Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Avgust, 2026   |   2 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:04
Quyosh
05:32
Peshin
12:28
Asr
17:20
Shom
19:27
Xufton
20:52
Bismillah
15 Avgust, 2026, 2 Rabi`ul avval, 1448

Amir Temurga bayroq va nog'ora tuhfa qilgan shayx

17.03.2021   4430   2 min.
Amir Temurga bayroq va nog'ora tuhfa qilgan shayx

Vatanimiz tarixidagi 15 mart sanasi bilan bog'liq ayrim voqealar bayoni.

1370 yil (bundan 651 yil oldin) – akademik Bo'riboy Ahmedovning qayd etishicha, Amir Temur shu kuni raqibi Amir Husaynga qarshi Balx ustiga yurish boshladi. Oradan bir necha kun o'tgandan so'ng Termizga yaqinlashganlarida, undan uch farsax (18–21 kilometr) berida joylashgan Biyo qishlog'ida Andxud sayyidzodalaridan sayyid Baraka hazrat sohibqironga peshvoz chiqdi. U Amir Temurga katta nog'ora (tabl) va bayroq tutqizdi. Bayroq bilan nog'ora, musulmonlar odatiga ko'ra, toj-taxt ramzi bo'lib, uni olish tez orada uning toj-taxt va saltanat egasi bo'lishiga ishora edi.

Tarixchi Hofizi Abro' bergan ma'lumotga ko'ra, avval Sayyid Baraka Amir Husayn oldiga borib, ikki muqaddas shahar bo'lmish Makkayi mukarrama va Madinai munavvaraning vaqfi uchun mablag' ajratishni so'ragan. Amir Husayn vaqf mablag'iniig ko'pligini eshitib, uning iltimosini rad etgan va unga sayyidlarga munosib iltifot ko'rsatmagan. Sayyid Baraka uning bu harakatidan ranjib, ketishga ijozat berishini talab qilgan va borib Amir Sohibqironga qo'shilgan.

Uning huzuriga etgach, Alloh taolodan iltijo qilib, Amir Sohibqironga madad berishini so'ragan. Amir Temur uning dami va qadamini qutli bilib, unga ikki muqaddas shahar (haramayn) vaqfi uchun mablag' ajratishlarini tayinlagan. Sayyid Barakaga olam ahliga ovoza bo'lgudek izzat-ikromlar ko'rsatgan.

1917 yil (bundan 104 yil oldin) – Namanganda taniqli tatar matbuotchisi Husayn Makayev tomonidan o'zbek tilida “Farg'ona sahifasi” gazetasi nashr etila boshlandi. Gazetaning 19 ta soni chop etilgan, xolos.

1996 yil (bundan 25 yil oldin) – Parijda “Amir Temur va temuriylar to'g'risida ilmiy asarlar bibliografiyasi” kitobi chop etildi.

1999 yil (bundan 22 yil oldin) – Ibn Sino xalqaro jamg'armasi ro'yxatdan o'tkazildi.

 

Alisher EGAMBYeRDIYeV
tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

12.08.2026   18258   3 min.
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.

Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.

Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.

Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:

«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».

Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.

Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari