Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Yanvar, 2026   |   29 Rajab, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:22
Quyosh
07:45
Peshin
12:38
Asr
15:41
Shom
17:26
Xufton
18:43
Bismillah
18 Yanvar, 2026, 29 Rajab, 1447

Ramazon

10.05.2021   6207   4 min.
Ramazon

"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"

Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"

Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.

Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.

Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.

Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".

Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.

Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".

Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.

Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!

 

“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov

RAMAZON-2021
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Halol mehnat qadri

16.01.2026   1918   3 min.
Halol mehnat qadri

Bugungi kunda aksariyat yoshlar oson daromad topish ilinjida “treyding” (moliyaviy aksiyalar, valyuta, tovarlar bilan faol savdo qilish, foyda olish) sohasiga qiziqishmoqda. Ular: “Telefon yoki kompyuter oldida bir necha soat o‘tirib, katta daromad olish mumkin”, degan soxta xabarlarga ishonib qolishyapti.

Albatta, ijtimoiy tarmoqlarda “bir oyda 10 barobar boyigan” yoki “kuniga 500 dollar topadigan” “treyderlar” haqidagi videolar ko‘p uchraydi. Lekin shuni unutmaslik kerakki, ushbu roliklarning aksariyati marketing maqsadida yaratiladi. Maqsad – yoshlar o‘rtasida tez boyish haqida noto‘g‘ri tasavvurni paydo qilish.

Endi o‘zingiz bir o‘ylab ko‘ring, agar kimdir oson pul topayotgan bo‘lsa, nega u vaqt sarflab “pullik darslar” o‘tkazadi? Nega “sanoqli joy qoldi, chegirma narxida ulgurib qoling!” degan e’lonlar tarqatadi? Aslida bularning barchasi guruhlarga ko‘proq odam to‘plash va ular orqali daromad olish maqsadida qilinadi.

Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: “O‘lchov va vaznni adolat bilan to‘la beringiz! Odamlarning Halol mehnat qadri narsalarini urib qolmangiz…” (Hud surasi, 85-oyat).

Ushbu oyati karima insonni har qanday iqtisodiy yoki tijorat ishlarida halol bo‘lishga chaqiradi. Afsuski, yoshlar qiziqayotgan treyding faoliyati esa mazkur tamoyilga umuman mos kelmaydi.

Aksariyat yoshlar bilan suhbatlashsangiz, ular bunday javob berishadi: “YouTube’da ko‘rdim, ishim to‘g‘ri ekan”. Internetdagi ko‘plab video-materiallar ma’lum bir toifa manfaati yo‘lida tayyorlanishini yoki tarjima qilinishini unutmaslik kerak. Shuning uchun bunday ma’lumotlarga ishonib ketaverish yaramaydi.

Bir qo‘shnimizning o‘g‘li to‘rt yil Turkiyada mehnat qildi. Ishdan bo‘sh vaqtlarida treyding bilan qiziqib, dastlab ancha pul ishlagan. Bir muddat o‘zini boy his etgan. So‘ng ma’lum muddat o‘tgach, barcha mablag‘ini shu sohaga sarflab, hammasidan ayriladi. E’tibor bering-a, u to‘rt yil mehnat qilib topgan pulini bir necha soat ichida yo‘q qildi.

Shunday ekan, umrimiz, mehnatimiz va qo‘lga kiritgan mol-mulkimizni asrab-avaylashimiz, yaxshi kunlarimizga ishlatishimiz lozim. Zero, haqiqiy boylik – bilim va mehnat ortidan kelgan boylikdir. Xalqimiz: “Mehnatdan kelsa boylik, turmush bo‘lar chiroylik”, deb bejiz aytmagan. Halol mehnat orqali topilgan rizq barakali bo‘ladi. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallam bunday marhamat qilganlar: “Qiyomat kunida bandaning qadami to to‘rt narsadan so‘ralmaguncha joyidan jilmaydi: umrini qanday o‘tkazgani, yoshligida nima qilgani, molini qayerdan topib, nimaga sarflagani, ilmiga qay darajada amal qilgani haqida” (Imom Termiziy rivoyati).

Shuning uchun har qanday tijorat yoki moliyaviy faoliyatni boshlashdan oldin ishimizning shariatga mosligini aniqlab olishimiz lozim. Bu borada yurtimiz ulamolaridan, masjidlarning imomlaridan maslahat so‘rash – eng to‘g‘ri yo‘ldir. Alloh taolo barchamizni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirmasin, rizqimizni halol va barakali qilsin!

Husniddin SADRIDDINOV

“Islom nuri” gazetasining 2025 yil 23-sonidan

Maqolalar