Qur'oni  Karimda: «Biladigan zotlar bilan bilmaydigan kimsalar barobar bo'lurmi», deb ta'kidlanadi (Zumar, 9). 

Islom dini ta'limotida  va hadisi sharifda: «Ilm olish har bir muslim va muslimaga farzdir», – deyiladi.  Bu hadisdan ko'rinib turibdiki, har bir mo'min-musulmonga  ilm olib  unga amal qilgan holda, hayotga tatbiq etish zimmasidagi buyuk farz ekanligi eslatib o'tilmokda.

Bu zamin ziyosi ne-ne zamonlar tarix zarvaraqlariga muhrlandi. Qancha-qancha daholarga beshik, ilm ma'rifatiga eshik bo'lgan zamindir. Bu zamin ilm quyoshi bilan necha-necha o'lkalarni yoritgan va er yuzini qalam bilan zabt etgan muhaddis sultonlarining elidir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: 

 «Kim bu dunyoni rohatini ko'zlasa, tijorat qilsin, oxirat saodatini o'ylasa, toat-ibodat qilsin, agar ikki dunyosini obod bo'lishini xohlasa, ilm olsin», – deganlar. 

Allomalarimiz olgan ilmlariga amal kilgan holda jahon tsivilizatsiyasiga ulkan hissa qo'shganlar. Olimlar va komil insonlar darajasiga etishish faqat ilm sohiblariga xosdir.  

Islom mutaffakirlari fikrlariga ko'ra: «Ilm – narsani qanday bo'lsa ana shunday bilib olishdir, har qanday bilish va o'rganilgan narsaga ilm deyiladi. Olgan ilmga amal  qilib, uni etkazish ma'rifatdir». Har bir insonning ilm-ma'rifat kasb etishida  sarf, nahv, fiqh, tafsir va hadis, kalom ilmi kabi diniy, hamda tarix, adabiyot, tibbiyot, falakiyot va boshqa dunyoviy ilmlarni o'rganish zarur bo'ladi. 

XX asr oxirlarida milliy istiqlol sharofati bilan Vatanimizda o'tmishdagi allomalarga, ularning hayotlari va yozib ketgan asarlariga nisbatan fikrlashda keskin bir burilish yasaldi, ya'ni zaminimizda yashab o'tgan buyuk  olimlar, o'zlarining dunyoviy, diniy va ma'rifiy asarlari bilan jahon ma'naviyatining xazinasiga ulkan hissa qo'shgan zotlarning nomlari tiklandi. 

Keyingi yillarda Imom Buxoriy, Burhoniddin Marg'inoniy, Abu Mansur Moturidiy, Alisher Navoiy, Abduxoliq G'ijduvoniy, Hoja Bahovuddin Naqshbandiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Nasr Farobiy, Abu Ali Ibn Sino, Horazmiy, Farg'oniy, Nasafiy, Termiziy, Hoja Ahmad Yassaviy kabi ko'plab hayoti va ijodi o'rganilmoqda.

Ushbu allomalarimiz yo'llarini davom ettirish uchun yosh avlodga ilm olish va ularning asarlarida yoritib berilgan masalalarni hayotda tatbiq etishlariga zamin hozirlashimiz zarurdir.  Ma'lumki,  Qur'oni karim ham «O'qi» degan amri bilan nozil bo'lgan. Qur'oni karimning 811 joyida ilm so'zi takrorlanadi.

Kelgusida  o'z taqdirini shu yurt istiqboli bilan bog'lagan har bir yosh avlod ajdodlarimizning boy meroslaridan  o'zi ham bahramand bo'lib, xalqimiz ilmu-ma'rifatini yanada yuksaklikka olib chiqishda o'z hissalarini qo'shadilar degan  umiddamiz. 

Imom at-Termiziy, Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan rivoyat qilgan hadisda, U zot: «Alloh va uning maloikalari va hatto dengizdagi baliqlar ham ilm ahillariga istig'for aytadilar», – deganlar. Shuningdek, boshqa bir rivoyatda: «Kim ilm izlab yo'lga chiqsa, Alloh Taolo unga jannat yo'llarini to'g'rilab qo'yur», – deb marhamat qilingan. Ilm insonni botinini kashf etuvchi omildir. Ilm dushmanlarga qurol, do'stlar o'rtasida esa ziynatdir. Ilm tufayli inson oliy martabaga etadi. Ilm insonlarning tafakkurini hamda ma'naviyatini yuksaltirib dunyoni taraqqiy etishiga bosh mezon bo'lishi bilan birga, insonning botinini kashf etuvchi omildir.

 Adham DO'SMATOV, Toshkent shahridagi “Minor” 
jome masjidi imom-noibi