Butun insoniyat rishtasi Odam alayhissalom va momo Havo bilan bog'lanishi barchamizga ma'lum. Biz musulmonlarni ma'naviy birlashtirgan bosh omil esa dinimizdir. Islom ilk davrlarda qattiq qarshilikka uchragan, hatto Yer yuzidan o'chirib tashlash uchun keskin harakatlar bo'lgan. Afsuski, bunday jirkanch harakatlar hozirgacha ham bir soniya bo'lsa-da to'xtagani yo'q. Chunki mo'min-musulmonlarning hamjihat, birodar bo'lib yashashining negizi Islomdir.
Alloh taolo Qur'oni karimning “Hujurot” surasida: “Albatta mo'minlar birodardirlar” deb marhamat qilgan. Demak, iymon keltirib mo'min bo'lganlarning barchasi bir-biri bilan bir qorindan tushgan aka-uka – birodarlardek ekanini alohida ta'kidlanmoqda.
Tarixdan ma'lumki, muayyan kuchlar Islom ummatini kuch bilan, urush qilish yo'li bilan engib bo'lmasligiga amin bo'lgan. Shunday bo'lsa-da, ular musulmonlar orasidagi birlikka putur etkazish maqsadida aqidaviy va fiqhiy masalalarda mazhablar o'rtasida ixtiloflar keltirib chiqarishni o'ylab topib, qurolsiz urush boshlashdi. Shu bilan birga, “Islom” niqobidagi har-xil aqidaviy firqalarning paydo bo'lishida ham ularning “xizmati” katta.
Ateistlar, qur'oniylar, soxta salafiylar va Hizbut-tahrir kabilarning bosh maqsadi ham musulmonlar o'rtasida fitna chiqarish, ulamolarimizni adashganlikda ayblash, tinchlik va birdamlikka rahna solishdir.
Islom ulamolari ummatni aslini saqlab qolish yo'lida mazhablarni shakillantirishdi. Hozirda Islom dinimizga dushmanlik kayfiyatidagilarning asosiy harakatlari Islom ummatining birdamligiga asos bo'lgan mazhablarga zarba berish bo'lib, bu yo'lda ular o'z tuzoqlariga ilinganlar vositasida bemazxablikni targ'ib etishmoqda. Chunki Islom ummatini birlashtirib turgan omil ayni damda mazhabdir. Islom dinini shu davrgacha etib kelishiga xizmat qilganlar ham, albatta, to'rt mo''tabar mazhab ulamolaridir.
Imom Said Ramazon Butiy rahimahulloh: “Mazhabsizlik kufrga yo'ldir”, degan edilar. Mazhabsiz aqidalarimiz ham, ibodatlarimiz ham mutlaqo durust bo'lmaydi. Mazhabga til tekkizayotgan, tosh otayotgan va turli echimi topilgan masalalar orqali fitna chiqarayotganlarning ortida turganlar ham aynan yuqorida aytilgan to'dalardir. Ular o'zlarinigina haq yo'lda, boshqalar ya'ni, o'zlariga ergashmagan, balki mazhabni mahkam ushlaganlarni esa adashgan, zalolatda, xatto kufrda, deb hukm chiqarishmoqda. Chunki ular o'zlarini “islohotchilar” deb biladi. Vaholanki, aynan ularning o'zlari buzg'unchilardir.
Alloh taolo “Baqara” surasida marhamat qiladi: “Va qachon: “Yer yuzida buzg'unchilik qilmang”, – deyilsa, “Biz faqat isloh qiluvchilarmiz”, – derlar. Ogoh bo'lingki, ular – o'shalar buzg'unchilardir, lekin o'zlari sezmaslar.
Ularining jirkanch maqsadlaridan yana biri avvalda o'tgan va hozirgi zamon ulamolarimizning hurmatini oyoqosti qilish va dunyo musulmonlarini ularga ergashishdan to'sishdir. Bu erdagi nozik nuqta – agar ummat din ulamolariga ergashmasa, ularning so'ziga yurmasa musulmonlarning birlik silsilasi uziladi. Oqibatda esa jamiyat bir poda yoki to'daga aylantiriladi va uni istalgan yo'lga solish, og'dirish mumkin bo'ladi. Aslida esa bizga ma'lum va mashhur bo'lgan an'anaga sodiq qolib, din ulamolarimizga ergashishimiz va ularning ko'rsatmalarini qabul qilishda sobitqadam bo'lishimiz lozim.
Hulosa o'rnida aytish lozimki, barchamiz nosog'lom harakatlarning tarafdorlariga qarshi echim topishda – aqidamiz va mazhabimizni mukammal bilishimiz va bu yo'lda diyonat va hamjihatlik bilan harakat qilmog'imiz lozimdir.
Alloh taolo yurtimiz va dunyo musulmonlarini O'z panohida asrasin va go'zal maqsadlariga erishtirsin!
“Chinor” jome masjidi imom-xatibi Muhammadxonov Mutallibxon
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws