Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Avgust, 2026   |   3 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:05
Quyosh
05:33
Peshin
12:27
Asr
17:19
Shom
19:25
Xufton
20:49
Bismillah
16 Avgust, 2026, 3 Rabi`ul avval, 1448

“Muborak oy suhbatlari” (7-son)

02.05.2021   12553   6 min.
“Muborak oy suhbatlari” (7-son)

Boshlovchi — Saidolim Turdiboyev: — Assalomu alaykum, aziz do'stlar! Muhtaram teletomoshabinlar, e'tiboringiz markazida O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Din ishlari bo'yicha qo'mita, O'zbekiston Musulmonlari idorasi hamda “UzReportTV” telekanali bilan hamkorlikda tayyorlanib, jonli efirda uzatilayotgan “Muborak oy suhbatlari” ko'rsatuvining navbatdagi soni xonadoningiz mehmoni.

Eslatib o'tamiz, ko'rsatuvimiz bosh homiysi — “Ipak yo’li banki”. Homiylarimiz “Biolife” hamda “Plasterm” savdo belgilari.

Bugungi ko'rsatuvimiz mehmoni O'zbekiston Musulmonlari idorasi Fatvo bo'limi mutaxassisi Hikmatilla domla Toshtemirov. Assalomu alaykum. Ko'rsatuvimizga xush kelibsiz!

— Assalomu alaykum va rahmatullohi va barokatuhu!

Boshlovchi: — Bugun Ramazon oyining o'ninchi kuni. Rahmat dahasiyam nihoyasiga etmoqda. Endi mag'firat dahasi boshlanadi.

Darvoqe, siz bilan kechgan o'tgan galgi ko'rsatuvimiz ham mazmunli o'tdi. Bugun ham imkon qadar muxlislarimizning talab va istaklari asosida ulardan kelayotgan savollarga ko'proq e'tibor qaratsak.

Shu o'rinda aytib o'tishimiz kerakki, bizni telegram kanalidagi botimiz ham muntazam ravishda ishlab turibdi. Savollaringizni yo'llang va biz imkon qadar to'liqroq javob berishga harakat qilamiz. Bizni oynai jahon hamda ijtimoiy tarmoqlar orqali ham kuzatishda davom eting.

 

— Assalomu alaykum. Ta'ziya bo'lgan xonadonda iftorlik qilish shart, deb eshitganman. Shu to'g'rida ma'lumot bersangiz?

 

— Bismillah alhamdulillah. Dinimizda ta'ziya bo'lgan xonadonda, albatta, mehmon chaqirib iftorlik qilish shart, deyilmagan. Biroq iftorlik qilish, odamlarni taomlantirish katta savob ekani aytiladi. Masalan, ro'zadorga bir qultum suv yoki luqma bersangiz ham katta savob bo'ladi. Bu degani ro'zadorning savobi kamayib qoladi, degani emas. Ba'zi odamlar iftorlikni qarz olib qilishadi. Bu yaxshimas. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadiki, sadaqaning afzali o'z molidan ortiqchasidan bo'lgani.

 

— Mashina olgandim. Tom qismida yoriq bor ekan. Ko'rmaganman. Endi sotmoqchiman. Mashinaning aybini aytib sotish kerakmi yo so'rasa aytaymi?

 

— Albatta, molning aybini aytib sotish kerak. Va yana aytish mumkinki, mana shu erida yoriq bor. Keyin chiqqan ayblariga men javobgar bo'lmayman, deyishi ham mumkin. Ammo o'zi bilgan aybini aytib sotishi lozim. Bo'lmasa olayotgan odamga xiyonat qilib qo'yadi.

 

— Bir do'stim bor. U xristian. O'zga din vakillari bilan do'stlikning ziyoni yo'qmi? Do'stlikni davom ettirsam bo'ladimi? Shu haqda ma'lumot bersangiz?

 

— Qur'oni karimda boshqa din vakillari bilan yaxshi muomalada bo'lishimizga doir ko'rsatmalar bor. Ular bilan oldi-berdi qilish mumkin. Hadisi sharifda shunday deyiladi, kim bilan do'st bo'layotganingga qaragin inson do'stining dinu diyonatiga moslashib ketadi, deyiladi. Bu tomondan qaraydigan bo'lsak, o'sha do'stining dinini qabul qiladigan darajada do'st bo'linmaydi. Va yana bir tomoni borki, bir musulmonning zarariga ish qilinadigan darajada do'stlashilmaydi. Hamkorlik qilinmaydi.

 

— Tariqat nima?

 

— Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam davrida islomiy ilmlar bitta bo'lgan. Keyinchalik tafsir, hadis, fiqh va tasavvuf ilmi kabilarga bo'linib ketgan. Tasavvuf ilmi g'oyasining iymon, islom va ehson degan martabalari bor. Iymon — g'aybga iymon keltirish, ishoniladigan narsalarga ishonish, islom — amal qilinadigan narsalarga amal qilish, buyruqlar, qaytariqlar kabilarga. Ehson esa — ixlos qilish, Alloh taoloni ko'rib turganday ibodat qilish. Tasavvuf shunga urg'u berib, rivojlantirib, odamlarning qalbiga iymon, ixlos, sadoqat urug'ini sochishga harakat qilishgan.

Shuning bilan tariqatlar ajralib chiqqan. Ustozlar etishib chiqqan. Uning g'oyasi — xolis musulmonni tarbiyalash.

Hozirgacha bizda Yassaviya, Kubroviya, Naqshbandiya tariqatlari davom etmoqda.

 

— Qanday uyga farishtalar kirmaydi?

 

— Qaysi uyda gunoh ishlar qilinsa, o'sha uyga farishtalar kirmaydi.

Qaysiki uyda ibodat, taqvo, ahillik, do'stlik bo'lsa o'sha uyga farishtalar kiradi. Farishtalar nurdan yaratilgan. Ularda jins yo'q. Nafs yo'q. Ular ko'proq masjidlarda bo'ladi. Kunduzi va kechasi almashib turadigan farishtalar bor. Ular bor joy sakinat kechadi.

 

— Men bitta qo'y zakot bermoqchiman. Shuning pulini berganim yaxshimi yoki qo'yning o'zini olib bergan ma'qulmi?

 

— O'zi asli qoida ko'ra, qaysi moli yoki mahsuloti zakotdagi miqdorga etsa, shuning o'zidan zakot beriladi.

 

— Kovid bilan og'rigan, kislorod apparida yotgan, qimirlashi qiyin bo'lgan bemor qanday poklansa bo'ladi. Ya'ni namoz o'qish uchun tahorat o'rniga qanday amalni bajaradi?

 

— Agar suv ishlatish kasalligi chuzilib ketishiga sabab bo'lsa, tayammum qilinadi. Ya'ni tuproq bilan poklanish. Qum, yassi tosh ham bo'laveradi. Bemor qo'llarini ana shu jismlarga urib yuzlariga surtadi, ikkinchi marta qo'llarini toshga urib chap qo'l bilan o'ng qo'lini, o'ng qo'l bilan chap qo'lini tirsakkacha siypalaydi. Keyin yotgan joyida imo-ishora bilan ibodat qilsa bo'ladi. Toki tuzalgunicha shunday bo'ladi.

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro nufuzi yana bir bor yuksak e’tirof etildi

07.08.2026   40733   4 min.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro nufuzi yana bir bor yuksak e’tirof etildi

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi nomiga xorijiy davlatlar rahbarlari, nufuzli xalqaro tashkilotlar, ilmiy muassasalar hamda xalqaro anjumanlar ishtirokchilari tomonidan yo‘llanayotgan minnatdorlik va hamkorlik maktublari Markazning xalqaro maydondagi yuksak nufuzi tobora mustahkamlanib borayotganidan dalolat bermoqda.

Xususan, Malayziya Qirolichasi Raja Zarit Sofiya Zoti Oliyalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov nomiga yo‘llagan minnatdorlik maktubida O‘zbekistonga amalga oshirgan rasmiy tashrifi davomida ko‘rsatilgan yuksak mehmondo‘stlik va samimiy qabul uchun chuqur minnatdorlik bildirgan. Shuningdek, Qirolicha O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif unda unutilmas taassurot qoldirganini ta’kidlab, Markaz ekspozitsiyalari Markaziy Osiyoning boy tarixi, madaniy merosi hamda Islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk allomalarning ilmiy-ma’naviy merosini zamonaviy muzey yechimlari orqali keng va ta’sirchan tarzda namoyon etayotganini yuqori baholagan. Ayniqsa, Qur’on zalidagi ma’naviy muhit va noyob meros namunalari unda katta hurmat va hayrat tuyg‘ularini uyg‘otgani qayd etilgan.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi hamda 2026 yil 7–11 iyul kunlari Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida bo‘lib o‘tgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi yuksak xalqaro e’tirofga sazovor bo‘lmoqda. Forum yakunlaridan so‘ng nufuzli xalqaro tashkilotlar, ilmiy muassasalar va jamoat arboblari tomonidan minnatdorlik hamda hamkorlikni rivojlantirishga oid qator maktublar kelib tushdi.

Malayziya Xalqaro Islom universiteti (International Islamic University Malaysia – IIUM) huzuridagi Office of Strategic Institution Transformation rahbari, professor Shukron bin Abd Rahmon o‘z maktubida I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumining xalqaro ahamiyatiga alohida to‘xtalgan. Uning qayd etishicha, 40 dan ortiq mamlakatdan olimlar, davlat arboblari va xalqaro tashkilotlar vakillarini birlashtirgan mazkur anjuman islom sivilizatsiyasining tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat g‘oyalarini targ‘ib etish, davlatlar o‘rtasidagi ilmiy muloqot va akademik hamkorlikni mustahkamlashda muhim o‘rin tutdi. Shuningdek, forumning yuqori saviyada tashkil etilgani, ishtirokchilar uchun yaratilgan sharoitlar hamda O‘zbekistonning boy ilmiy va ma’naviy merosi xalqaro jamoatchilikka munosib tarzda namoyon etilgani e’tirof etildi.

Rossiyaning “Rossiya – Islom dunyosi” strategik qarash guruhi tomonidan yuborilgan ikki alohida maktubda ham Forum va Markaz faoliyatiga yuksak baho berildi. Xususan, mazkur maktublarda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi XXI asr islom olamidagi eng yirik gumanitar va madaniy-ma’rifiy loyihalardan biri sifatida baholanib, O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ushbu tashabbusni amalga oshirishdagi yetakchi o‘rni va Markazni ilm-fan, tinchlik, ma’rifat, gumanizm hamda bunyodkorlik maskani sifatida shakllantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari alohida e’tirof etilgan.

Shu bilan birga, Markazning kelgusida dunyo olimlari, tadqiqotchilari va talabalari uchun nufuzli ilmiy-ma’rifiy markazga aylanishiga ishonch bildirilib, muzeyshunoslik, tarix, arxeologiya, ta’lim, kitobshunoslik va nashriyotchilik sohalarida qo‘shma ilmiy va madaniy loyihalarni amalga oshirishga tayyorlik bildirilgan.

Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi Madaniyat vazirligi Bosh kotibi professor Nidal Al-Ahmad ham o‘z maktubida I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi yuksak saviyada tashkil etilganini ta’kidlab, anjuman Islom sivilizatsiyasining insoniyat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasini xalqaro maydonda yana bir bor namoyon etganini qayd etgan. Shuningdek, turli mamlakatlardan tashrif buyurgan olimlar, davlat va din arboblarini bir maydonga jamlagan mazkur forum tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat g‘oyalarini ilgari surishga xizmat qiluvchi muhim xalqaro muloqot platformasiga aylangani ta’kidlangan.

Markazning xalqaro maydondagi faoliyatiga bildirilayotgan yuksak ishonchning yana bir amaliy ifodasi sifatida ICESCO ning Boku shahridagi mintaqaviy ofisi tomonidan Markaz rahbariyatiga 2026 yil 27–28 iyul kunlari bo‘lib o‘tgan Global Foresight Focal Points Initiative xalqaro tadbirida ishtirok etish uchun rasmiy taklifnoma yuborildi. Taklifda ICESCOga a’zo davlatlarda strategik prognozlash, davlat boshqaruvida innovatsion yondashuvlarni joriy etish va kelajakni rejalashtirish sohalarida hamkorlikni kengaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgani qayd etilgan.

Xorijiy davlatlar rahbarlari, nufuzli olimlar va xalqaro tashkilotlar tomonidan bildirilgan mazkur e’tiroflar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining qisqa vaqt ichida xalqaro ilmiy-ma’rifiy hamkorlikning muhim platformalaridan biriga aylanganini yana bir bor tasdiqlaydi. Bu esa Markaz tomonidan islom sivilizatsiyasining boy ilmiy va madaniy merosini o‘rganish, asrab-avaylash va jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish borasida amalga oshirilayotgan ishlar xalqaro darajada yuksak baholanayotganining yorqin ifodasidir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari