Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Sentabr, 2026   |   3 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:42
Quyosh
06:02
Peshin
12:19
Asr
16:44
Shom
18:39
Xufton
19:54
Bismillah
14 Sentabr, 2026, 3 Rabi`us soni, 1448

Yashashdan maqsad faqat hoy-havaslarmi?

21.11.2023   4286   6 min.
Yashashdan maqsad faqat hoy-havaslarmi?

Yaqinda bir akamiz qo'ng'iroq qilib: “Malibu” oldim, moshina to'yiga kel”, dedi g'ururlanib. U kishini yangi ulov bilan qutladim. Biroq topish-tutishi haminqadar odamning mashina olgani kishida biroz ishtiboh uyg'otdi.

Keyin bilishimcha, akamiz o'g'li bilan arzonroq “Damas” ilinjida mashina bozoriga tushadi. Qimmat avtomobillar yonidan o'tayotib tanishimiz o'g'liga: “Bunaqa mashina minmay o'tib ketaman, shekilli”, deya o'pkalaydi. O'g'il: “Otamni bir xursand qilay” deya, biroz eskiroq “Malibu”ni bo'lib to'lash sharti bilan sotib oladi. “Damas” uchun yig'ilgan pulni boshlang'ich to'lovga berib, ota-bola uyiga “Malibu” minib qaytishadi. Buni ko'rgan oiladagilar ham, qishloq ahli ham hayron.

Afsuski, oilaning quvonchi uzoqqa cho'zilmadi. Ulovning oylik to'lovi ularni qiynab qo'ydi. Shunda akamiz mashinani sotmoqchi bo'ldi. Ammo u ancha arzonga narxlandi. Oxiri uyini garovga qo'yib, bankdan kredit olib mashina pulini to'ladi.

Oramizda bunday qurbi etsa-etmasa, orzu-havas deb o'zini qiyin ahvolga solib qo'yadiganlar juda ko'p. Ayniqsa, to'y-hasham, uy-joy, mashinayu turli buyumlar olishda bu yaqqol ko'rinadi.

Mol-dunyo to'plash bugun aksar kishilarning hayot mazmuniga aylangan. Hamma ham yaxshi yashagisi, uylarini hashamatli, to'ylarini dang'illama qilgisi, eng so'nggi rusumdagi avtoulov mingisi keladi. Bunday xohishlarimizning cheki yo'q. Bitta uy ikkita, oddiy mashina zo'riga, ko'p qavatli uyi hovli bo'lsin, deya tinmayotganlar qancha. Ularga etishish uchun ertayu kech mehnat qilayotganlar bisyor.

Bugun xorijga ishga ketayotgan ayrim kishilarda ham shu hol. Boshida “Kamimni bitkazib olay”, degan niyatda chetga otlanadi. Biroq ishi bitsa-da, uyiga qaytmaydi. Topayotgan pullar ko'ziga yaxshi ko'rinib, yillab yoki butkul o'zga o'lkalarda qolib ketyapti.

Bular orasida oson boyish ilinjida birovlarni chuv tushirayotgan, pora olayotgan, o'g'irlikka qo'l urayotganlar, hatto qotillikkacha borayotganlar yo'q emas.

Ichki ishlar vazirligi ma'lumotiga ko'ra, quvasoylik voyaga etmagan ikki shovvoz boylik umidida to'yxonaga o'g'irlikka tushib, maishiy texnika va qimmatbaho buyumlarni o'g'irlashgan. Huddi shunday g'ijduvonlik ١٥ yashar yigit xolasining uyidan besh ming dollardan ortiq pulni o'margan. Qing'ir yo'lni maqsad qilgan surxondaryolik kimsa ham bir necha tanishlarini xorijga ishga yuborishni va'da qilib, minglab dollar pullarni o'z xarjiga ishlatib yuborgan. Endi ular jinoyatlariga yarasha qonun oldida javob berishmoqda.

Aslida qornimiz bir kosa ovqatu yarimta nonga to'yadi yoki yashashimiz uchun bir uy-joy kifoya. Lekin orzu-havas, mol-dunyo umidi bizga tinchlik bermaydi.

Alloh taolo insonni mol-dunyo to'plash uchun emas, o'ziga itoat, ibodat qilish uchun yaratgan. Bu haqda Qur'oni karimda: «Men jin va insonni faqat O'zimga ibodat qilishlari uchungina yaratdim» (Zoriyot surasi, ٥٦-oyat), deya marhamat qilingan.

Afsuski, aksariyatimizning asosiy maqsadimiz orzu-havas bo'lib qolgan.

Alloh taolo Qur'oni karimda: “Bilingki, albatta, bu dunyo hayoti o'yin, ko'ngil ermagi va zeb-ziynatdan, o'zaro faxrlanishdan, mol-mulkni va bola-chaqani ko'paytirishdan iboratdir... Bu dunyo hayoti g'ururga ketkazuvchi matodan o'zga hech narsa emas” (Hadid surasi, ٢٠-oyat), deya marhamat qiladi. Yana bir oyatda: “Ey odamlar! Albatta, Allohning va'dasi haqdir. Bas, dunyo hayoti sizni aldab qo'ymasin...” deyilgan (Fotir surasi, ٥-oyat).

Bugun mol-dunyo bizni aldab qo'ymayaptimi? Uning ketidan quvib umrimiz o'tib ketyapti. Necha yillab yiqqan molimiz vaqti kelsa, asqatayotgani yo'q.

Yana bir gap. Qur'oni karimda: “Kimki oxirat ekinini istar ekan, Biz unga ekinni ziyoda qilurmiz. Kimki dunyo ekinini istar ekan, Biz unga o'shandan berurmiz, ammo uning uchun oxiratda nasiba bo'lmas”, deyilgan (Shuro surasi, ٢٠-oyat).

Niyatimizga yarasha harakat qilib, boyligimiz ortayotgandir. Ammo uni Alloh roziligi yo'lida ishlata olyapmizmi? .

Abu Hurayra roziyallohu anhu rivoyat qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Men sizlar uchun kambag'allikdan qo'rqmayman, mol-dunyo to'plashda kimo'zar o'ynashingizdan qo'rqaman. Men sizlar (bexosdan) xato qilishingizdan qo'rqmayman, gunohni atayin sodir etishingizdan qo'rqaman”, deganlar (Imom Ahmad rivoyati).

Bugun Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam qo'rqqan ish sodir bo'layotgandek. Boylik orttirishga musobaqalashib, yon-atrofda nimalar bo'layotganidan, qarindoshlarimiz, yaqinlarimiz holidan bexabarmiz. Vaqtimiz faqat ish, pul topish bilan o'tyapti. Lekin vaqtda baraka, ishda unum yo'q. Hech ishga ulgurmayapmiz. Bu yo'lda o'zimizga jabr qilib bo'lsa-da, niyatimizga etyapmiz. Gohida halol-haromga qaraganimiz ham yo'q.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Kimki o'z uyida tinchlikda, tani sog'lom, bir kunga etadigan taomi bor holda tong ottirsa, unga butun dunyo ne'matlari to'lig'icha berilgandek bo'libdi”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, bugun aksar yurtdoshlarimizga barcha ne'mat berilgan ekan. Faqat bunga qanoat va shukr qilish lozim.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Ehtiyojidan ortmaydigan rizqqa ega bo'lib, Alloh bergan ana shu rizqqa qanoat qilib yashagan musulmon kishi batahqiq najot topibdi”, dedilar (Imom Muslim rivoyati). Biz ham najot topuvchilardan bo'laylik.

Hamroqul HOLBOYeV,
Bekobod tumani “Ulug'bek” jome
masjidi imom-xatibi

"Hidoyat" jurnali 11-sonidan olindi

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Numan Kurtulmush: Yangi O‘zbekistondagi Uchinchi Renessans turk va islom dunyosining umumiy yutug‘idir

02.09.2026   45531   3 min.
Numan Kurtulmush: Yangi O‘zbekistondagi Uchinchi Renessans turk va islom dunyosining umumiy yutug‘idir

Turkiya Buyuk Millat Majlisi Raisi Numan Kurtulmush O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali O‘zbekiston xalqiga samimiy tabriklari va ezgu tilaklarini yo‘lladi:

Avvalo, Aziz qardosh va do‘st O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarimni, hurmat va ehtiromimni izhor etaman.

Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi geografik masofaga qaramay, qalblarimiz bir-biriga eng yaqin xalqlardanmiz. Mustahkam birodarlik rishtalarimiz mavjud. Umumiy tariximiz, madaniy merosimiz va qadriyatlarimiz bor. O‘zbekiston bizning ota yurtimizdir.

Ayniqsa, keyingi yillarda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an rahbarligida ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar tarixiy darajada mustahkamlanib, izchil rivojlanmoqda.

Bunga misol sifatida joriy yil yanvar oyida Prezident Shavkat Mirziyoyevning keng tarkibdagi delegatsiya bilan Turkiyaga amalga oshirgan tashrifini keltirish mumkin. Ushbu tashrif doirasida Istanbuldagi O‘zbekiston maktabi hamda Hatay viloyatida zilziladan jabr ko‘rgan fuqarolar uchun barpo etilgan “O‘zbekiston mahallasi”ning ochilish marosimlari ikki mamlakat o‘rtasidagi qardoshlik va do‘stlik rishtalarini yanada mustahkamladi.

Hurmatli birodarim – O‘zbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri Nuriddin Ismoilov bilan birgalikda Hatay viloyatining Arsuz tumanida joylashgan “O‘zbekiston mahallasi”ga nom berish marosimida ishtirok etdik. Marosim samimiy va do‘stona muhitda o‘tdi.

Fursatdan foydalanib, Turkiyada yuz bergan zilziladan keyin O‘zbekiston xalqi tomonidan ko‘rsatilgan beqiyos qardoshlik yordami uchun yana bir bor samimiy minnatdorchiligimizni bildiraman.

“O‘zbekiston mahallasi” va “O‘zbekiston maktabi” ikki davlat o‘rtasidagi do‘stlik va birodarlikning abadiy ramzlariga aylandi.

So‘nggi yillarda O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ulkan taraqqiyotni biz har bir tashrifimizda o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rmoqdamiz. Barcha sohalarda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilayotganiga guvoh bo‘lmoqdamiz.

O‘zbekiston nafaqat iqtisodiy taraqqiyot, balki fikr, falsafa, ilm-fan va san’at sohalarida ham Islom sivilizatsiyasining Uchinchi Renessansi sari dadil qadam tashlamoqda.

Bu borada Prezident Shavkat Mirziyoyevning kuchli va samarali rahbarligini alohida e’tirof etaman hamda unga chuqur hurmatimni bildiraman.

Ishonamanki, O‘zbekistonda shakllanayotgan Uchinchi Renessans nafaqat mamlakatning o‘zi, balki butun Islom olami uchun yangi yuksalish davrining boshlanishi bo‘ladi.

Buyuk madaniy merosga ega O‘zbekiston Alisher Navoiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Ali Qushchi va Mirzo Ulug‘bek kabi buyuk allomalarni yetishtirgan zamindir. Bu yurt ilm-fan, falsafa, astronomiya va boshqa ko‘plab sohalarda insoniyat sivilizatsiyasiga beqiyos meros qoldirgan.

Shu bilan birga, islom ilmlari sohasida ham O‘zbekiston ulkan ma’naviy boylikka ega. Bahouddin Naqshband va Abdulxoliq G‘ijduvoniy kabi buyuk tasavvuf ulamolarining merosi ushbu zaminning Islom tafakkuridagi yuksak o‘rnini namoyon etadi.

Shuningdek, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiy kabi buyuk allomalarning ilmiy merosi butun islom olamining bebaho boyligi hisoblanadi.

Umid qilamanki, O‘zbekiston ilm-fan, taraqqiyot va ma’rifat sohasidagi yutuqlari orqali nafaqat o‘zining yanada yuksalishiga, balki Turk dunyosi va butun Islom olamining ravnaqiga ham munosib hissa qo‘shishda davom etadi.

Yana bir bor aziz O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarim va ezgu tilaklarimni yo‘llayman.

Muhtaram Prezident Shavkat Mirziyoyevga mamlakat taraqqiyoti va xalqaro maydondagi faoliyatida ulkan muvaffaqiyatlar tilayman. Alloh taolo o‘zlariga sihat-salomatlik, uzoq va barakali umr ato etsin hamda O‘zbekiston xalqi, Turk dunyosi va Islom olami yo‘lida yanada ulkan xizmatlarni amalga oshirish nasib qilsin.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati