Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Salafi solihlar va “salafiylar”

29.10.2021   1741   2 min.
Salafi solihlar va “salafiylar”

Ibn Taymiya tarafdan “Islomni qayta jonlantirish, salaflar yo'liga qaytish” shiorlari ostida, unga qadar butun musulmon ummatida bo'lmagan yangi fikrlar, mujtahidlar ijmo'siga xilof qarashlar, to'rt mazhab ulamolarining na fiqhiy va na aqidaviy asoslariga mos bo'lgan hukmlar oshkor qilina boshladi. Tarixchilarga ko'ra, Ibn Taymiyaning aqidaviy va fiqhiy masalalarda mujtahidlar kengashi—ijmo'ga xilof nazariyotlari umumiy hisobda oltmishga yaqin masalada bo'lgan. (Ijmo'ga xilof fikr bildirish—bu harakat ahli sunna ulamolari tomondan ba'zi o'rinlarda kufr, ba'zi o'rinlarda bid'at-zalolat, deb baholanadi va islomda qattiq qoralanadi.)
Masalan, uning fikricha, Allohning kalomi qadim va azaliy emas balki, hodis Alloh tomondan yaratilgan edi. Rosululloh sollallohu alayhi va sallamning muborak qabrini ziyoratiga borish (agarcha, ibn Taymiyaga qadar, qarib sakkiz asrdan beri butun Islom olamida bu amal joriy bo'lishiga qaramasdan) bid'at va zalolatdir. Shuningdek, Rosulullohning tug'ilgan kunlarini nishonlamoq—mavlid bayrami ham bid'at va foydasizdir. Rosulullohdan qolgan asori atiqalarni tabarrukan asrab-avaylamoq go'yoki shirkdir.
Soxta salafiylar har qanday yangilikni bid'at deb hisoblab, fiqhiy mazhablarni inkor qiladilar, ularga ergashganlarni qoralaydilar. Aslida ular ergashayotgan “mujtahid”lar solih salaflar qatoriga kirmaydi. Chunki Ibn Taymiyya va Ibn Qayyum Abu Hanifa (rahmatullohi alayh)dan deyarli olti yuz yil keyin yashab o'tishgan. Demak, «salafiy” oqimining ikki imomini solih salaflardan olti asrlik tafovut ajratib turibdi. Oradan shuncha uzoq vaqt o'tgan bo'lishiga qaramay, “Soxta salafiylar” bu ikki shaxsning ta'limotini juda katta e'tibor bilan o'rganib, amal qilishadi.
Shuningdek, salafiylar orasida oxirgi yillarda fiqhiy va hatto aqidaviy ahkomlarda ham Alboniy fikrlariga murojaat qilish holatlari birlamchi odatga aylandi. “Salafiylik” oqimi rahnamolaridan biri Nosir Alboniyning to'rt mazhab aqidasi va fiqhiga xilof ravishda chiqargan bemaza fatvolarini hukmingizga havola etamiz:
1. Mushafi sharifni o'pish bid'at va zalolatdir.
2. Qur'on tilovatidan keyin “sodaqolllohul azim” deb aytishlik bid'atdir.
3. Hayzli ayollar Qur'on o'qishlari mubohdir.

Tolibjon Sharipov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistonda jahon xattotlar tanlovi 26 avgustda e’lon qilinadi

25.08.2026   20834   2 min.
O‘zbekistonda jahon xattotlar tanlovi 26 avgustda e’lon qilinadi

O‘zbekistonda noyob Qur’on yaratish bo‘yicha jahon xattotlar tanlovi 26 avgust kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida e’lon qilinadi. Tanlov «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumi doirasida o‘tkaziladi, xabar bermoqda UzDaily.uz.

«Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» loyihasini xattot va Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih taqdim etadi. Bu haqda tadbir tashkilotchisi xabar berdi.

Tanlov doirasida turli mamlakatlar va xattotlik maktablarining islomiy xattotlikdagi eng yaxshi an’analarini birlashtirgan noyob Qur’on yaratish ko‘zda tutilgan.

Tanlovning tantanali e’loni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmunlari» mavzusidagi yalpi sessiyaning yakuniy qismi bo‘ladi. Sessiya 26 avgust kuni soat 09:30 dan 12:00 gacha o‘tkaziladi.

Tadbir doirasida ommaviy axborot vositalarining stereotiplar va islomofobiyani yengishdagi roliga bag‘ishlangan xalqaro muhokama ham bo‘lib o‘tadi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat tuzilmalari hamda OAV vakillari ishtirok etadi.

Forum dasturidan Qur’oniy va qo‘lyozma merosga bag‘ishlangan loyihalar ham o‘rin olgan. Ular orasida «114 Qur’on: islom olamining 114 xattotlik durdonasi», «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va rivoyatlar» xalqaro loyihasi hamda «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasi bor.

O‘zbekistonda xattotlikni rivojlantirishga institutsional darajada ham e’tibor qaratilmoqda. Islom sivilizatsiyasi markazi huzurida Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Xattotlik maktabi faoliyat yuritmoqda. Maktabda suls, nasx, nasta’liq, ruq’a, devoniy va kufiy kabi an’anaviy yozuv uslublarini o‘rgatish rejalashtirilgan.

Xattotlik san’ati Samarqand viloyatidagi yangi Imom al-Buxoriy majmuasida ham namoyon etilgan. Majmua peshtoqlari va ayvonlari devorlari «Sahih al-Buxoriy»dan olingan hadislar bitilgan yozuvlar bilan bezatilgan. Majmua huzurida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Hadis ilmiy maktabi ham faoliyat yuritadi.

Xalqaro mediaforumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi.

Tadbirda qariyb 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 ga yaqin vakili ishtirok etadi. Ular orasida mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari bor.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari