"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Ислом дини сабр ва шукрни инсон ҳаётининг асосий устунларидан деб билади. Сабр — қийинчилик пайтида бардош қилиш, гуноҳдан тийилиш ва тоатда саботли бўлишдир. Шукр эса Аллоҳ берган неъматларни қадрлаш, тил билан ҳам, қалб ва амал билан ҳам миннатдорлик билдиришдир. Бу икки хислат мўминнинг имонини мустаҳкам қилади.
Қуръондан далиллар Аллоҳ таоло айтади: “Албатта, Аллоҳ сабр қилувчилар билан биргадир” (Бақара сураси, 153-оят).
Бу оят сабрнинг қанчалик улуғ мақомга эга эканини кўрсатади.
Яна бир оятда: “Агар шукр қилсангиз, албатта сизларга (неъматимни) зиёда қиламан” (Иброҳим сураси, 7-оят).
Бу оят шукр қилиш неъматнинг ортишига сабаб бўлишини билдирмоқда.
Ҳадис
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам вақтида айтганлар: “Мўминнинг иши ажойибдир. Унга яхшилик етса — шукр қилади, бу унинг учун яхшилик; агар мусибат етса — сабр қилади, бу ҳам унинг учун яхшилик”.
Бу ҳадис сабр ва шукр мўмин ҳаётининг ҳар икки ҳолатида ҳам фойдали эканини кўрсатади.
Сабрнинг турлари
Тоатда сабр — намоз, рўза ва бошқа ибодатларда бардавом бўлиш.
Гуноҳдан сабр — ҳаром ишлардан ўзини тийиш.
Мусибатда сабр — қийинчилик ва синовларда сабот қилиш.
Шукрнинг кўринишлари
Қалб билан шукр — Аллоҳ берган неъматларни тан олиш.
Тил билан шукр - “Алҳамдулиллаҳ” дейиш.
Амал билан шукр - неъматни яхшилик йўлида ишлатиш.
Шукр қилган инсоннинг ҳаётида барака ортади, қалби хотиржам бўлади.
Ибратли воқеа
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётларида оғир синовлар бўлган: очлик, таъқиб, яқинларининг вафоти. Лекин у зот доимо сабр қилганлар ва Аллоҳга шукр айтганлар. Тоиф воқеасида ҳам душманларидан озор кўрганларида, у зот дуо қилиб, сабр қилганлар. Бу - ҳақиқий сабр намунасидир.
Хулоса
Сабр - қийинчиликларда қалбни мустаҳкамлайди, шукр эса неъматларни зиёда қилади. Мўмин инсон ҳаётида ҳам сабр, ҳам шукр билан яшаши керак. Сабрсиз имон мукаммал бўлмайди, шукрсиз неъмат бардавом бўлмайди.
Сабр ва шукр - жаннат йўлидаги икки нурдир.
Мусохон Аббасиддинов,
Наманган шаҳар “Боқи полвон” жоме масжиди имом-хатиби.