёки чеклов белгиланмаган. Демак, мусулмон киши доимо ўрганишда, изланишда ва ўзини камолга етказишда давом этиши керак.
Салаф улуғларимиз илм йўлида мислсиз сабр ва матонат кўрсатганлар. Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ, Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳ, Имом Термизий раҳимаҳуллоҳ каби буюк алломалар умрларининг сўнгги дамларигача илм билан машғул бўлганлар. Улар учун “дам олиш” илмни тарк қилиш эмас, балки илмни янада мустаҳкамлаш воситаси эди.
Афсуски, баъзан айрим кишилар таътил кунларини бекорчилик, фойдасиз машғулотлар ёки вақтни беҳуда сарфлаш билан ўтказадилар. Ҳолбуки, бир дақиқа ҳам қайтиб келмайди. Вақт – Аллоҳнинг энг улуғ неъматларидан биридир. Расулуллоҳ саллоллоҳу алаҳҳи васаллам айтадилар: “Икки неъмат борки, кўп одамлар уларда алданиб қоладилар: соғлиқ ва бўш вақт” (Имом Бухорий ривояти).
Шунинг учун таътил кунлари Қуръон тиловати, диний ва дунёвий фойдали китобларни мутолаа қилиш, илмий суҳбатларда қатнашиш, янги кўникмаларни ўрганиш билан безатилиши лозим.
Илмнинг энг гўзал жиҳати шундаки, у инсонни дунёда ҳам, охиратда ҳам бахт-саодатга элтади. Мол-дунё сарфланса камаяди, илм эса улашилган сари зиёда бўлади. Шунинг учун ҳақиқий муваффақият эгаси – вақтини илм билан қадрлаган кишидир.
Хулоса ўрнида шуни айтиб ўтмоқчимиз.
Таътил мактабда, олийгоҳда ёки иш фаолиятида бўлиши мумкин. Аммо илм олишда таътил бўлмайди. Мўмин инсон ҳар куни янги бир фойдали маълумот ўрганишга, Қуръон ва суннат илмларини эгаллашга интилади. Чунки илм йўли – жаннат йўлидир.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қиладилар: “Ким илм излаш йўлига кирса, Аллоҳ унга жаннат йўлини осон қилиб қўяди” (Имом Муслим ривояти).
Аллоҳ таоло барчамизни илмни севувчи, унга амал қилувчи ва уни бошқаларга етказувчи бандаларидан қилсин.
Шуҳратилла Исроилов,
Учқўрғон тумани бош имом-хатиби.