Барча мўмин - мусулмонлар ўтганларга атаб, Қуръон тиловат қилишга одатланишган. Турли мазхабларнинг уломолари хам бу ишга ўз фатволарини берганлар. Аммо баъзи бир бемазхаблар бу ишга хилоф қилишиб, ихтилоф чиқаришга уринишмоқда. Улар дастлабки пайтда бу иш бўлмаган деган гап билан одамларни ўтганларга атаб қуръон тиловат қилишдан қайтарадилар. Бемазхабларнинг бу масалада аввал айтиб ўтилган гапдан бошқа далиллари йўқ. Аммо “Дастлабки пайтларда бу ишнинг оммавий равишда бўлмаганининг ўзи уни қилмасликка далил бўла оладими ?” деган гап уларнинг хаёлларига ҳам келмайди.Албатти қуръон тиловати энг афзал ибодатлардан бўлиб, у билан мусулмон банда Роббига яқин бўлади.Қуръон қироати инсонга манфаатли бўлиб, хоҳ вафотидан кейин бўлсин, хоҳ манзилида ёки уйида бўлсин, хоҳ жанозадан кейин ёки олдин бўлсин ёки қабр олдида бўлсин, бу нарса шаръий хукмда жоиз хисобланади ва Аллоҳ таолонинг фазли билан маййитнинг қабрида азоблар енгиллашига сабаб бўлади. Бу хақда Расулуллоҳ (с.а.в) хабар бериб, ўликларга қуръон қироат қилишга ундаганлар “Бирор маййитга “Ясин” сураси ўқилса, енгиллик бўлади” деганлар. Албатта, ушбу қуръон тиловати одобларига амал қилиб, харфларни ўз махражидан чиқариш керак. Ханафий мазхабидагилар маййитга хам , тиркларга хам қуръон қироатининг савоби етиб бориши жоизлигини айтишган. “Хидоя, Бадоиъ” ва бошқа китобларда баён қилинган. Шунингдек Шофеъий мазхаби уломолари хам қироатнинг савоби , агар ўқувчи Аллоҳ таолодан сўраса, маййитга етиб боришини айтишган. Ибн Абу Зайд (р.а) “Рисола” китобида Ибн Фахрундан ривоят қилиб айтишича, Моликий мазхаби имомлари хам маййитга қироат савоби боришини айтишган. Ханбалий фақихларидан Ибн Қудома (р.а) “Маййит барча қурбат бўлувчи нарсалардан манфаат олади. Демак инсон қандай қурбат қилса хам, савобини маййитга бағишласа, Аллоҳ таолонинг изни билан манфаат олади” деганлар.
Хулоса қилиб айтадиган бўлсак , қуръон тиловати маййитга , хоҳ у маййит қабрда бўлсин ёки узоқда бўлсин, жоиздир. Аллоҳ таолонинг изни билан савоби маййитга етиб боради. Хусусан, қори қироати савобини маййитга бағишласа.
Жарқўрғон туман “Оқ қўрғон” жоме масжиди имом-хатиби А.Халилов
«Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми иштирокчилари 27 август куни Самарқандга йўл олади. Улар янгидан бунёд этилган Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳамда Имом Бухорий номидаги Инновацион музей билан танишади. Куннинг иккинчи ярмида эса иштирокчилар учун шаҳарнинг тарихий-маданий мерос объектлари, жумладан, ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган ёдгорликлар бўйлаб махсус дастур ташкил этилади, хабар бермоқда iccu.uz.
Ёдгорлик мажмуаси Самарқанд вилояти Пайариқ туманида, буюк муҳаддис ва илоҳиётшунос Муҳаммад ал-Бухорийнинг (810–870) дафн этилган жойида жойлашган. У «Саҳиҳи Бухорий» тўплами муаллифи бўлиб, мазкур асар сунний исломдаги энг мўътабар ҳадис тўпламларидан бири ҳисобланади.
Кенг кўламли реконструкциядан сўнг мажмуа 2026 йил баҳорида зиёратчилар учун қайта очилди. Унинг умумий ҳудуди 45 гектарни ташкил этади. Бу ерда 10 минг кишилик масжид, маъмурий ва хизмат кўрсатиш бинолари, 154 устунли айвон, 14 та мовий гумбаз ва баландлиги 75 метр бўлган тўртта минора барпо этилган. Реконструкциядан сўнг мажмуанинг кунлик қабул қилиш қуввати 12 минг нафардан 65 минг нафаргача ошди.
Мажмуанинг марказий қисмларидан бири — тўққизта павильондан иборат янги Имом Бухорий Инновацион музейидир. Экспозиция алломанинг ҳаёти, ҳадисшунослик тарихи ва унинг илмий меросига бағишланган. Шунингдек, музейда Қуръонда зикр этилган пайғамбарлар, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Макка ва Мадинадаги ҳаёти ҳамда ёзма ҳадис тўпламларининг шаклланиш тарихи ҳақида маълумотлар берилган.
Мажмуа яқинида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳам фаолият юритади. Марказ ислом илмий ва қўлёзма меросини, жумладан, Марказий Осиёнинг ўрта аср олимлари асарларини ўрганиш, илмий тадқиқотлар ва таржималар тайёрлаш, шунингдек, халқаро илмий алмашинувни ривожлантириш билан шуғулланади.
Мажмуага ташрифдан сўнг форум иштирокчилари тарихий Самарқанд билан танишади. Шаҳарнинг асосий меъморий ёдгорликлари қаторига Регистон, Бибихоним масжиди, Шоҳи Зинда мажмуаси ва Гўри Амир мақбараси киради. ЮНЕСКО ушбу тўрт объектни 2001 йилда «Самарқанд — маданиятлар чорраҳаси» номи билан Жаҳон мероси рўйхатига киритилган тарихий шаҳарнинг асосий ёдгорликлари сифатида эътироф этади.
Самарқанд босқичи 24–28 август кунлари Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлиб ўтадиган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми дастурининг бир қисми бўлади.
Пресс-служба Управления мусульман Узбекистана