"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"
Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.
Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.
Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.
Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".
Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.
Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".
Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.
Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov
O‘zbekiston musulmonlari idorasi rahbariyatining bevosita xalq ichiga kirib borib o‘tkazayotgan samimiy muloqotlari ko‘plab muammolar yechimiga asos bo‘lmoqda. Xususan, Xorazm safari davomida muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari fuqarolarni sayyor qabul qilib, ularning ijtimoiy-maishiy muammolari va murojaatlarini joyida hal etish choralarini ko‘rdilar.
Jumladan, Urganch tumani “Tandirchi” mahallasida istiqomat qiluvchi Durdiposhsha Yusupovaning xonadoni tomini yopish bo‘yicha murojaati ijobiy hal etilib, oilaga tez fursatda amaliy ko‘mak ko‘rsatish yuzasidan mutasaddilarga tegishli ko‘rsatmalar berildi.
Safar chog‘ida rais o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti qozisi, Toshkent shahri va viloyatlar bosh imom-xatiblarining Xorazm viloyatidagi hududlardagi aholi bilan yaqindan muloqotlari amalga oshirildi. Shuningdek, ular o‘zlariga biriktirilgan hududlardagi masjidlarga yo‘l olib, imom-xatiblarning ma’naviy-ma’rifiy sohadagi ishlari va masjidlarni boshqarishdagi faoliyati bilan yaqindan tanishdi.
Mazkur jarayonda imomlarning xalq bilan muloqotlari, ma’rifiy suhbatlari, masjidlarning kuz-qish mavsumiga tayyorgarligi, tozalik va ozodalik, yong‘in xavfsizligi choralari hamda hujjatlar yuritish kabi muhim masalalar e’tibor markazida bo‘ldi. O‘rganishlar natijasida masjidlar jamoalarining ishiga ijobiy baho berilib, moliyaviy shaffoflikni ta’minlash va muqobil energiya manbalaridan unumli foydalanish bo‘yicha muhim va amaliy tavsiyalar berildi.
Xizmat safarining e’tiborli jihatlaridan biri bosh imom-xatiblar viloyatning 13 ta tuman va shahridagi 70 dan ziyod ijtimoiy himoyaga muhtoj, og‘ir bemorlari bor va e’tiborga tashna oilalar xonadonida bo‘ldi. Ko‘ngil so‘rash barobarida ularga “Vaqf” xayriya jamoat fondining sovg‘alari ulashildi.
Shuningdek, Urganch shahridagi “G‘amxo‘rlik” internat uyida bo‘lib, jismoniy imkoniyati cheklangan bolajonlar holidan xabar olindi. Ularga shirin so‘zlar va mehrli daldalar bildirilib, muassasaga 2 ta sovutgich hamda turli hadyalar taqdim etildi.
Ko‘rsatilgan e’tibor va amaliy ko‘makdan ko‘ngli tog‘dek ko‘tarilgan hamyurtlarimiz bu xayrli ishlardan mamnun bo‘lib, yurtimiz tinchligi hamda mutasaddilar haqqiga xayrli duolar qildilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati