Shoh Valiyulloh Dehlaviy “Hujjatullohil balig'o” kitoblarining “Ro'za hukmlari” bobida bir hadisni keltiradilar:
“Payg'ambarimiz sallollohu alayhi vasallam aytdilar: “Agar sizlardan birortangiz og'iz ochadigan bo'lsa, xurmo bilan og'iz ochsin. Albatta u barakadir. Agar uni topa olmasa, suv bilan iftorlik qilsin. Chunki u poklovchidir”. (Ahmad, Dorimiy rivoyati)
Aytamanki, insonning tabiati shirinlikni yoqtiradi, ayniqsa ochlikdan so'ng. Jigar ham shirinlikni xushlaydi. Arablarning ham tabiati xurmoga moil. Hurmo munosib vaqtda tanovul qilingani uchun, baraka olib keladi”. (iqtibos tugadi)
Nabiy sollallohu alayhi vasallam buyurgan har bir ishlarida hikmat va foyda mujassamdir. Ushbu iftorlikda xurmo tanavul qilish hadisi ham juda ko'plab foydani o'z ichiga oladi. Ayniqsa, tibbiy jihatdan!
- Og'iz ochish paytida qorin ochqab, badan ko'p taom istab turgan holatda xurmo birinchi bo'lib oshqozonga etib borsa, miyaga to'qlik hissini jo'natadi. Natijada holsizlanib turgan oshqozonga engil va tez hazm bo'luvchi meva joylashadi.
- Vitamin A, B-1,2,3,5,6,9, C, D, K, Kaltsiy, temir, fosfor, ruh, natriy va marganets singari kompleks elementlarni o'zida mujassam qilgan.
- Hurmodagi kaliy miqdorining yuqoriligi bois asab tizimi o'ziga keladi.
- Ochlikning so'nggi soatlarida qonda qand miqdori ko'tariladi. Natijada holsizlik, dangasalik, diqqatni jamlay olmaslik kabi holatlar avj oladi. Hurmo esa qondagi qand miqdorini pasaytiradi.
- Cheksiz quvvat manbai bo'lib, kun davomidagi charchoqdan forig' etadi.
- Tarkibida ko'plab foydali elementlar va vitaminlar sabab, saraton kasalligini bartaraf etadi.
- Jigar faoliyatini yaxshilaydi.
- O'zi shira, glyukoza va saxarozaga boy bo'lsada, qand miqdorini ko'tarmaydi. Aksincha, tushiradi. Bir kunda to'rt donadan iste'mol qilish tasvsiya qilinadi. Ortiqchasi ko'plik qiladi.
- O'pka ishlashini yaxshilaydi.
- Anemiya va gipertoniyada juda foydali.
- Immunitetni ko'taradi.
- Yurak faoliyatini rivojlantiradi.
- Yuzdagi nerv tolalari shol bo'lishidan saqlaydi.
- 1 donasi taxminan 23 koloriyaga ega.
- Ozishni istaganlar shirinlik sifatida tanovul qilsalar bo'ladi.
- Kislota balansini ushlab turadi.
- Homilador va emizikli ayollarga eng yaxshi ozuqa manbai hisoblanadi.
- Stress va taranglikni kamaytiradi.
Shu va shunga o'xshash foydali jihatlarni o'zida mujassam etgan xurmo mevasi yoshu qariga birday mos keladi. Faqat uni ham me'yorida iste'mol qilish zarur.
Iftorlik va saharlik dasturxoningizdan totli xurmo mevasi arimasin!
N.Saidakbarova tayyorladi
Bu muqaddas oyda ehtiyojmand oilalarni qo‘llab-quvvatlash, ularning turmush farovonligini yaxshilash va jamiyatda o‘zaro g‘amxo‘rlik muhitini kuchaytirish muhim ahamiyat kasb etadi. Davlat tomonidan amalga oshirilayotgan ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash choralari ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilmoqda.
Ramazon oyi munosabati bilan mamlakatimizda muhtoj oilalarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida bir martalik moddiy yordam ajratilmoqda. Tegishli tartibga muvofiq, ehtiyojmand fuqarolarga 1 million va 500 ming so‘m miqdorida moliyaviy ko‘mak taqdim etilmoqda.
Mazkur tashabbus nafaqat moddiy yordam, balki davlatning aholiga bo‘lgan e’tibori, g‘amxo‘rligi va ijtimoiy mas’uliyatining amaliy ifodasidir. Ayniqsa, muqaddas oyda bunday ko‘makning yetkazilishi hududlardagi ko‘plab oilalar uchun katta ma’naviy qo‘llab-quvvatlash bo‘lmoqda.
Jumladan, Namangan viloyatida ham 68 mingdan ortiq oilaga bir martalik moddiy yordam yetkazilishi rejalashtirilgan.
Joylarda bu jarayon izchil va manzilli tarzda amalga oshirilib, yordam haqiqatan ehtiyojmand aholi qatlamini qamrab olishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Bunday ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tadbirlari jamiyatda o‘zaro mehr-muruvvat muhitini mustahkamlab, inson qadri va farovonligini ta’minlashga qaratilgan islohotlarning amaliy natijasini namoyon etmoqda. Ramazon oyida ezgulik va saxovat har bir xonadonga kirib borayotgani esa bu ishlar samarasining yaqqol ifodasidir.
Bunday savobli amallar respublikaning barcha tumanlarida davom ettiriladi.
Muhayyo Toshqorayeva, O‘zA