Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Avgust, 2026   |   13 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:18
Quyosh
05:43
Peshin
12:25
Asr
17:09
Shom
19:10
Xufton
20:30
Bismillah
26 Avgust, 2026, 13 Rabi`ul avval, 1448

Davriy nashrlarda: Taraqqiyotdan to'suvchi illat

19.05.2021   2352   4 min.
Davriy nashrlarda: Taraqqiyotdan to'suvchi illat

Islom dini insonni doim ezgulikka chaqiradi. Uni kamolot sari chorlab, yaxshilikka etaklaydi. Pirovardida Yaratganning roziligini topib, dunyo va oxiratning baxtu saodatiga erishish uchun jamiyat bilan adolatda bo'lishga targ'ib etadi. 

Alloh taolo: «Ey imon keltirganlar! Alloh uchun haqda turing, adolatli guvoh bo'ling» (Moida surasi, 8-oyat), deb amr qilgan. Adolat nafaqat Islomning, balki har qandaĭ jamiyatning asosiĭ mezonidir. Shuning uchun Rabbimiz bizlarni doimo adolatga buyuradi: «Albatta, Alloh adolatga, ehsonga, qarindoshlarga yaxshilik qilishga amr etadi va fahshu munkar hamda zulmkorlikdan qaytaradi. U sizlarga va'z qilur. Shoyad, eslasangiz» (Nahl surasi, 90-oyat).  

Adolatning asosiĭ kushandasi poraxŭrlikdir. U qaĭsi jamiyatda avj olsa, ŭsha joĭda inson huquq va manfaatlari poĭmol bŭlaveradi. Undaĭ jamiyatda na bandaning haqiga, na jamoatning haqiga rioya qilinmaĭdi. Poraxŭrlik insonni, jamiyatni taraqqiyëtdan tŭsadi.

Muhtaram Yurtboshimiz Oliĭ Majlisga Murojaatnomasida aĭni shu masalaga jiddiĭ e'tibor qaratib, jumladan, bundaĭ ta'kidladi: “Meni juda qattiq tashvishga soladigan va bezovta qiladigan eng og'ir illat – korruptsiya balosi... Bugungi kunda islohotlarimiz samarasi kŭp jihatdan tŭrtta muhim omilga – ya'ni, qonun ustuvorligini ta'minlash, korruptsiyaga qarshi qat'iĭ kurashish, institutsional salohiyatni yuksaltirish va kuchli demokratik institutlarni shakllantirishga bog'liq”.

Islomning gurkiragan davriga nazar solsak, insonparvarlikning asosiĭ mezoni adolatda barqaror bŭlganini kŭramiz. Adolat shu darajada qaror topgan ediki, bunda xalqu rahbariyat, musulmonu nomusulmon barchasi teng kŭ rilardi.

Rivoyat qilinishicha, Umar ibn Hattob roziĭ allohu anhu Ubaĭ ibn Ka'b roziĭallohu anhu bilan bahslashib qoldi. Hukm chiqarish uchun Madinai munavvara qozisining oldiga borishdi. Qozi ularning oldiga chiqar ekan:

– Assalomu alaĭ kum, eĭ mŭminlarning amiri, – deb Umar roziĭ allohu anhuga iltifot kŭrsatdi. Sŭng unga Ubaĭ ibn Ka'b roziĭallohu anhudan kŭra yuqoriroqdan joĭ berdi. Ubaĭ ibn Ka'bni ŭng tomoniga ŭtirg'izdi-da, yana xalifaga yuzlandi:

– Eĭ mŭminlarning amiri, afv etgaĭ siz.. Shunda xalifa g'azablanib, qoziga qattiq dashnom berdi:

– Qachondan beri ŭzboshimcha bŭlib qolding! “Eĭ mŭminlarning amiri, mana bu joĭga ŭtiring, afv etgaĭsiz”, deĭsan!

Ular boshqa qozini hakam qilishdi...

Bu illat butun xalqqa – ziyëli, oddiĭ ishchi ëki maktab ŭquvchisi – barchaga teng ofat keltiruvchi balodir. Har qandaĭ jamiyatda poraxŭrlikni ĭŭqotib, adolat tiklanmas ekan, u jamiyatda taraqqiyët, osoĭishtalik mustahkam asosga ega bŭla olmaĭdi.

Poraxŭrlikka qarshi kurashish nafaqat mas'ullar, balki jamiyat a'zolarining ham birlamchi burchlaridandir.

Shahobiddin PARPIYeV, 
Asaka tumani bosh imom-xatibi
 

“Hidoyat” jurnalining 4-sonidan

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Kech uxlash umrni qisqartiradi

25.08.2026   14483   1 min.
Kech uxlash umrni qisqartiradi

Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir. 
 

Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.


Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.


Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.


Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.


Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.


Yurak urish muvozanati yomonlashadi.


So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.


Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.


Internet manbalari asosida tayyorlandi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

O'zbekiston yangiliklari