"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"
Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.
Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.
Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.
Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".
Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.
Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".
Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.
Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov
Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistondan «Umra+» dasturi orqali O‘zbekistonga kelayotgan xorijiy ziyoratchilar uchun Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Islom sivilizatsiyasi markaziga bepul ma’rifiy tashriflar tashkil etilmoqda. Mehmonlar muqaddas qadamjolarga yo‘l olishdan avval Markaz ekspozitsiyalari orqali buyuk allomalar merosi, islom sivilizatsiyasining ilm-fan taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi hamda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlarida shakllangan ilmiy an’analar bilan tanishmoqda. Tashkilotchilar kelgusida Malayziya va Indoneziyadan ham ziyoratchilarni jalb etishni rejalashtirmoqda, xabar bermoqda iccu.uz.
O‘zbekistonda ziyorat turizmini tarixiy-madaniy meros bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan «Umra+» dasturi doirasida xorijiy mehmonlar uchun yangi ma’rifiy imkoniyatlar yaratilmoqda. Dastur orqali mamlakatga tashrif buyurayotgan ziyoratchilarning Islom sivilizatsiyasi markazi bilan tanishuvi ularning sayohat dasturiga kiritilgan.
Tashriflar davomida Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistondan kelgan mehmonlarga O‘zbekiston hududida shakllangan qadimiy sivilizatsiyalar, buyuk muhaddislar, mutafakkirlar va qomusiy olimlarning ilmiy-ma’naviy merosi haqida ma’lumot berilmoqda.
Markazning tarixiy ekspozitsiyalari orqali ziyoratchilar islom sivilizatsiyasi taraqqiyotida Movarounnahrning tutgan o‘rni, Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlaridagi ilmiy yuksalish, shuningdek, ajdodlarimizning matematika, astronomiya, tibbiyot, diniy ilmlar va boshqa sohalarga qo‘shgan hissasi bilan tanishish imkoniga ega bo‘lmoqda.
Mazkur yondashuv ziyorat safarlarini faqat tarixiy qadamjolarni ziyorat qilish bilan cheklamasdan, ularning ilmiy va ma’naviy ahamiyatini chuqurroq anglashga qaratilgan dasturlar bilan boyitish imkonini beradi.
«Umra+» xalqaro turizm assotsiatsiyasi bosh direktori Nuriymon Abulhasanning ta’kidlashicha, Islom sivilizatsiyasi markaziga tashkil etilayotgan tashriflar dasturning muhim ma’rifiy yo‘nalishlaridan biriga aylangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ziyoratchilar Markazda tarixiy meros va buyuk allomalar haqida keng qamrovli ma’lumot olib, keyingi ziyorat manzillariga yanada boy bilim va tasavvur bilan yo‘l olmoqda. Ayniqsa, xorijiy mehmonlar uchun Markazga bepul kirish imkoniyati yaratilgani dastur tashkilotchilari tomonidan ijobiy baholanmoqda. Nuriymon Abulhasanning ma’lum qilishicha, «Umra+» dasturi doirasidagi tashabbuslar Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan cheklanib qolmasligi rejalashtirilmoqda. Assotsiatsiya kelgusida Malayziya va Indoneziyadan keladigan ziyoratchilarning ham Islom sivilizatsiyasi markaziga tashriflarini tashkil etish ustida ish olib bormoqda.
Mazkur rejalar O‘zbekistonda «Umra+» ziyorat turizmini rivojlantirishga qaratilgan davlat dasturi bilan hamohangdir.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 9 yanvardagi 6-son qaroriga muvofiq, 2026–2027 yillarda Malayziya va Indoneziyadan ziyorat turizmi yo‘nalishida keluvchilar sonini 100 ming nafarga yetkazish maqsad qilingan.
Hukumat dasturida xalqaro ziyorat yo‘nalishlarini kengaytirish, turoperatorlarni rag‘batlantirish, sayyohlik infratuzilmasini takomillashtirish va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini xorijiy bozorlarda keng targ‘ib etishga alohida e’tibor qaratilgan.
Markazga tashrif davomida mehmonlar O‘zbekistonning buyuk tarixi, birinchi va ikkinchi Renessansga asos solgan olim-u ulamolarimiz haqida to‘liq tasavvurga ega bo‘lib, ular haqidagi batafsil ma’lumotlarni o‘rganib, shundan so‘ng muqaddas ziyoratlarga borishlari uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda.
Bugungi kunda Qirg‘iziston, Qozog‘iston va qo‘shni Tojikistondan kelayotgan ziyoratchilarni aynan mana shu Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelyapmiz. Bu borada Turizm qo‘mitasi biz bilan yaqindan hamkorlik qilmoqda. Ziyoratchilar uchun ko‘plab qulayliklar yaratilishida bevosita ishtirok etmoqda.
Shu munosabat bilan, “Umra+” ziyorati orqali O‘zbekistonga kelayotgan xorijiy mehmonlar Islom sivilizatsiyasi markaziga bepul kirish imkoniyatiga ega ekanidan juda ham xursandmiz va mamnunmiz, — dedi Nuriymon Abulhasan.
Uning ta’kidlashicha, ekspozitsiyalardagi ma’lumotlarning ko‘lami, tarixiy jarayonlarning izchil yoritilishi va buyuk allomalar merosining yaxlit taqdim etilishi xorijiy ziyoratchilarda katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Markaziy Osiyodan kelayotgan ziyoratchilar uchun yo‘lga qo‘yilgan tashriflar va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari bilan bog‘liq istiqbolli rejalar esa O‘zbekistonning ziyorat turizmi yo‘nalishidagi xalqaro aloqalarini kengaytirishga qaratilgan tashabbuslarning amaliy ko‘rinishidir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati