Sayt test holatida ishlamoqda!
19 Sentabr, 2026   |   8 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:48
Quyosh
06:07
Peshin
12:17
Asr
16:37
Shom
18:30
Xufton
19:45
Bismillah
19 Sentabr, 2026, 8 Rabi`us soni, 1448

SURIYaDA JIHOD BORMI?

14.07.2021   1982   4 min.
SURIYaDA JIHOD BORMI?

CAVOL: Men Tojikistondanman. Islomni o'rganib, unga amal qilishga harakat qilaman.

Men Suriya haqida so'ramoqchi edim. Internetda ba'zi o'zbek olimlari Suriyada jihod bor, kim inkor etsa fosiq, munofiq deb, chaqiryaptilar. Siz bunga nima deysiz?

JAVOB: Bismillahir Rohmanir Rohim. Internetdagi da'vatchilar ma'ruzalarida jihod hamma uchun farz ekani haqida so'z yuritadi. Aslida, jihod ikki qismdan iborat:

1. Talab jihodi – farzi kifoya. U hozir yo'qligiga ulamolar ittifoq qilishgan. Chunki, hozirda davlatlar o'rtasida tinchlik bitimi mavjud bo'lib, urushmaslikka kelishilgan.

2. Mudofaa jihodi – farzi ayn. U dushmanlar musulmonlar yashaydigan yurtga urush qilib, bostirib kirsa, himoya uchun farz bo'ladi.
Ma'lumki, jihodning o'ziga yarasha qoidalari bor. Birinchidan, jihodga safarbar qilish uchun “Halifa” bo'lishi lozim.

Vaholanki, xalifalik masalasi tarixda qolgani barchaga ma'lum. Qolaversa, jihod joriy bo'lishi uchun ummatning ijmosi ham talab etiladi. Bular chaqirayotgan “jihod”ga Islom ummatining deyarli barchasi qarshi ekani kundek ravshan.

Bugungi kunda jihodga targ'ib qilayotgan guruhlar qaysi siyosiy kuchlarga xizmat qilayotganlarini o'zlari ham bilmaydi.

Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam: “Kim noma'lum bayroq ostida jang qilsa va bu yo'lda o'ldirilsa, demak, u johiliyat o'limini topibdi” deb aytganlar. Ya'ni, kimki noma'lum bayroq ostida, uni kimning qo'lida ekanini, uning maqsadi qandayligini bilmagan holda jang qilsa va bu yo'lda o'lsa u johiliyatda o'lgandek bo'ladi.

Dinimiz hatto urush ostida bo'lgan va dushman zaminlarida yashagan, lekin jangovorlik sifatiga ega bo'lmagan insonlarning o'ldirilishiga ham ruxsat bermaydi.

Jihodga chaqirayotganlarning aksariyat xalqi musulmon bo'lgan o'lkalarda begunoh insonlar o'ldirilayotgan, nishonga olinayotgan hujumlarga shar'an ruxsat ko'zi bilan qarashi juda achinarlidir.

“Niso” surasining 93-oyatida bir mo'min kishini qasddan o'ldirganlar jahannam azobiga duchor bo'lishi xabar berilgan.

Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam bu haqda “Dunyoning yo'q bo'lib ketishi Alloh nazdida bir mo'minning nohaq o'ldirilishidan ko'ra engilroqdir” deb, bu jinoyatning oqibati qancha yomon ekaniga ishora qilmoqdalar (Ibn Moja r.a.rivoyati).

Buzg'unchi toifalar o'zlariga tegishli veb-sahifa va ijtimoiy tarmoqlarda “shahidlik”, “jihod”, “hijrat”, “takfir”, “xalifalik” kabi tushunchalarni buzib talqin qilish natijasida ayrim yoshlarni o'zlarining tuzoqlariga ilintirishga muvaffaq bo'lishayotgani achinarli hol, albatta.

Mashhur olim, marhum Muhammad Said Ramazon Butiy rahimahulloh aynan nizoli hududlarni ichida bo'lgan va terrorchilar xususida shunday degan edilar: “Ular bir vaqtning o'zida biror aybi yo'q musulmonlarni kechasi bo'g'izlab ketishni “shariat ruxsat bergan ish” deydilar. Ular oddiy yo'lovchilar to'la samolyotni ichidagi aybsiz insonlar bilan qo'shib portlatib yuborishni ham “shariatda bor ish” deydilar.

Har kim ko'zlarini yumib, Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bugun oramizda yuribdilar, deb xayol qilsin. Ul zot shunday razil ishlarga rozi bo'larmidilar?!”

Dinimizda begunoh inson qonini to'kish buzg'unchilikning eng ulkan ko'rinishi hisoblanadi. Islom hatto chumoliga ham ozor berishdan qaytaradi. Bunday vahshiylikni qilayotganlar dindorlik haqida qancha lof urmasin, qilgan yovuzliklari bu da'volari soxta ekanini fosh etmoqda. Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay'ati.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Iordaniya OAV O‘zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyoti haqida yozmoqda

07.09.2026   56480   5 min.
Iordaniya OAV O‘zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyoti haqida yozmoqda

Iordaniyaning yetakchi ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston Nodirjon Turg‘unovning mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan intervyusi chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Suhbat Iordaniya Milliy axborot agentligi (Petra), “Al Rai” gazetasi, shuningdek, “Hala”, “Roya News”, “Jafra News”, “AlAnbat News”, “Johina News”, “Nabzal Balad”, “Al Qubba News” yangiliklar agentliklari va Arab axborot agentliklari federatsiyasi tomonidan keng yoritildi.

Intervyuda elchi O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi munosabatlar jadal rivojlanib, keng qamrovli yo‘nalishlarni qamrab olayotganini ta’kidladi. Ikki tomonlama hamkorlik o‘zaro hurmat, ishonch va xalqlarimiz o‘rtasidagi tarixiy yaqinlik tamoyillariga asoslangani alohida qayd etildi.

Nashrda Iordaniya Qirolining 2025 yilda O‘zbekistonga amalga oshirgan davlat tashrifi alohida ahamiyatga ega bo‘lgani ta’kidlandi. Tashrif davomida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bilan o‘tkazilgan muzokaralar ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda muhim bosqich bo‘ldi. Elchi ayni bosqichda asosiy ustuvor vazifa oliy darajada erishilgan kelishuvlarni amalda ro‘yobga chiqarishni ta’minlashdan iborat ekaniga urg‘u berdi. Shu munosabat bilan so‘nggi vaqtlarda bir qator yuqori darajadagi delegatsiyalarning o‘zaro tashriflari amalga oshirildi.

Suhbatda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Qirol Abdulla II ning iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, investitsiyalarni jalb etish, ta’lim va inson kapitalini rivojlantirish, yoshlar uchun imkoniyatlarni kengaytirish, madaniyatlararo muloqotni ilgari surish hamda mintaqaviy barqarorlikni ta’minlash masalalaridagi yondashuvlari o‘xshash ekani qayd etildi. Siyosiy hamkorlik haqida to‘xtalib, elchi O‘zbekiston va Iordaniya muntazam muloqot olib borayotgani, BMT, Islom hamkorlik tashkiloti va boshqa xalqaro maydonlarda yaqindan hamkorlik qilayotganini bildirdi.

Savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratildi. Elchi 2025 yilda o‘zaro tovar aylanmasi hajmi avvalgi yilga nisbatan deyarli ikki baravarga oshganini ma’lum qildi. Shuningdek, 2026 yil aprel oyida o‘tkazilgan O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi Hukumatlararo komissiyaning birinchi yig‘ilishi muhim ahamiyat kasb etgani ta’kidlandi. Unda ishbilarmon doiralar o‘rtasidagi aloqalarni faollashtirish, qo‘shma ko‘rgazmalar tashkil etish va Ishbilarmonlar kengashi faoliyatini yo‘lga qo‘yishga kelishib olingan. Iordaniya vakillariniyg Toshkent xalqaro investitsiya forumidagi ishtiroki ikki mamlakat kompaniyalari o‘rtasida bevosita aloqalarni mustahkamlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.

Transport aloqalarini rivojlantirish kontekstida Amman va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilgani olqishlandi. Joriy yilning 1 iyulidan e’tiboran “Royal Jordanian” aviakompaniyasi ikki davlat poytaxtlari o‘rtasida haftasiga ikki marta muntazam reyslarni amalga oshirishni boshladi. Shuningdek, O‘zbekiston va Iordaniya fuqarolari uchun o‘zaro vizasiz rejimning joriy etilishi turizm va ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirishda muhim qadam bo‘ldi.

Turistik salohiyat haqida gapirganda, elchi O‘zbekiston Samarqand, Buxoro va Xiva kabi dunyoga mashhur tarixiy shaharlarga ega ekanini, Iordaniya esa Amman, Petra va Vadi-Ram kabi noyob qadamjolarni taklif etishini ta’kidladi. Kelgusi hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari sifatida farmatsevtika, sog‘liqni saqlash, qishloq xo‘jaligi, sanoat kooperatsiyasi, raqamlashtirish, logistika, ta’lim, madaniyat va islom merosi sohasidagi tadqiqotlar belgilandi.

O‘zbek-iordan munosabatlarining gumanitar tarkibiy qismiga to‘xtalinganda, 2026 yil 8 iyul kuni Iordaniyaning Fatvolar bo‘yicha bosh boshqarmasi va O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markazi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangani qayd etildi. Bundan tashqari, to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnov va vizasiz rejim sharoitida ziyoratni tarixiy va madaniy obyektlarga tashrif bilan uyg‘unlashtirgan “Umra plyus” formatida qo‘shma turistik dasturlarni ishlab chiqish imkoniyati ta’kidlandi.

Mamlakatimizning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi haqida so‘z yuritar ekan, elchi “O‘zbekiston — 2030” Strategiyasi mamlakatning uzoq muddatli taraqqiyot qarashlarini aks ettirishini bildirdi. Ta’kidlanganidek, ilk bor mamlakat yalpi ichki mahsuloti 145 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi 33,4 milliard dollarga yetdi, jalb qilingan xorijiy investitsiyalar esa 43,1 milliard dollarni tashkil etdi. Qashshoqlik darajasi 5,8 foizgacha kamaydi.

Shuningdek, joriy yilda O‘zbekiston davlat mustaqilligining 35 yilligini nishonlayotgani, so‘nggi yillar iqtisodiyot, davlat boshqaruvi, sud-huquq tizimi, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida tub islohotlar davri bo‘lgani ta’kidlandi.

Intervyu yakunida elchi O‘zbekiston taraqqiyotining navbatdagi bosqichidagi asosiy ustuvor yo‘nalishlarni ko‘rsatib o‘tdi. Ular orasida iqtisodiy o‘sish va mehnat unumdorligi sifatini oshirish, innovatsiyalar va “yashil” energetikani rivojlantirish, suv resurslaridan oqilona foydalanish va inson kapitalini yuksaltirish o‘rin olgan. Ushbu jarayonlar xalqaro sheriklar, jumladan Iordaniya uchun ham investitsiyaviy va texnologik loyihalarni amalga oshirishda yangi imkoniyatlar ochadi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari