Dunyoning turli hududlarida buzg'unchilik, fitnalar qo'zg'alib, musulmonlar tinchligini buzish, xalq orasida nizo chiqarish va nifoq solishga harakatlar hamon kuzatilyapti.
O'zlarini go'yo “Islom dini va musulmonlarni himoya qiluvchi xaloskor firqa” deb e'lon qilgan kimsalar begunoh musulmonlarning o'limiga sabab bo'lmoqda. Eng yomoni, ular xatti-harakatlarini asoslash uchun oyat va hadislarni o'zlarining qora maqsadi yo'lida ta'vil qilib, musulmonlarni bir-birlariga gij-gijlashmoqda.
Payg'ambarimiz alayhissalom: “Dushman bilan to'qnashishni orzu qilmanglar, balki Allohdan ofiyat so'ranglar” deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Musulmonlar haqli ravishda hukmdorlik qilayotgan podshoh qo'l ostida tinch va osoyishta yashab turganlarida hukmdorga qarshi bosh ko'targan kishilar bog'iylardir. Bog'iylar toifasining xuruji zulm sababli emas, balki o'zlarini haq, podshohni nohaq deb bilish, hokimiyat talashish maqsadida bo'lsa, bunday to'daga qarshi podshohga yordam berishga har bir imkoniyatli kishi harakat qilishi lozim bo'ladi.
Terrorchi va ekstremistik tuzilmalarning asosiy g'oyasi “jihod” yo'li bilan o'z faoliyatini davom ettirishdir. Bu degani doimiy ravishda qaysidir mamlakat xalqini qurolli hujum orqali majburiy ravishda o'z g'oyalari ta'siriga tortish hamda o'zlariga mos sharoit yaratish maqsad qilingan.
Islom dinini qurol vositasi bilan yoyish davri o'tgan. Endilikda bu g'oyani tatbiq etish maqsadida jangarilarni tayyorlash, harbiy mashqlarni davom ettirish Islom dinini dunyoga manfur qilib ko'rsatishdan boshqa narsa emas. Buning o'rniga tinchlik yo'li bilan Islom dinining qanchalik insonparvar, mehr-shafqatga chaqiradigan, taraqqiyparvar din ekanini amalda namunali tarzda ko'rsatish yo'lini tanlash lozim.
“Mabsut” kitobida yozilishicha, biror mamlakatda, Islom hukmlaridan bittasi joriy bo'lib turgan bo'lsa ham, u dorul islom hukmida qolaveradi.
Ekstremistik ruh bilan yo'g'rilgan qora kuchlar ilohiy manbalarni noto'g'ri talqin qilish orqali o'zlari og'ir gunohlarga borishi bilan birga, dunyodagi ko'pchilik musulmonlarni ham to'g'ri yo'ldan chalg'itadi. Dunyo jamoatchiligiga tashvish orttirish hamda Islomni yovuzlikka chaqiruvchi din timsolida tanitish kabi zararli faoliyatlari bilan ularning o'ta jinoyatkor bandalar qatoridan joy olayotganlari aniq va ravshandir.
Mazkur holatlarni e'tiborga olgan holda hozirgi davrda barcha ulamolar hamkorlikda Islom dini ta'limotlari sofligini saqlash, dinimiz ahkomlarini buzib ko'rsatishga harakat qilayotgan yovuz kuchlarga qarshi ma'rifiy yo'llar bilan kurashishni yanada kuchaytirishlari zarur.
San'atbek TURSUNOV,
Andijon viloyati “Usmoni Zinnurayn” jome masjidi imom-xatibi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana