Butun insoniyat rishtasi Odam alayhissalom va momo Havo bilan bog'lanishi barchamizga ma'lum. Biz musulmonlarni ma'naviy birlashtirgan bosh omil esa dinimizdir. Islom ilk davrlarda qattiq qarshilikka uchragan, hatto Yer yuzidan o'chirib tashlash uchun keskin harakatlar bo'lgan. Afsuski, bunday jirkanch harakatlar hozirgacha ham bir soniya bo'lsa-da to'xtagani yo'q. Chunki mo'min-musulmonlarning hamjihat, birodar bo'lib yashashining negizi Islomdir.
Alloh taolo Qur'oni karimning “Hujurot” surasida: “Albatta mo'minlar birodardirlar” deb marhamat qilgan. Demak, iymon keltirib mo'min bo'lganlarning barchasi bir-biri bilan bir qorindan tushgan aka-uka – birodarlardek ekanini alohida ta'kidlanmoqda.
Tarixdan ma'lumki, muayyan kuchlar Islom ummatini kuch bilan, urush qilish yo'li bilan engib bo'lmasligiga amin bo'lgan. Shunday bo'lsa-da, ular musulmonlar orasidagi birlikka putur etkazish maqsadida aqidaviy va fiqhiy masalalarda mazhablar o'rtasida ixtiloflar keltirib chiqarishni o'ylab topib, qurolsiz urush boshlashdi. Shu bilan birga, “Islom” niqobidagi har-xil aqidaviy firqalarning paydo bo'lishida ham ularning “xizmati” katta.
Ateistlar, qur'oniylar, soxta salafiylar va Hizbut-tahrir kabilarning bosh maqsadi ham musulmonlar o'rtasida fitna chiqarish, ulamolarimizni adashganlikda ayblash, tinchlik va birdamlikka rahna solishdir.
Islom ulamolari ummatni aslini saqlab qolish yo'lida mazhablarni shakillantirishdi. Hozirda Islom dinimizga dushmanlik kayfiyatidagilarning asosiy harakatlari Islom ummatining birdamligiga asos bo'lgan mazhablarga zarba berish bo'lib, bu yo'lda ular o'z tuzoqlariga ilinganlar vositasida bemazxablikni targ'ib etishmoqda. Chunki Islom ummatini birlashtirib turgan omil ayni damda mazhabdir. Islom dinini shu davrgacha etib kelishiga xizmat qilganlar ham, albatta, to'rt mo''tabar mazhab ulamolaridir.
Imom Said Ramazon Butiy rahimahulloh: “Mazhabsizlik kufrga yo'ldir”, degan edilar. Mazhabsiz aqidalarimiz ham, ibodatlarimiz ham mutlaqo durust bo'lmaydi. Mazhabga til tekkizayotgan, tosh otayotgan va turli echimi topilgan masalalar orqali fitna chiqarayotganlarning ortida turganlar ham aynan yuqorida aytilgan to'dalardir. Ular o'zlarinigina haq yo'lda, boshqalar ya'ni, o'zlariga ergashmagan, balki mazhabni mahkam ushlaganlarni esa adashgan, zalolatda, xatto kufrda, deb hukm chiqarishmoqda. Chunki ular o'zlarini “islohotchilar” deb biladi. Vaholanki, aynan ularning o'zlari buzg'unchilardir.
Alloh taolo “Baqara” surasida marhamat qiladi: “Va qachon: “Yer yuzida buzg'unchilik qilmang”, – deyilsa, “Biz faqat isloh qiluvchilarmiz”, – derlar. Ogoh bo'lingki, ular – o'shalar buzg'unchilardir, lekin o'zlari sezmaslar.
Ularining jirkanch maqsadlaridan yana biri avvalda o'tgan va hozirgi zamon ulamolarimizning hurmatini oyoqosti qilish va dunyo musulmonlarini ularga ergashishdan to'sishdir. Bu erdagi nozik nuqta – agar ummat din ulamolariga ergashmasa, ularning so'ziga yurmasa musulmonlarning birlik silsilasi uziladi. Oqibatda esa jamiyat bir poda yoki to'daga aylantiriladi va uni istalgan yo'lga solish, og'dirish mumkin bo'ladi. Aslida esa bizga ma'lum va mashhur bo'lgan an'anaga sodiq qolib, din ulamolarimizga ergashishimiz va ularning ko'rsatmalarini qabul qilishda sobitqadam bo'lishimiz lozim.
Hulosa o'rnida aytish lozimki, barchamiz nosog'lom harakatlarning tarafdorlariga qarshi echim topishda – aqidamiz va mazhabimizni mukammal bilishimiz va bu yo'lda diyonat va hamjihatlik bilan harakat qilmog'imiz lozimdir.
Alloh taolo yurtimiz va dunyo musulmonlarini O'z panohida asrasin va go'zal maqsadlariga erishtirsin!
“Chinor” jome masjidi imom-xatibi Muhammadxonov Mutallibxon
Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.
Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.
Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.
Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.
Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.
Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.
Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.
Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.
Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.
Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.
Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.
Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.
Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.
O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati