Инсон саломатлиги у озиқланаётган сув ва неъматлар софлигига боғлик бўлганидек, шахс дунёқарашининг соғломлиги ва илм савияси ўзлаштираётган маълумот ва билимларининг манбаларига боғлиқдир. Шу сабабдан, давримизда интернет тармоғидан фойдаланиш одоби ижтимоий одобларнинг энг аҳамиятлиларидан бири хисобланади.
Аслида интернет, айниқса ижтимоий тармоқларни ташкил этишдан асосий мақсад илм олиш имкониятларини осонлаштириш, ўзаро муносабатларда қулайлик яратиш эди. Бироқ бугунги кунга келиб, уларнинг вазифалари тобора кенгайиб, мақсадлари хам турланиб бормоқда.
Хар нарсанинг яхши ва ёмон тарафи бўлганидек, су́нги пайтларда ижтимоий тармокларнинг хам жиддий хатарлари юзага чикмокда. Жумладан , айни даврда айрим бузгунчи окимларнинг интернетдан у́з гарази йу́лида кенг фойдаланаётгани , ёшларни у́з домига
тортаётгани, айрим сайтдарда бехаёлик, турли фитналар жамиятни беқарорлаштирувчи ёлғон маълумотлар берилаётганини кузатишимиз мумкин. Шунинг учун хам халқимиз хусусан, ёшларни ана шундай хатарлардан огоҳ этиш хар бир зиёли маърифатпарвар инсоннинг энг долзарб вазифасига айланиб бормоқда. Хозирги даврида энг асосий муаммога айланган иллатлардан бири-ёлғон ахборатдир. Айникса, ижтимоий тармоқларда турли асоссиз маълумотларни тарқатиш, турли бўхтонлар ва уйдирмаларни урчитиш холатлари кўплаб учрамоқда. Айрим соддадил мусулмонлар мана шундай уйдирмаларга ишониб, ёлгон ва бўхтонга шерик бўлиб қолмоқдалар. Энг ачинарлиси-кўпинча тарқатилган ёлғон маълумотлар оқибатида инсоннинг обрў ва шаъни топталмоқда, шариатимизда қайтарилган катта гуноҳларга йўл очилмоқда.
Шариатимизга кўра, хар бир мусулмоннинг шаьни ва обрўсини тўкиш худди қонини тўкиш ёки молини ўзлаштириш каби бошқа мусулмон учун харомдир.
Сўнги йилларда интернет сиёсий курашлар майдони, турли хил манфаатларнинг кучли қуролига хам айланиб бормоқда.
Бузгунчи тўдалар, ижтимоий тармоқлар имкониятларидан кенг фойдаланган ҳолда одамларн, айникса ёшларни тўғри йўлдан адаштириш, улардан ўзларининг гаразли максадлари йўлида фойдаланиш, жамиятда нифок чикариш хамда энг ачинарлиси уруш оловини ёкишга уринишмокда ва бунга маьлум маьнода эришишмокдалар хам. Бунга якин тарихимизда “араб бахори” деб ном олган зиддиятлар мисол бўлади.
Интернет ва ижтимоий тармоклар оркали диндан, шариатдан гапираётган, лекин аслида кимлиги хам, кимдан талим олгани хам номаълум кимсалардан дин олинмайди. Чунки фатво бу дин демакдир. Шунинг учун машхур тобеин Мухаммад ибн сийрин рахматуллохи алайхи “бу илм-диндир. Динларингизни кимдан олаётганингизга каранглар” деганлар. (имом муслим ривояти).
Ижтимоий тармоклар оркали динимизга бўлаётган зарарлардан яна бири хар бир юртнинг пешкадам олимларини тахкирлаш, тухмат-бўхтон сўзлари билан обрўсизлантириш, уларни нифокда айблашдир. Уларнинг бундан ўйлаган максадлари мусулмон оммасини илмий рахбарсиз колдириб, ўзларига эргаштириш ва бошкаришдир, албатта, ижтимоий тармокларни буткул ёмонга чикаришга хаккимиз йўқ. Хаммамиз хам янгиликлардан хабардор бўлиш, дунёкарашимизни у́стириш максадида интернет тармогига мурожат киламиз. Муҳими улардан окилона фойдалансак, хусусан ёшларни аклан ва рухан тўғри тарбия топишида, турли ёт карашлар таьсирига тушиб колмасликларига хушёр бўлсак, максадга мувофик бўлади.
З.Собиров
Урганч шаҳар “Мискин бобо” масжиди имом ноиби
Малайзиянинг Universiti Teknologi MARA университети санъат, дизайн ва медиа факультети талаба ҳамда ўқитувчиларидан иборат гуруҳ Ўзбекистон бўйлаб ижодий сафарини якунлаб, ўз юртига қайтди. Малакали сураткаш ва дизайнерлардан иборат 18 кишилик гуруҳ 17–31 август кунлари мамлакатнинг бой тарихий мероси ва замонавий қиёфасини акс эттирувчи “storytelling” услубидаги профессионал фото ва видео контент тайёрлади.
Сафарнинг якуний ва энг кенг кўламли қисми Тошкентда ўтди. Гуруҳ фаолиятининг марказида Ислом цивилизацияси маркази турди: меҳмонлар бу ерда махсус таълим дастури, медиа-фестиваль, "Музейдаги тун" экскурсияси ва мультимедиали маппинг-шоу дастурларида иштирок этиб, бой фото ва видео материал тайёрлади.
Пойтахтда талабалар Ҳазрати Имом мажмуаси — Бароқхон мадрасаси ва Қаффол Шоший мақбарасида ҳамда Зарқайнар ҳунармандчилик кўчасида бўлиб, миллий ҳунармандчилик ва анъаналарни ўз контентларида акс эттирди.
Гуруҳ, шунингдек, Амалий санъат музейи, Амир Темур музейи, Ўзбекистон тарихи давлат музейи ва Замонавий санъат музейига ташриф буюрди; Алишер Навоий номидаги опера ва балет театри, "Наврўз" этнографик боғи ҳамда "Magic City" ва "Tashkent City" каби замонавий мажмуаларни суратга олиб, Тошкентнинг тарихий ва замонавий қиёфасини яхлит тарзда тақдим этди.
Маълумот ўрнида, меҳмонлар сафарини Хивадан бошлаб, Бухоро ва Самарқанд шаҳарларида ҳам бўлди. Улар “Ичан қалъа” давлат музей-қўриқхонаси, Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси, Пойи Калон, Регистон майдони, Шоҳи Зинда ёдгорлик мажмуаси ҳамда “Конигил” сайёҳлик қишлоғи каби масканларни суратга олди.
Сафар доирасида тайёрланган материаллар “Instagram”, “Facebook”, “TikTok” ва “YouTube” ижтимоий тармоқларига жойлаштирилиб, Ўзбекистоннинг бой маданий-тарихий мероси ва туристик салоҳиятини хорижий аудиторияга замонавий медиа форматларда таништиришга хизмат қилади.
Лойиҳа, айни вақтда, Ўзбекистон ва Малайзия ўртасидаги маданий-гуманитар ҳамкорликни мустаҳкамлашга ҳам ҳисса қўшди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати