Alloh taolo jamiyatning buzilishiga olib keladigan zinoni va unga olib boruvchi barcha narsalarni harom qilgan. Isro surasida bunday marhamat qilgan: «Va zinoga yaqinlashmanglar. Albatta, u fohisha ish va yomon yo'ldir» (Isro surasi, 32-oyat).
Oyatda «zinoga yaqinlashmanglar», deyilmoqda. Bu “zino qilmanglar” deganidan ko'ra qattiqroqdir. Mo'min-musulmon odam zino qilish tugul, uning yaqiniga ham yo'lamasligi, zinoga olib boruvchi narsalardan uzoqda bo'lishi lozim.
Ma'lumki, Islom biror narsani harom qilsa, unga etkazuvchi yo'lni ham to'sadi va uni taqozo etuvchi barcha vositalarni harom deb e'lon qiladi. Demak, zino va unga bog'liq bo'lgan fahshning har qanday ko'rinishi mutlaqo haromdir! Zinoning haromligini Alloh zinodan uzoqda bo'luvchilarni madh qilganidan ham bilib olish mumkin.
Alloh aytadi: «Batahqiq, mo'minlar najot topdilar. Ular namozlarida xushu' qiluvchilardir. Ular behuda narsalardan yuz o'girguvchilardir. Ular zakotni ado qilguvchilardir. Ular farjlarini saqlovchilardir. Magar o'z jufti halollari va qo'llarida mulk bo'lganlardan (saqlamaslar), albatta, ular malomat qilinuvchi emasdirlar. Kim ana shundan boshqani talab qilsa, bas, ana o'shalar tajovuzkorlardir » (Mo''minun surasi, 1–7-oyatlar).
“Ommaviy madaniyat” ta'sirida yosh yigit-qizlar behayolarcha kiyinishmoqda. Yigitlar o'zlariga yarashmaydigan darajada kiyim kiyishlari, tashqi ko'rinishlarini o'zgartirib yurishlari yoki har xil xunuk uslubda soch qo'yishlari, ba'zi yigitlar esa sochlarini turmaklab olib, bir parcha matoni boshiga o'rab olganiga guvohi bo'lasiz. Hatto ba'zi yigitlar qulog'iga zirak taqib olmoqdalar.
Shuningdek, hozirgi paytda ba'zi qiz-juvonlar yarimyalang'och holda engi va etagi kalta, ko'ksi ochiq kiyimlar, gavda va a'zolarini “ko'z-ko'z” qilib turuvchi tor va yupqa ko'ylaklar kiyib, eng achinarlisi, kindik va boldirlarini ochib, ko'chada bemalol uyalmay yuribdilar. Ba'zilari tashqi ko'rinishlarini o'zgartirib, burunlariga zirakcha taqib olyaptilar. Millatning zabardast o'g'lonlari va iboli qizlarini yo'qotib borayotganimizni anglab etaylik.
Albatta, bugungi kunda bir jinslilarning nikohlanishi yoki jinsini o'zgartirish kabi qabih illatlar ham “ommaviy madaniyat”ning eng yomon ko'rinishlaridan biri ekanini unutmaylik.
Tarixda mazkur ishlarni qilgan qavmlar qattiq azobga duchor bo'lishgan. Lut alayhissalom qavmi shunday ishlarga mukkasidan ketgan edi. Lut alayhissalom har qancha bu ishni qilmaslikka chorlasa ham, fahsh ishlari ko'paysa ko'payadiki, kamaymaydi.
Shunda Alloh tomonidan ikki azob farishtasi yuboriladi. Lut alayhissalom va bir necha imonli insonlarga shahardan ortlariga qaramay chiqib ketish buyuriladi. Ular chiqib ketayotganlarida shaharni dahshatli chinqiriq tutadi. Hamma joy ostin-ustin etiladi. Birorta tirik jon qolmaydi. U er tekis maydonga aylanadi. Qavm Allohning azobiga giriftor bo'ladi.
Hulosa shuki, o'sib kelayotgan yosh farzandlarimiz imon-e'tiqodli, diyonatli, or- nomusli, hayoli bo'lishi hamda dini, Vatani, ota-onasi, oilasi va xalqiga munosib xizmat qilishi uchun ularni islomiy ruhda tarbiya qilishimiz juda muhim. Albatta, musulmon erkak va ayollar kiyinishda, yurish-turishda, muomalada hamisha hayoli bo'lishi va iffatini asrashi lozim. Bu esa go'zal islomiy odoblardan sanalib, ularga amal qilish har bir musulmon kishidan talab etiladi.
Bo'ston tumani “Yunusobod” jome masjidi imom-xatibi
Umidjon USMONOV tayyorladi.
“Hidoyat” jurnalining 2020 yil 12-sonidan
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana