Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Aziz mo'min musulmonlar, barchangizni muborak Sha'bon oyi — ibodat oyi bilan tabriklaymiz!
Islomda fazilatli oylardan biri bu — Sha'bondir.
Olimlardan biri shunday degan: «Rajab oyi badanni, Sha'bon oyi qalbni, Ramazon oyi esa ruhni tozalaydi. Agar Rajab oyida badan, Sha'bon oyida qalb tozalanmasa, Ramazon oyida ruh qanday tozalanadi?
Nabiy sollallohu alayhi vasallam bu oyning ko'prog'ini ro'za tutish bilan o'tkazardilar.
Oisha roziyallohu anho aytadilar: «Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Ramazon oyidan boshqa oyda to'la ro'za tutganlarini ko'rmaganman. Boshqa oylarda Sha'bondan ko'ra ko'proq ro'za tutganlarini ko'rmaganman».
Buxoriy va Muslim rivoyat qilishgan.
Usoma ibn Zayd roziyallohu anhu aytadilar: «Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga dedim: «Ey Allohning Rasuli, boshqa biror oyda Sha'bonchalik ko'p ro'za tutganingizni ko'rmaganman?».
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Odamlar Rajab va Ramazon oylari orasidagi ushbu oy — Sha'bondan g'ofil bo'lib qoladilar. Bu shunday oydirki, unda bandalarning amallari olamlar Parvardigori huzuriga olib chiqiladi. Meni ham amallarim Allohning huzuriga olib chiqilganda ro'zador bo'lishni yaxshi ko'raman».
Abu Dovud, Nasoiy, Ibn Huzayma rivoyati.
Sha'bon — Muhammad sollallohu alayhi vasallamning oylari hisoblanadi.
Ushbu oy haqida Allohning Rasuli: «Sha'bon oyi mening oyimdir», deganlar.
Ummu Salama roziyallohu anho:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallamning Sha'bon va Ramazondan boshqada ikki oy ketma-ket ro'za tutganlarini ko'rmadim», dedilar».
Termiziy yaxshi sanad bilan rivoyat qilgan.
Sha'bon va Ramazon oylari ketma-ket kelishi ma'lum, Payg'ambarimiz alayhissalom shu ikki oyning ro'zasini tutgan ekanlar. Bundan ham Sha'bon oyi ro'zasining fazilatli ekanligini bilib olamiz.
Sha'bon oyida ibodat qilgan, ro'za tutgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salovot aytgan, umuman ushbu oyning barcha amallarini bajargan bandalarga ulug' mukofotlar va'da qilingan. Bu haqda hadisi quddisiyda Alloh taolo ishorat qilib: «Qarang, ko'ring, mening qullarim Rasulimning oyi bo'lmish Sha'bon oyiga qanday hurmat va e'tibor ko'rsatyaptilar. Jalolim haqqi, men ham ularni avf etdim».
Robbimiz barchamizga Sha'bon oyini munosib o'tkazishimizga yordam bersin va Ramazonga ham chiroyli, gunohlardan pok holatda etkazsin!
Manba:
«Hadis va Hayot» kitobi.
«Hijriy 1442» taqvim.
Hurshid Ma'ruf tayyorladi
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati