Islom dini insonni doim ezgulikka chaqiradi. Uni kamolot sari chorlab, yaxshilikka etaklaydi. Pirovardida Yaratganning roziligini topib, dunyo va oxiratning baxtu saodatiga erishish uchun jamiyat bilan adolatda bo'lishga targ'ib etadi.
Alloh taolo: «Ey imon keltirganlar! Alloh uchun haqda turing, adolatli guvoh bo'ling» (Moida surasi, 8-oyat), deb amr qilgan. Adolat nafaqat Islomning, balki har qandaĭ jamiyatning asosiĭ mezonidir. Shuning uchun Rabbimiz bizlarni doimo adolatga buyuradi: «Albatta, Alloh adolatga, ehsonga, qarindoshlarga yaxshilik qilishga amr etadi va fahshu munkar hamda zulmkorlikdan qaytaradi. U sizlarga va'z qilur. Shoyad, eslasangiz» (Nahl surasi, 90-oyat).
Adolatning asosiĭ kushandasi poraxŭrlikdir. U qaĭsi jamiyatda avj olsa, ŭsha joĭda inson huquq va manfaatlari poĭmol bŭlaveradi. Undaĭ jamiyatda na bandaning haqiga, na jamoatning haqiga rioya qilinmaĭdi. Poraxŭrlik insonni, jamiyatni taraqqiyëtdan tŭsadi.
Muhtaram Yurtboshimiz Oliĭ Majlisga Murojaatnomasida aĭni shu masalaga jiddiĭ e'tibor qaratib, jumladan, bundaĭ ta'kidladi: “Meni juda qattiq tashvishga soladigan va bezovta qiladigan eng og'ir illat – korruptsiya balosi... Bugungi kunda islohotlarimiz samarasi kŭp jihatdan tŭrtta muhim omilga – ya'ni, qonun ustuvorligini ta'minlash, korruptsiyaga qarshi qat'iĭ kurashish, institutsional salohiyatni yuksaltirish va kuchli demokratik institutlarni shakllantirishga bog'liq”.
Islomning gurkiragan davriga nazar solsak, insonparvarlikning asosiĭ mezoni adolatda barqaror bŭlganini kŭramiz. Adolat shu darajada qaror topgan ediki, bunda xalqu rahbariyat, musulmonu nomusulmon barchasi teng kŭ rilardi.
Rivoyat qilinishicha, Umar ibn Hattob roziĭ allohu anhu Ubaĭ ibn Ka'b roziĭallohu anhu bilan bahslashib qoldi. Hukm chiqarish uchun Madinai munavvara qozisining oldiga borishdi. Qozi ularning oldiga chiqar ekan:
– Assalomu alaĭ kum, eĭ mŭminlarning amiri, – deb Umar roziĭ allohu anhuga iltifot kŭrsatdi. Sŭng unga Ubaĭ ibn Ka'b roziĭallohu anhudan kŭra yuqoriroqdan joĭ berdi. Ubaĭ ibn Ka'bni ŭng tomoniga ŭtirg'izdi-da, yana xalifaga yuzlandi:
– Eĭ mŭminlarning amiri, afv etgaĭ siz.. Shunda xalifa g'azablanib, qoziga qattiq dashnom berdi:
– Qachondan beri ŭzboshimcha bŭlib qolding! “Eĭ mŭminlarning amiri, mana bu joĭga ŭtiring, afv etgaĭsiz”, deĭsan!
Ular boshqa qozini hakam qilishdi...
Bu illat butun xalqqa – ziyëli, oddiĭ ishchi ëki maktab ŭquvchisi – barchaga teng ofat keltiruvchi balodir. Har qandaĭ jamiyatda poraxŭrlikni ĭŭqotib, adolat tiklanmas ekan, u jamiyatda taraqqiyët, osoĭishtalik mustahkam asosga ega bŭla olmaĭdi.
Poraxŭrlikka qarshi kurashish nafaqat mas'ullar, balki jamiyat a'zolarining ham birlamchi burchlaridandir.
Shahobiddin PARPIYeV,
Asaka tumani bosh imom-xatibi
“Hidoyat” jurnalining 4-sonidan
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati