فلينظر فيما صنّفه أبو حنيفة رحمه الله في الكلام:
وهو كتاب العالم وفيه الحُجَجُ القاهرة على أهل الإلحاد والبدعة، وقد تكلَّم في شرح اعتقاد المتكلِّمين وقرر أحسن طريقة في الرد على المخالفين.
وكتاب الفقه الأكبر الذي أخبرنا به الثقة بطريق معتمد، وإسناد صحيح عن نصير بن يحيى عن أبي مطيع عن أبي حنيفة.
وما جمعه أبو حنيفة في الوصية التي كتبها إلى أبي عمرو عثمان البتي وردَّ فيها على المبتدعين.
ولينظر فيما صنّفه الشافعي في مصنفاته فلم يجد بين مذهبيهما تباينًا بحال!
وكل ما حكي عنهم خلاف ما ذكرناه، فإنما هو كذب يرتكبه مبتدع؛ ترويجًا لبدعته.
أبو المظفر الإسفراييني الشافعي (٤٧١هـ)
Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳунинг калом илми борасида ёзган «Олим ва мутааллим» китобига қаранг. Унда динсизлар ва бидъатчиларга кучли хужжатлар келтирилган. Мутакаллимларнинг эътиқоди қай тарзда эканини шарҳлаб, мухолиф томонга энг гўзал услубда тушунча берганлар. «Фиқҳул акбар» китоби бизга мўътамад йўл ва саҳиҳ санад билан етиб келган. Нусайр ибн Яҳё роҳимаҳуллоҳ Абу Мутиъй ал-Балхий роҳимаҳуллоҳдан, у киши Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар.
Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳунинг Абу Амр Усмон ал-Баттий роҳимаҳуллоҳга ёзган «Васият» номли рисолаларида бидъатчиларга кескин раддиялар берилган.
Шунингдек, Имом Шофеъий розияллоҳу анҳунинг ёзган асарларига қаранг. Ушбу икки мазҳаб ўртасида бир-биридан фарқни топа олмайсиз!
Ушбу зикр қилганларимизга тескари айтилган бирор гапга дуч келсангиз, билингки у бидъатчининг ўз бидъатини ривожлантириш учун уйдирган ёлғонидир!
Абул-Музаффар Исфиройиний Шофеъий роҳимаҳуллоҳ (471-ҳиж.)
Гуноҳга сабаб бўлмаса, отаонанинг буюрганларини албатта бажариш; ота-онага мулойим сўзлаш; уйга кирганларида, ҳурматлари учун ўрнидан туриш; ҳар тонг салом бериш, уйқудан олдин хайрли тун тилаш; мол-мулкларини сақлаш; сўраган нарсаларини бериш; улардан маслаҳат сўраш; ота-она ҳақига дуо ва истиғфор айтиш; улар меҳмон кутишса, ёнларида мунтазир бўлиб туриш; уларнинг айтишларини кутмай, уларни хурсанд қиладиган ишларни бажариш; уларнинг ҳузурларида овозни баланд кўтармаслик; гапларини бўлмаслик; изн беришмаган жойга бормаслик; ухлаётганларида безовта қилмаслик; аҳли аёли, фарзандларини улардан устун қўймаслик; ота-она хатога йўл қўйсалар, билмасликка олиш, дарҳол кечириб, унутиш; кулгили гап бўлса ҳам, уларнинг ҳузурларида ўзини тутиш; улар яхши кўрадиган таомни илиниш; улардан олдин таомга қўл чўзмаслик; уларнинг олдиларида чўзилиб ётмаслик, оёқ узатмаслик; уйга улардан олдин кирмаслик, олдиларига тушиб юрмаслик; чақирганларида тезлик билан жавоб бериш; уларнинг ҳаётликларида ҳам, вафот этганларидан кейин ҳам дўстларини ҳурмат қилиш; ота-онасининг ҳурматини қилмайдиганлар билан дўстлашмаслик; уларнинг ҳақларига дуо қилиш; вафотларидан кейин Аллоҳнинг қуйидаги каломини кўп айтиш: «Эй, Раббим! Мени улар гўдаклик чоғимда тарбиялаганларидек, Сен ҳам уларга раҳм қилгин!» (Исро сураси, 24-оят).
Иброҳимжон ИНОМОВ тайёрлади.
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 10-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws