Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Avgust, 2026   |   2 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:04
Quyosh
05:32
Peshin
12:28
Asr
17:20
Shom
19:27
Xufton
20:52
Bismillah
15 Avgust, 2026, 2 Rabi`ul avval, 1448

HAM FARZIMIZ,  HAM QARZIMIZ,  HAM BURChIMIZ!

13.05.2021   4427   11 min.
HAM FARZIMIZ,  HAM QARZIMIZ,  HAM BURChIMIZ!

Bismillahir rahmonir rahim!

«Ey imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro'za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo'lsangiz. Sizlardan kim bu oyda hozir bo'lsa, unda ro'za tutsin» (Baqara surasi 183-oyat) deb marhamat qilib, muborak Ramazoni sharif oyining ro'zasini sizu bizga mehr-muruvvat tariqasida farz qilgan Parvardigori olamga behisob hamdu sanolarimiz bo'lsin!

«Kim Ramazon ro'zasini imon bilan, savob umidida tutsa, o'tgan gunohlari mag'firat qilinadi»(Imom Buxoriy rivoyatlari) deb marhamat qilgan habibimiz, ko'zimiz nuri, boshimiz toji Janobi Payg'ambarimiz Muhammad Mustafo Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga cheksiz salavot-shariflarimiz va salomlarimiz bo'lsin!

 

Qadrli yurtdoshlar!

Kechagina orziqib kutilgan “oylar sultoni” muborak Ramazoni sharifni intiqib kutib olgan edik... Bugun esa bu qutlug' oyni kuzatib qo'ymoqdamiz... Mehribon Parvardigorimizga beadad shukrlarki, muborak Ramazoni sharif ro'zasini ado etishni nasib qildi. Mo'min-musulmonlarimiz subhidamda saharlik dasturxoni atrofida jamuljam bo'lib, qalblaridagi eng buyuk orzular, ezgu maqsadlar ro'yobga chiqishini Yaratgandan so'radilar. Huddi shunday fayzli oqshomlarda iftorlik qilib, taroveh namozlariga oshiqdilar, Qur'oni karimni eshitib, ko'zlarida halqalangan yoshlar bilan Olamlar Parvardigoriga munojotlar qildilar. Zero, Muborak Ramazoni sharif oyi – duolar shak-shubhasiz ijobat bo'ladigan oydir.

Ming shukrlar bo'lsinki, bu yil mamlakatimiz bo'yicha 2000 mingdan ziyod masjidlarimizda taroveh namozlari o'qildi, 1400 ga yaqin masjidda xatmi Qur'onlar bo'lib o'tdi. Yurtimizdagi qorilarimiz yildan-yilga ko'payib borishi bilan birga, xorij mamlakatlarida, xususan, Amerika Qo'shma Shtatlari, Rossiya Federatsiyasi va Ukraina davlatlarida xatmi Qur'onga ham o'tdilar.

Halqimiz mehr-oqibat, o'zaro hurmat va hamjihatlik singari o'ziga xos zzgu fazilatlarni asrlar davomida qadrlab keladi. Ayniqsa, milliy-diniy qadriyatlarimizni asrab-avaylash va ulug'lashdek ezgu amallar so'nggi yillarda yanada rivojlanib, taraqqiy etib, yangicha ma'no-mazmun kasb etib bormoqda.

Muborak Ramazoni sharif oyi xalqimizning ma'naviy-ruhiy hayotida alohida o'rin tutadi. «O'zbekiston xalqiga Ramazon hayiti tabrik»larida muhtaram Yurtboshimiz har birimizga qarata shunday dedilar: “...Islom dini – avvalo, tinchlik va do'stlik, ahillik va birdamlik, bilim va ma'rifat dinidir. Mana shu oliy haqiqatni hech qachon esimizdan chiqarmasligimiz lozim.

Bugungi osuda hayotimizning qadriga etish, jamiyatimizda hukm surayotgan turli millatlar va elatlar, diniy konfessiyalar o'rtasidagi bag'rikenglikni, fuqarolar orasidagi o'zaro hurmat, mehr-oqibat muhitini yanada mustahkamlash barchamizning asosiy burchimizdir.

Binobarin, diniy qadriyatlarimizni, milliy o'zligimizni ulug'lab yashash bilan birga, davr talabi bo'lgan zamonaviy ilm-fan yutuqlari, axborot texnologiyalarini egallashga alohida e'tibor qaratishimiz, yosh avlodimizni umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalashimiz kerak.

Hurmatli ulamolarimiz, imom-xatiblarimiz, ota-onalar, ustoz-murabbiylar, muhtaram nuroniylarimiz – keng jamoatchilik yaqin hamkorlikda bu borada yanada faol va samarali ish olib boradilar, deb ishonaman”.

“Men ham shu xalqning farzandiman, shu yurtning bolasiman!” degan har bir inson uchun Prezident bildirgan o'ta katta ishonch va juda ham yuksak hurmatni oqlash – ham farzi, ham qarzi, ham burchidir

Muqaddas islom dinining ustunlaridan biri bo'lgan bu fayzu barakotli oy o'zining shukuh va tarovati bilan kishilarni hidoyatga chorlaydi. Muborak Ramazon hayiti yurtimizda umumxalq bayrami sifatida nishonlanishi yurtimizda muqaddas dinimizga davlatimiz, hukumatimiz tomonidan ko'rsatilayotgan g'amxo'rlikning amaldagi yorqin ifodasidir.

Muborak Ramazoni sharif oylari davomida xayriya tadbirlari doirasida kam ta'minlangan, boquvchisini yo'qotgan, ehtiyojmand oilalarga sahovatpesha va savobtalab yurtdoshlarimiz tomonlaridan oziq-ovqat mahsulotlari etkazib berildi. Shuningdek, 9 may – Hotira va qadrlash kuni munosabati bilan Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari, mehnat faxriylari, nuroniylar holidan xabar olinib, Mehribonlik, Muruvvat va Sahovat uylariga moddiy va ma'naviy yordamlar ko'rsatildi.

Hayr-sahovat, mehr-muruvvat oyi bo'lmish muborak Ramazoni sharifda mo'min-musulmonlarning himmati baland, shijoati yuksak bo'ldi, qarindosh-urug'lar, qo'ni-qo'shnilar, keksalar, bemorlar, muhtojlar ko'ngli olinib, Alloh taolo farz qilgan zakotlar ado etilib, fitr sadaqa hamda fidyalar berildi.
Muhtaram azizlar, yil davomida mana shunday oliyhimmatlik va qo'li ochiqlik qilishda bardavom bo'laylik!

 

Muhtaram azizlar!

Muborak Ramazon hayiti – ezgu amallar ayyomidir! Uni o'zaro mehr-oqibat, bag'rikenglik va sahovat ruhida kutib olishda fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari, jamoat tashkilotlari juda ham faol ishtirok etmoqdalar.

Ushbu ulug' ayyom millatimiz ma'naviyatiga xos mehr-oqibat, ahillik, o'zaro hurmat-izzat singari fazilatlarni yurtdoshlarimiz qalbida yanada mustahkamlab, yosh avlod ongiga singdirib, ertangi kunimizning yanada charog'on bo'lishini, ezgu maqsadlarimiz ijobatini ta'min etish uchun qulay fursatdir. Shu bois, eng katta boylik – tinchlikni mustahkamlash, uni doimo asrash har birimizning burchimizdir!

Muborak Ramazon hayitining xalqimiz ma'naviy hayotida tutgan o'rni va ahamiyatini targ'ib etish, yosh avlodni istiqlol g'oyasiga sadoqat, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga qaratilgan targ'ibot tadbirlari tashkil etildi.

Chinakam Qur'on va sabr oyi, ibodat oyi bo'lgan muborak Ramazoni sharifning fayzi, shukuhi kelasi muborak Ramazoni sharif oyigacha tatisin. Bu oyda kurrai zaminga butun borliqdan rahmat nurlari, mag'firat nurlari yog'iladi, chunki fayzli Ramazon oqshomlarida masjidlarimiz to'lib-toshib, taroveh namozlarida Qur'on tilovatlari o'qiladi.

Bu oyda er yuziga barakot yog'iladi. Chunki muborak Ramazoni sharifning imtiyozlaridan foydalanib, ajru savoblarni minglab chandon oshirib olish niyatida zakot, fitr, fidya kabi moliyaviy ibodatlar, sadaqalar, xayru ehsonlar aynan shu oyda ko'proq ado etiladi. Alloh taoloning sinovida matonat ko'rsatayotgan muhtojlar, ko'ngli yarimlar, rizqi tor odamlarga mehr-muruvvat ko'rsatiladi, bemorlar, nuroniy otaxon-onaxonlar ziyorat qilinadi, arazlashganlar yarashtiriladi.

Bir oylik ertayu kech qilingan ana shunday qizg'in ibodatlarga mukofot o'laroq, gunohlarimiz mag'firat qilinib, aybu nuqsonlarimiz kechirilib, ularning o'rnilariga behisob-behisob savoblar yoziladi. Shuning uchun ham bu oyning avvali – rahmat, o'rtasi – mag'firat, nihoyasi esa – do'zaxdan najotdir.

Alloh taoloning eng ulug' farishtasi Hazrati Jabroil alayhissalom aytar ekanlar:

"Agar Alloh taolo menga “daryo, dengiz, okeanlarda qancha suv borligini o'lchab kel”, desa, o'lchab kela olaman.

Agar “sahroyu, cho'llarda qancha tuproq zarrasi borligini sanab kel”, desa, sanab kela olaman.

Agar dunyodagi hamma o'simlik va daraxtlardagi barglarini sonini sanashni buyirsa, uni ham uddasidan chiqaman...

Lekin Muhammad sallallohu alayxi vasallamning ro'zador ummatlariga beriladigan savobini aslo sanay olmadim!"

Mehribon Parvardigorimiz hammalarimizga ham mana shunday ulug' va beqiyos savoblaridan ato etsin!

Barcha yurtdoshlarimizni muborak Ramazon hayiti bilan samimiy qutlaymiz! Alloh taolo bu ulug' oyda o'qilgan Qur'on tilovatlari sharofatidan yurtimizga fayzu ilohiy, xayr-baraka yog'dirsin!

Muhtaram azizlar, bunday fazilatli ulug' muborak kunlarni g'animat bilib, yurtimizning, el-xalqimizning, oilamizning, yaqinlarimizning, Yer yuzidagi barcha insonlarning haqlariga Yaratgandan yaxshi tilaklar so'raylik...

Mehribon Parvardigorimiz oilaviy hayot, o'qish, ish, dehqonchilik, kasb-korlarimizda ko'pdan-ko'p omadlar, muvaffaqiyatlar, xayr-barakalar, baxt-saodatlar, xursandchiliklar ato etsin!

Halqimiz boshidan koronavirus balosini tezroq ko'tarsin! Yurtimizni tinch, osmonimizni musaffo, xalqimiz hayotini, turmushini bundan-da ma'mur va farovon aylasin! Mehribon Parvardigorimiz kelasi muborak Ramazoni sharif oylariga ham sihat-salomatlikda, tinchlik-xotirjamlikda, huzur-halovatda, bag'ributunlikda etishimizni nasib qilsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, aziz Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi, muborak dinimiz kamoloti yo'lida olib borilayotgan barcha xayrli ishlarda Alloh taolo madadkor bo'lsin!

Parvardigori olam barcha bemorlarimizga O'zi shifosini bersin!

Koronavirus infektsiyasini tez fursatda daf etib, turli balo-qazo, ofatu kulfat, dardlardan, turli viruslardan O'zi asrasin!

 

Ibrohimjon  INOMOV,

O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi o'rinbosari

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Chin usta qoldimi? (qidiryapman)

10.08.2026   14292   8 min.
Chin usta qoldimi? (qidiryapman)

Bugunning gapi

“Uch xonali xonadonimni ta’mirlatish uchun ikki oy muddatga kelishib usta tushirgandim, olti oyda zo‘rg‘a chala-chulpa qilib ishini tugatdi...”
 

“Ustalar nega bunaqa-a? Uyini ta’mirlatib, ustalardan roziman, degan odamni uchratmadim...”
 

 “Ko‘pchiligi odamga firib beradi: ishni vaqtida bajarmaydi, ta’mir ishlari tugagach, boshida kelishilgan narxdan ikki barobar ko‘p mablag‘ so‘raydi...”
 

Yuqoridagi gaplar – uyini, xonadonini ta’mirlatib, ustalardan kuygan kishilarning dod-faryodlari.


Bugungi kunda jamiyatda ayrim ustalarning o‘z ishini vijdonan bajarmasligi, sifatsiz materiallar ishlatishi, vaqtni cho‘zishi yoki turli nayranglar bilan buyurtmachini aldashi, afsuski, ko‘pchilikni tashvishga solish barobarida shu kasb egalariga nisbatan ishonchning susayishiga yoki butunlay yo‘qolishiga olib kelyapti.


Yaxshi niyatda uyini, xonadonini ta’mirlatmoqchi bo‘lgan kishi usta ishlatgan tanishlaridan so‘rab-surishtirishi tayin. Yaqinda men ham xonadonimni ta’mirlatmoqchi bo‘lib usta izladim. Tanish-bilishlardan, do‘stlarimdan so‘rasam, yarmidan ko‘pi ustalardan nolidi. Bu holat nafaqat moliyaviy zarar, ayni paytda insonlar o‘rtasidagi ishonchning yo‘qolishiga ham sabab bo‘lmyaptimi?!


Islom ta’limotida halol mehnat, omonatdorlik va rostgo‘ylik yuksak fazilat ekani ta’kidlanadi. Alloh taolo Qur’oni karimda: “Darhaqiqat, Alloh omonatni o‘z egalariga topshirishingiz va odamlar o‘rtasida hukm qilganingizda adolat bilan hukm qilishingizga buyurar. Albatta, Alloh sizlarga yaxshigina nasihat qilur. Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi Zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).


Ustalik – yaxshi kasb. Usta omonatdor bo‘lsa, odamlarning hojatini ravo qiladi, ko‘pga foydasi tegadi. Buyurtmachi o‘z molini, mablag‘ini ustaga ishonib topshiradi. Usta shu ishonchni oqlashi, ishni puxta va vijdonan bajarishi shart.


Uy – insonning boshpanasi. Uning har bir g‘ishti ezgu niyat bilan qo‘yiladi, har bir devori umid bilan ko‘tariladi. Ammo, afsuski, ba’zan ayrim ustalar imorat qurish yoki ta’mirlashda nayrang qiladilar. Usta tashqi tomondan devorni silliq suvaydi, ammo ichidagi yoriqlarni berkitadi. Bo‘yoqning yaltirog‘i ko‘zni quvnatadi, lekin ortidagi nuqson vaqt o‘tishi bilan ko‘zga tashlanadi.


Yangi ta’mirlangan xonadondan hali bo‘yoq hidi ketmay turib shiftda yoriqlar paydo bo‘ladi, eshiklar qiyshayib qoladi, pol esa g‘ichirlab imorat egasining asabini buzadi. Buyurtmachi ustaga bergan mablag‘iga ichi achiydi.


Ba’zi ustalar sifatli qurilish materiali olish uchun berilgan pulga arzon mahsulot sotib oladi. Qolgan mablag‘ni esa “mehnat haqim” deb o‘maradi. Sementga qumni ortiqcha qo‘shadi, temir yoki armaturani ingichkarog‘iga almashtiradi, mis simlar o‘rniga alyuminini tortadi.


Yana shunday ustalar ham borki, bir haftada tugatishga kelishilgan ishni bir oygacha cho‘zadi. Bahona ham tayyor: “Material kelmadi”, “Yordamchim betob bo‘lib qoldi”, “Ertaga tugatib beramiz” va hokazo.


Eng yomoni, ustaning qo‘lidan chiqqan uy bir yil o‘tar-o‘tmas yana ta’mirga muhtoj bo‘lib qoladi. Bu hunar emas, hiyladir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Kim bizni aldasa, bizdan emas”, deganlar (Imom Muslim rivoyati). Bu hadis har qanday sohadagi firibgarlikni qamrab oladi. Agar usta arzon yoki sifatsiz materialni qimmatbaho deb ko‘rsatsa, ishni ataylab chala bajarsa yoki keyin yana ta’mirga muhtoj bo‘ladigan qilib ishlasa, bu aldamchilikdan, firibgarlikdan boshqa narsa emas. Afsuski, bugun ko‘pchilik ustalar hiyla va nayrangni kasb qilib olganlar. Buning oqibatida na o‘zlari baraka topadilar, na buyurtmachi ularga bergan mablag‘iga rozi bo‘ladi.


Haqiqiy usta, o‘z ishini vijdonan qiladigan kishi boshqacha bo‘ladi. U har bir ishini bekamu ko‘st bajaradi. Chunki u odamlardan yashirgan nuqsonni, albatta, Alloh taolo ko‘rib, bilib turishini yaxshi anglaydi. Unday ustalar o‘zlariga Alloh taoloning: “Albatta, Alloh chiroyli (ish) qiluvchilarni yaxshi ko‘radi” (Baqara surasi, 195) oyatini hamda Nabiy alayhissalomning: “Alloh taolo o‘z ishini chiroyli, puxta qiladigan kishini yaxshi ko‘radi” (Imom Tabaroniy rivoyati), degan muborak hadislarini o‘zlariga shior qilib olgan bo‘ladilar. Lekin, afsuski, hozir bunday ustalarni topish amrimahol. Borlari ham “qo‘lma-qo‘l”.


Omonatdor ustalar qurgan uylar, yillar o‘tsa ham, yaxshilik bilan eslanadi. Ularning haqlariga xayrli duolar qilinadi. Birgina misol, bizning Sangijumon qishlog‘imizdagi ko‘p uylarni pachirlik usta Turdimurod bobo (Alloh makonini jannat qilsin!) qurgan. O‘sha paytlarda (1960–1990 yillar) vassajuft qilingan shiftlarga ustaning imoratni qurib bitirgan sanasini bitish an’ana bo‘lgan. Har safar qishloqqa borib uyga kirsam, usta boboning “imzosi”ga ko‘zib tushadi va Qur’oni karim oyatlaridan tilovat qilib, u kishining ruhlariga bag‘ishlayman.


Bugun ba’zi ustalarning ishni kelishilgan muddatda tugatmasligi; sifatsiz qurilish materiallaridan foydalanishi; narxni asossiz oshirishi; kamchiliklarni yashirishi; bir necha oy o‘tib yana ta’mir qilishga majbur bo‘ladigan darajada ish tutishi katta gunohdir. Bunday xatti-harakatlar oqibatida buyurtmachi moddiy zarar ko‘radi, asabiylashadi, vaqt yo‘qotadi va eng achinarlisi, odamlar o‘rtasidagi ishonch susayadi.


Halol rizqning barakasi uning ko‘pligida emas, balki pokligidadir. Aldamchilik bilan, hiyla-nayrang ishlatib topilgan mablag‘ foyda bo‘lib ko‘rinsa-da, unda baraka bo‘lmaydi. Shuning uchun har bir usta o‘z qo‘li bilan topayotgan rizqining halolligi haqida o‘ylashi, har bir mix, har bir g‘isht, har bir sim yoki har bir ta’mir uchun qiyomat kuni hisob berilishini unutmasligi kerak.


Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rahimahulloh:

  •  Men ham (har bir shaxs) jamiyatning a’zosiman. Uy qurmoqchiman, lekin quruvchilik qo‘limdan kelmaydi. Demak, ustaga ehtiyojim bor. Uning oldiga borib, uy qurmoqchiman, shartnoma tuzaylik, deyman. Ustalar kasbi ortidan rizq topadi. Ular bilan kelishib, bugungi naxr bo‘yicha muayyan summa belgilanadi. Muddati va sifat ko‘rsatkichlari kelishib olinadi. Hozirga kunda, Alloh biluvchiroq, ustaman deganlarning 70 foizi aldamchi, nayrangboz, hiylakor: kelishilgan kunda belgilangan manzilga yetib kelmaydi, ishga kech kelib, erta ketadi, vazifasini puxta bajarmaydi, ishini bitirmasdan oldin pul so‘raydi. Takasaltang, taralla-bedod qilib yuradi. Uyning egasi ham xijolatda qoladi. Aksariyati shunaqa. Bunday ustalarga kim ishonadi? Ularga kim ish beradi? Bunday toifalar o‘ziga o‘zi qiladi, ular omadsizlikni o‘zlariga chorlab oladilar.


O‘ttiz foiz haqiqiy ustalar bor. Ular o‘z kasbi bilan faxrlanadi. Guruhlari bor, shogirdlari, ustozlari bor. Hammasini qoyillatib, asbob-anjomlarini chiroyli qilib qo‘yishgan. Shartnopmani tuzadi, vaqtida ishga keladi, belgilangan muddatda qurilishni yoki ta’mir ishlarini tugatadi, ish haqini olib ketadi. Buyurtmachi ham rozi, usta ham rozi. Bunday kishilarning ishida unum, baraka bo‘ladi. Topgan pullari barakali bo‘ladi.


Haqiqiy usta faqat qurilish yoki ta’mirlashni emas, balki odamlarning ishonchini ham qozonadi. Vijdon bilan qilingan har bir ish ibodatga aylanadi. Aldamchilik va nayrang bilan bajarilgan ish esa vaqtinchalik foyda keltirsa ham, dunyoda obro‘ni to‘kadi, rizq qiyilishiga sabab bo‘ladi, oxiratda esa javobgarlikni keltiradi.

 

Tolibjon NIZOM

Maqolalar