Sayt test holatida ishlamoqda!
30 Avgust, 2026   |   17 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:24
Quyosh
05:47
Peshin
12:24
Asr
17:04
Shom
19:04
Xufton
20:23
Bismillah
30 Avgust, 2026, 17 Rabi`ul avval, 1448

Mazhab masalasida ixtiloflar

03.11.2021   8300   4 min.
Mazhab masalasida ixtiloflar

Mazhab masalasi keyingi yillarda kishilar og'zidan tushmasdan, ko'pchilik tolibi ilmlar,ahli ilm, ahli ibodat o'rtasida ayrim tushunmovchiliklarga sabab bo'layotgani sir emas. Bizlar mazhab masalasi haqida ajdodlarimizdan davomli ravishda asrlar davomida o'rganib, odatlanib kelgan yo'limiz naqadar Qur'onu hadisga muvofiq ekanini bilganimiz uchun gapiramiz. Kishilarning mazhabga bee'tiborligi ularning mazhab o'zi nima, asoschilari kimlar ekanligini bilmaganliklaridandir, ya'ni jaholatdandir. Dini Islom Allohning komil va so'nggi dinidir. U bizga, butun Insoniyatga to Qiyomat o'zgarmay amal qilish uchun yuborilgan dindir. U ma'lum bir mintaqadagi bir millat yoxud bir qavmga bir muddat amal qilish uchun yuborilgan din emas. Dinimizning buyukligi, uning boshqa dinlardan farqi ham mana shundadir.


Demak, ana shunday ulug' va butun Olamni qamrab oladigan Allohning so'nggi va barkamol dini — dini Islomni qabul qilgan kishilarning qavmlari ham, tillari ham, zamonlari ham, makonlari ham xilma-xilligidan kelib chiqib, bu erlarga dinni etkazib kelgan kishilarning ta'limotlariga asosan diniy amallarini ado etarkanlar, ana shu amallarda bir mintaqadagi musulmonlarning amallari ayrim masalalarda boshqa mintaqadagi musulmonlarning amallaridan farqli bo'lib qolishi mumkin. Va bu narsa dinimizning kengligi, Alloh taoloning siz va bizga bergan katta ne'matlaridan biridir. Chunki dini Islom Olamga yoyilishi bilan, butun olamdagi kishilarning amal qilishi uchun har tomonlama mos, engil, oson ravishda bo'lishini Allohning o'zi ta'minlagan va bunga"sabab qilib janobi Rasululloh sallollohu alayhi vasallamdan sizu bizga dinni etkazib kelgan ulamolarimizning dunyoning har tarafida paydo bo'lishini Alloh taoloning O'zi xohlagan ekanki, bu har birimiz uchun yaxshilikdur.
— Mazhablar xilma-xilligi haqida, ular o'rtasidagi ba'zi ixtiloflar haqida xar xil fikrlar bildiradigan kishilar bor. Ba'zilar: "Qur'on bitta bo'lsa, dinimiz bir, shariatimiz bir bo'lsa, nega 4 ta mazhab bo'lishi kerak?" deb ay-tadilar. Umuman, mazhab bo'lishi shartmi, kishining muayyan mazhabda bo'lishi shartmi, deb so'raydilar.


Bu savollarga biz Rasululloh alayhissalomning hadislari bilan javob beramiz. Janobi Rasululloh aytadilar: "Har bir ibodatingizda avvalo Allohning kitobi — Kalomullohga murojaat qilasizlar, Unda nima deyilgan bo'lsa — shunga amal qilasizlar, agar Qur'onda biron masalaning javobini topolmasangiz, u holda Mendan qolgan, Mendan o'tgan sunnatga murojaat qilasizlar, mening hadislarimga amal qilasizlar, agar hadislarimdan ham topolmasangiz, u holatda sahobalarimning aytgan gaplariga ergashasiz. Chunki sahobalarim osmondagi yo'lchi yulduzlarga o'xshaydilar. Manzilatlari shu qadar buyukdir, ularning qaysi biriga ergashsangiz, hidoyat yo'liga etaklab keta ola-dilar. Sahobalarim o'rtasida xilma-xil
masalalar aytilishi ham Sizlar uchun Allohning marhamatidir".


Mana shu hadisdan janob Rasululloh sallallohu alayhi vasallam O'zlaridan keyingi sahobalar orasida ayrim masalalarda ixtiloflar bo'lishi ehtimolini bayon qildilar. Kaysi sahobaga ergashsangiz adashmaysiz, birini haq, ik-kinchisini nohaq, deyishga haqqingiz yo'q, deb marhamat qildilar. Bu dinimizning kengligidan dalolatdir.


Janob Rasululloh sallallohu alayhi vasallamni bir daqiqa bo'lsa ham iymon bilan ko'rib qolgan kishi sahoba deb ataladi. Payg'ambarimizning sahobalari 124 ming nafar bo'lgan ekan.
Sahobalarning manzilatlari shu qadar buyukki, Allohning do'sti bo'lgan mingta avliyo, birsahobaga martabada teng bo'lolmas ekan. Chunki, ular Rasulullohga zamondosh bo'lib, Saodat Asrida yashagan, dini Islomni butun olamga tarqatishda Rasulullohga ko'makdosh bo'lgan kishilardir.

Tolibjon Sharipov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi

25.08.2026   44236   6 min.
Toshkentda

Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.


Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.


Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.

 


Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida  xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.

 

 


Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.


Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.


Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.

«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.


Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.

«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.


Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.


Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.

«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.


Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.

«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.


Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.

«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.


Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.


Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.


Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor. 

iccu.uz 

Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda
O'zbekiston yangiliklari