"Ey, yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil"
Ramazon oyi insonlarga qarata nido qiladi: "Ey yaxshilik talabida yurgan banda, shoshil, Allohning rahmati, mag'firati va do'zahdan ozod qilishida hammadan o'zib ket. Nasfingga qarshi Rahmon zotning rizosiga etish uchun kurash. Ey, yomonlik talabidagi banda, bu ishingni to'xtat, ma'siyatlardan tiyil. Alloh taologa tavba qil. Mana shu oyda Alloh taologa qarshi bo'lishni bas qil!"
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Ramazon oyining birinchi kechasida shaytonlar va isyonkor jinlar kishanlanadi. Jahannam eshiklari yopiladi, birorta eshigi ham ochiq qolmaydi. Jannat eshiklari ochiladi, birorta eshik ham yopiq qolib ketmaydi. Bir nido qiluvchi: "Ey yaxshilik talabidagi (banda) shoshil, ey yomonlik talabidagi (banda) bas qil!", deb nido qiladi", dedilar.
Haqiqiy ro'za sohibini savobli ishlarga chorlaydi, unga yaxshiliklarni chiroyli qilib ko'rsatadi. Uni ma'siyat va gunohlardan uzoqlashtiradi. Shuning uchun ham Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Ramazonga etisha turib, mag'firat qilinmay qolgan bandaning burni erga ishqalansin", dedilar.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki yolg'on, bo'hton so'zni va unga amal etishni tark etmasa, uning emay-ichmay tutgan ro'zasiga Allohning hojati yo'q", dedilar.
Ba'zi salafi solihlar: "Eng oson ro'za faqat eyish va ichishdan tiyilishdir. Chunki buni hamma qila oladi", deyishgan.
Qalbni Allohga bog'lash, tilni g'iybat, bo'xton va yolg'ondan tiyish, quloqni bekorchi kuy-qo'shiq va birovlar haqida aytilgan turli gaplarni eshitishishgan saqlash, tilni gunoh va fohisha so'zlarni aytishdan asrash, qo'llarni haromni ushlash va musulmonlarga aziyat berishdan asrash, oyoqlarni haromga borishdan asrash ila tutilgan ro'za Alloh taolo O'zining kalomida sifatlagan taqvoga etish uchun bir vasila bo'ladi.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro'za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo'lsangiz".
Demak, oyatda talab qilingan taqvodorlikka yuqorida sanab o'tgan amallar ila etamiz.
Ramazon oyida mo'min banda uchun nafsida ikki narsa jamlanadi. Birinchi, kunduzi ro'za bilan jihod qilishlik. Ikkinchisi, kechasi "qiyomul layl" bilan jihod qilishlik. Kimdaki mana shu ikki jihodni jamlasa, haqlarini ado qilsa va qiyinchiliklariga sabr qilsa, unga behisob ajr-hasanot yoziladi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rosululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Odam bolasining barcha amali o'zi uchun. U amallari uchun o'ntadan etmishtagacha ajr oladi. Alloh taolo aytadi: "Ro'za men uchundir. Uni ajrini o'zim belgilayman"".
Kimga Alloh taolo rahm qilsa u rahm qilinganlardan bo'libdi. Kim ramazondagi yaxshiliklardan mahrum bo'lsa, u barcha yaxshiliklardan mahrum bo'libdi. Kim oxirat uchun hech narsa g'amlab olmagan bo'lsa, u malomatga uchraganlardan bo'libdi.
Alloh taolo har kuni jahannamdan bandalarini ozod qiladi. Biz ham ulardan bo'la olamizmi?!
“Hadis va islom tarixi fanlari” kafedrasi mudiri F.Homidov
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov boshchiligidagi delegatsiya Qatarda bo‘lib, markaz faoliyati, yurtimizning boy tarixiy-madaniy merosi va buyuk allomalarning ilmiy merosiga bag‘ishlangan xalqaro taqdimot, ilmiy seminar hamda ko‘rgazmada ishtirok etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ushbu tadbir Qatar Tashqi ishlar vazirligi huzuridagi Diplomatik instituti bo‘lib o‘tdi. Unda Qatar davlat vaziri, Milliy kutubxona raisi doktor Hamad bin Abdulaziz al-Kavoriy, O‘zbekiston elchisi Ashraf Xo‘jayev, ikki mamlakat olimlari, islomshunoslar, ekspertlar va diplomatik korpus vakillari qatnashdi.
Taqdimotda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining asosiy vazifalari, ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlari va xalqaro hamkorlik imkoniyatlari haqida ma’lumot berildi. Markaz direktori Firdavs Abduxoliqov ushbu maskan buyuk ajdodlar merosini asrash, chuqur o‘rganish va jahon hamjamiyatiga yetkazishga xizmat qilishini ta’kidladi.
Xalqaro ilmiy seminarda Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Muhammad al-Xorazmiy, Abu Rayhon Beruniy va Ibn Sino kabi buyuk allomalarning jahon ilm-fani va islom sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan hissasi muhokama qilindi.
O‘zbekiston va Qatar olimlari Movarounnahrda shakllangan ilmiy maktablar, Qur’on va hadis ilmlari, islom tafakkuri hamda madaniy merosni o‘rganish masalalari yuzasidan fikr almashdilar.
Tadbir doirasida tashkil etilgan ko‘rgazmada Islom sivilizatsiyasi markazining konsepsiyasi, ilmiy faoliyati, O‘zbekistonning boy tarixiy merosi, noyob qo‘lyozmalari va buyuk mutafakkirlar hayotiga oid materiallar namoyish etildi.
Qatar Milliy kutubxonasi raisi Hamad al-Kavoriy tarixiy qo‘lyozmalarni saqlash, restavratsiya qilish va raqamlashtirish sohasida ikki mamlakat o‘rtasida tajriba almashish muhimligini qayd etdi.
Safar davomida Firdavs Abduxoliqov Qatar Tashqi ishlar vazirligi bosh kotibi, Qatar Sivilizatsiyalar ittifoqi qo‘mitasi raisi doktor Ahmad bin Hasan al-Hammadiy bilan ham uchrashdi. Muloqotda madaniy hamkorlikni rivojlantirish, xalqaro konferensiya va seminarlar tashkil etish masalalariga e’tibor qaratildi.
Dohadagi mazkur tadbir O‘zbekistonning jahon islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasini xalqaro ilmiy va akademik doiralarda keng targ‘ib etish, O‘zbekiston va Qatar o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati