Insonning o'z Vatanida yashashi – chinakam saodat. Chunki Vatanimizda barchamizning kindik qonimiz to'kilgan, ilk qadamimizni shu zaminga qo'yganganmiz. Yoshlikdagi yurt bilan bog'liq shirin xotiralarimiz mangulikka muhrlangan.
Alloh bizga o'z Vatanimizni sevish, o'zga yurtlarda bo'lsak, uni qo'msash hissini, tabiatini ato etgan. Vatanni qo'msash, sog'inish Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamdan merosdir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam o'zlari tug'ilib-o'sgan maskan Makkai mukarramada 53 yil yashadilar. Bu vaqt ichida u zotga mushriklarnng zulmi, kamsitishlar shu darajaga etdiki, hatto hayotlari xavf ostida qoldi, jonlariga qasd qilmoqchi bo'lishdi.
Nabiy alayhissalom Alloh taoloning buyrug'i bilan Makkadan chiqar ekanlar: “Ey Makka, sendan ko'ra menga sevimliroq, suyukliroq shahar yo'q. Agar qavmim sendan chiqarmagnida, boshqa joyni makon tutmas edim”, deb ko'zlarida yosh bilan chiqib ketdilar (Imom Termiziy rivoyati).
Shu paytda Alloh taolo rasulining ko'nglini ko'tarib, ushbu oyatni nozil qildi: «Ey Muhammad, albatta, sizni ushbu Qur'onni farz qilgan Zot, shak-shubhasiz sizni qaytish joyiga, ya'ni Makkaga qaytarguvchidir» (Qasas surasi, 85-oyat).
So'ngra Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam safarlarini hotirjam davom ettirdilar.
Insonning Vatani oldida uchta muhim vazifasi bor.
Madinai munavvara haqiga esa: “Yo Allohim, Madinani Makkani suyganimdek yoki undan ham ziyodaroq qilgin” (Imom Buxoriy rivoyati).
Bu haqda Payg'ambarimiz bunday deganlar: “Agar qiyomat qoim bo'lib qolsayu, qo'lingda bir ko'chatni ekishga ulgursang, ekib qol” (Imom Buxoriy rivoyati).
Atoqli shoirimiz Erkin Vohidovning:
Kelding olamga demak,
Yetmas uni so'rmak, emak,
Yerni etmog'ing kerak
Bo'ston o'zing rizvon o'zing, degan misralari Vatanni bog'u bo'stonga, jannatga aylantirish o'z qo'limizda ekaniga ishoradir.
Zahiriddin Muhammad Bobur o'z vatanining sog'inchida yashab, yaqinlarini, hatto o'z diyorining suvlarini qo'msab, bunday yozgan:
Oqar suvlar firoqida,
Ko'zlarimdan oqar suv.
Alloh taolo marhamat qiladi: «Yerni (Alloh xayrli ishlarga) yaroqli qilib qo'ygandan keyin (unda) buzg'unchilik qilmangiz! Unga (Allohga) ham qo'rqinch va ham umid bilan duo qilingiz! Allohning rahmati ezgu ish qiluvchilarga yaqindir» (A'rof surasi, 56-oyat).
O'z Vataniga xiyonat qilish, unga qarshi qurol ko'tarish juda katta jinyatdir. Afsuski, Vatan qadriga etmagan kimsalar “Hijrat qilish farz”, deb yoshlarni chalg'itmoqdalar.
Ongli odam hech qachon Islomning besh rukni emin-erkin ado etilayotgan yurtdan chiqib, olov va urush o'choqlariga ketmaydi. Hijrat, jihod deb jannat qidirib, do'zax tomon ketayotgan aqli noqis kimsalar qilmishlari xato ekanini kech anglamoqdalar.
Vatan tinchligi, osoyishtaligi, obodligiga o'z hissamizni qo'shib, uni turli unsurlardan himoya qilish har birimizning burchidir.
Vatanimizni Yaratgan O'z panohida asrasin!
Erkinoy JUMABOYeVA,
Bektemir tumani otinoyisi
Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.
Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.
Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.
Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.
Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.
Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.
«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.
Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.
«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.
Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.
Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.
«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.
Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.
«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.
Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.
«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.
Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.
Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.
Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor.
iccu.uz