Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Октябр, 2026   |   8 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:20
Қуёш
06:39
Пешин
12:08
Аср
15:53
Шом
17:41
Хуфтон
18:55
Bismillah
19 Октябр, 2026, 8 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   4537   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Билол розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари

14.05.2026   17674   3 min.
Билол розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари

Севикли Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг вафотларидан кейин Билол розияллоҳу анҳу Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг ёнига бориб, шундай деди:

– Эй Аллоҳнинг Расулининг халифаси, мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам "Мўминларнинг энг афзал амалларидан бири – Аллоҳ йўлида қилган жиҳоддир", деганларини эшитган эдим.

– Нима қилмоқчисиз, Билол? – сўради Абу Бакр.

– Вафот этгунимга қадар ўзимни Аллоҳ йўлига бахшида этмоқчиман.

– Сиз кетсангиз, бизга ким азон айтади?

Билол розияллоҳу анҳу кўзлари тўла жиққа ёш билан:

– Расулуллоҳдан кейин азон айта олмайман...

– Билол, қолинг, бизга азон айтиб туринг...

– Агар мени ўзингиз учун озод қилган бўлсангиз, айтганингизча бўла қолсин. Лекин Аллоҳ учун озод этган бўлсангиз, мени қўйиб юборинг.

– Сизни Аллоҳ учун озод қилганман, кетаверинг Билол.

Билол розияллоҳу анҳу "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг вафотларидан кейин энди Мадинада қола олмайман" деб, Шом диёрига отландилар.

Билол азон айтмоқчи бўлсалар, «Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ»га етганларида нафас ололмай, тўхтаб қолар, йиғлаб юборар эдилар.

Орадан икки йил ўтгач, Билол розияллоҳу анҳу тушларида Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламни кўрдилар. Тушларида у зот Билолга "Бу қандай жафо, эй Билол? Бизни зиёрат қиладиган вақтингиз келмадимикан?" дедилар.

Билол розияллоҳу анҳу уйғониб кетдилар, зудлик Мадинага отландилар. Етиб келиб, Расулуллоҳнинг қабрлари ёнига бориб, ерга ётиб олиб йиғладилар. Шу пайт Ҳасан ва Ҳусайнларни кўриб, уларни маҳкам бағрига босиб, ўпдилар.

Ҳасан ва Ҳусайн Билолга:

– Бомдодда азонни ўзингиз айтиб беринг, – дедилар.

Тонг саҳар Билол масжид сатҳида туриб, "Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар!" дея азон айта бошладилар. Бутун Мадинани титроқ босди.

"Ашҳаду аллаа илаҳа иллаллоҳ" деганларида ҳамма ларзага келди. "Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ" деганларида эса аёллар ҳам уйларидан отилиб чиқа бошладилар. Пайғамбар алайҳиссаломнинг вафотларини кўрган саҳобалар Билолнинг азонидан таърифлаб бўлмас изтиробга тушдилар.

Мўминларнинг амири Умар розияллоҳу анҳу Шомга жўнаб кетаётганларида мусулмонлар Билолни олиб келинг, бир марта бўлса ҳам намозга азон айтиб берсин деб ўтиндилар. Мўминларнинг амири Умар Билолни чақирганларида намоз вақти кирган эди. Умар Билолдан намозга азон айтиб беришни илтимос қилдилар.

Билол розияллоҳу анҳу юқорига кўтарилиб, азон айта бошладилар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни таниган барча саҳобалар йиғлашга тушдилар. Улар авваллари ҳеч қачон бунчалик йиғламаган эдилар. Ҳамма тўйиб-тўйиб йиғлади. Энг қаттиқ йиғлаган Ҳазрат Умар розияллоҳу анҳу бўлди.

Билол розияллоҳу анҳу ўлим тўшагида ётганларида ёнларида ўтирган завжалари йиғладилар. Шунда Билол бундай дедилар:

– Йиғлама! Ахир эртага ҳабибим Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга, у зотнинг асҳобларига етишаман!


Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси