Laylatul Qadr qanday kecha? Laylatul Qadr – “belgilash kechasi”, ya'ni yil davomida qilinadigan turli amallar, topiladigan rizq, bir so'z bilan aytganda taqdirlar belgilanadigan kechadir.
Bu kecha «... ming oydan yaxshiroqdir» (Qadr surasi, 3-oyat).
1000 oy – 83 yilga teng.
83 yil – 30295 kunga teng.
Laylatul Qadr kechasi qachon bo'ladi? Abul Oliya roziyallohu anhu aytadilar: “Bir a'robiy Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib, “Qadr kechasi qachon bo'ladi?” deb so'radi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qadr kechasini Ramazonning ilk va eng so'nggi hamda toq kechalaridan izlanglar!” dedilar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Oisha roziyallohu anho onamizdan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qadr kechasini Ramazon oyining oxirgi o'n kunligidan qidiringlar”, deganlar (Imom Buxoriy, Imom Muslom rivoyati).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qadr kechasi borasida: “U 27-yoki 29-kechadir. Ushbu kecha erda farishtalar soni mayda toshlardan ham ko'p bo'ladi”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Bu kechaning qanday alomatlari bor? Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “U ochiq, issiq ham, sovuq ham bo'lmagan kecha. Uning tongida quyosh qizg'ish, zaif bo'lib chiqadi”, dedilar (Ibn Huzayma rivoyati).
Bu kecha Alloh taoloning amri bilan farishtalar erga tushib, tong otguncha insonlar haqiga duo qiladi. Qur'oni karimda bunday deyiladi: “U (kecha)da farishtalar va Ruh (Jabroil) Parvardigorlarining izni bilan (yil davomida qilinadigan) barcha ishlar (rejasi) bilan (osmondan erga) tusharlar. U (kecha) to tong otgunicha salomatlikdir” (Qadr surasi, 4–5-oyat).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu kechani qanday o'tkazar edilar? Oysha onamiz roziyallohu anho aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ramazonning oxirgi o'n kunligi kelsa, kechalari uxlamasdilar va uydagilarni ham ibodat qilishga uyg'otar edilar” (Imom Buxoriy, Imom Muslom rivoyati).
Bu kecha qanday amallarni ado etish lozim?
Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ushbu duoni o'qishni aytdilar:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
"Allohumma innaka a'fuvvun kariymun tuhibbul a'fva fa'fu a'nniy"
"Allohim, albatta, Sen kechirguvchisan, kechirishni yaxshi ko'rasan. Gunohlarimni kechirgin" (Imom Termiziy rivoyati).
Muhimi, bu kechani ibodat, zikr, tilovat, xayru ehson va boshqa yaxshi amallar bilan o'tkazish lozim.
Bu kecha gunohlar mag'firat etiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim Laylatul Qadr kechasini imon va ixlos bilan bedor o'tkazsa, uning shu kechagacha sodir etgan barcha gunohlari mag'firat qilinadi”, deganlar (Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy rivoyati)
Alloh taolo bu oyda xolis niyatlar bilan tutayotgan ro'zalarimizni, kechalari qoim bo'lib ado etayotgan taroveh namozlarimizni va xatmu Qur'onlarimizni O'zining lutfu karami ila qabul qilsin. O'zi duolarni ijobat qiluvchi va gunohlarni mag'firat qiluvchi Zotdir.
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Oz qiyinchilik yetsa nolimang aslo,
U yetguncha yurdingiz ne’matlar aro.
Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda uch kishi g‘orda yotgan vaqtida katta xarsang siljib g‘or og‘zi berkilib qoladi. Shunda ular o‘zaro kelishib o‘zlarining eng yaxshi amallarini vasila qilib duo qilishadi. Shunda ulardan ikkinchi duo qilgani aytadi: “Allohim, mening ammamning qizi bor edi. Uni juda qattiq yaxshi ko‘rar edim. U esa meni rad etdi va to bir yili (qiyinchilik) uni qurshab olgunga qadar mendan bosh tortib yurdi. So‘ng u (qiyinchilik sababli) mening yonimga keldi va menga o‘zini boshqarishga imkon berishi evaziga 120 dinor berdim, u shu ishni qildi. Unga ega bo‘lgan (bir rivoyatda: ikki oyog‘i o‘rtasiga o‘tirgan) vaqtimda u menga: “Allohdan qo‘rq, muhrni nohaqdan buzma!” dedi. Bu uzun bir rivoyatdan bir parchadir.
Rivoyatdan ayol juda taqvoli edi, avvaliga zino juda katta gunoh bo‘lgani uchun umuman rozi bo‘lmadi. Keyinchalik esa juda qiyin ahvolga tushib qolib o‘sha kishi talab qilgan narsaga rozi bo‘lishga majbur bo‘ldi, lekin buni umuman xohlamasdi. Shuning uchun ham unga Allohni va Undan qo‘rqishini eslatdi. Bu gapdan iymoniy hislar jo‘shib ketdi, agar yigit xohlasa nikoh yo‘li bilan bu ishni halol qilishi mumkin edi, zino qilmasdi. Shuning uchun ham yigit bu ishidan qattiq afsuslandi va Allohga tavba qildi. Ushbu ayolning iymoniy va taqvo ila aytgan so‘zi sabab tavba qilgan yigitning duosi g‘or og‘zidagi xarsang toshning siljishiga sabab bo‘ldi.
Shu’la: Qo‘rquv bilan yashasangiz tez orada shu qo‘rquvdan halok bo‘lasiz.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan