Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Islom ezgulik dini

06.10.2021   1303   4 min.
Islom ezgulik dini

Barchamizga ma'lumki, Islom dini tinchlik va omonlik dini bo'lib, u doimo insonlarni ahillik birdamlik va totuv yashashga, nafaqat insoniyat balki, noxaq biror jonzotga, atrof muhitga zarar etkazmaslikka chaqiradi.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o'zlarining muborak hadislarida shunday marhamat qiladilar:“Qo'li va tili bilan o'zgalarga ozor bermagan kishi musulmondir”. Bizning diyorimizga ham islom dini kirib kelgandan buyon ajdodlarimiz, ota-bobolarimiz mujtahid ulamolarimiz tomonidan Qur'oni karim, hadisi nabaviyaga asoslangan mo''tadil hanafiy mazhabi ta'limotiga muvofiq e'tiqod bilan, mazkur mazhab asosida ibodatlarini ado qilib kelganlar.

Ma'lumki, tarixda nafaqat islom dini taraqqiyoti yo'lida, balki, dunyoviy ilm-fan rivoji yo'lida mutafakkir yurtdoshlarimizdan Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Ahmad Farg'oniy, Beruniy, Ibn Sino kabi yuzlab allomalar munosib xizmat qilganlar.

Mamlakatimiz mustaqillikdek ulug' ne'matga erishgandan so'ng jafokash xalqimiz o'z milliy va diniy qadriyatlariga ega bo'ldi. Hususan, boshqa din vakillari qatorida musulmonlar uchun ham minglab masjidlar ochildi. Diniy ta'lim maskanlari faoliyat yurita boshladi. Ota bobolarimiz orzu qilib eta olmagan haj va umra safarlariga keng yo'l ochildi. Din erkinligi, vijdon erkinligi qonun bilan mustahkamlab qo'yildi. Shu boisdan mamlakatimizda amalda bo'lgan vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risidagi qonunda ham halqimiz ruhiga mos keladigan iymon e'tiqod mehr-oqibat, or-nomus iffat va hayo kabi ezgu fazilatlar o'z aksini topgan. O'zbekiston xududida yashovchi barcha xalqlarni urf-odatlari milliy an'analari hurmat qilinishi kafolatlangan. Yoshlarimiz tarbiyasida, xalqimizning ma'naviyatini yuksaltirishda imom-xatiblarimiz faol qatnashib kelishmoqda.

O'zga yurtlarda musulmonlar orasida turli xil ixtiloflar kelishmovchiliklar nizolar paydo bo'la boshladi. O'zlarini “vahhobiylar” deb nomlagan kimsalar yoshlarimizni Vatanga, xalqqa qarshi qilib tayyorladilar. Bu oqim ta'siriga tushgan ayrim kimsalar diniy ilmlarga ulkan hissa qo'shgan ajdodlarimiz tutgan yo'llarini qoralab, hattoki, o'tgan ulamolarimiz, avliyolarimiz qo'yinki, mazhabga amal qiluvchi musulmonlarni iymonsiz kofir va mushriklikda hayot kechirgan deya ularga qarshi chiqdilar.

Pokiza ajdodlarimizga otilgan bo'xton toshlari diyorimizdagi vahhobiylarning o'zlarini xor qildi. Hozirda ular yurtdan quvg'in holatda bevatan tog'u toshlarda hayot kechirmoqda. Bularning beodobligi, kattalarga hurmatsizligi oxiratda ham xor qiladi.

Mustaqillik tufayli erishilgan din va qadriyatlar erkinligiga noshukurlik qilgan johil kimsalar turli  ekstremistik oqimlar ta'siriga tushib dinimizga, osoyishta hayotimizga zararli ixtiloflarni keltirib chiqarishdi. Tinchligimizni buzib qator xunrezliklarni amalga oshirdilar. Biz o'zligimizni, ajdodlarimiz kim ekanligini bilib, o'rganib o'z davrlarida butun Islom olamiga dars bergan allomalarimiz, ustozlarimiz izidan borib ahli sunnat val-jamoa e'tiqodida mahkam tursak, doimo ogoh bo'lsak, yoshlarimizni vahhobiy, hizbut-tahrir, akromiylar va shunga o'xshash buzg'unchi guruhlar ta'siridan saqlay olamiz. Payg'ambar alayhissalom: “Din nasihatdir” deb marhamat qilganlar. Nasihat deb birovni ezgulikka boshlash, mehr oqibatga targ'ib qilish, birdamlikka chaqirishga aytiladi. Aqidaparastlarning tafriqaga, shafqatsizlikka chaqirishlarini nasihat deb bo'lmaydi. Shunday ekan o'z diyorimizdan chiqqan ulamolar, fuzalolar bizlarga meros qilib qoldirgan kitoblar, bizni to'g'ri yo'lda yurishimizda kifoya qiladi. Muhtaram Prezidentimiz aytganlaridek: “Din odamzodni hech qachon yomon yo'lga boshlamaydi. Din bu dunyoni o'tkinchi ekanini, oxiratni eslatib turadi. Odam bolasini hushyor bo'lishga, harom yo'llardan uzoq yurishga, yaxshi bo'lishga, yaxshi iz qoldirishga undab turadi”.

Alloh hech birimizni o'zi ko'rsatgan to'g'ri yo'ldan adashtirmasin. Yurtimizni tinch, osmonimizni musaffo qilsin!

Ma'rufxon Aloxodjayev,
Namangan shahri “Abdulqodir qori” jome
masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   28201   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar